Tiềm năng lớn từ bất động sản dưỡng lão tại Việt Nam

Tầm nhìn từ tốc độ già hóa

Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số với tốc độ nhanh nhất khu vực, một xu hướng nhân khẩu học không thể đảo ngược, nhưng đồng thời lại mở ra một phân khúc thị trường bất động sản hoàn toàn mới và đầy hứa hẹn.

Dịch chuyển này được khẳng định qua những con số: dự báo đến năm 2038, cứ năm người Việt sẽ có một người trên 60 tuổi và đến năm 2050, số người già tại Việt Nam có thể vượt mốc 25%. Sự suy giảm mức sinh nhanh chóng càng làm nổi bật tính cấp bách của nhu cầu này.

Kinh nghiệm từ các quốc gia phát triển như Singapore hay Nhật Bản đã chứng minh rằng, khi dân số già hóa, phân khúc bất động sản dưỡng lão hay còn gọi là senior living, sẽ trở thành một ngành đầu tư tỷ đô.

Phân khúc này bao gồm nhà ở chuyên biệt, khu nghỉ dưỡng và các mô hình chăm sóc kết hợp y tế (assisted living). Tại Việt Nam, thị trường này mới chỉ ở giai đoạn sơ khai, manh nha vài dự án thử nghiệm, nhưng tiềm năng tăng trưởng lại vô cùng lớn.

Theo các chuyên gia, thị trường chăm sóc người cao tuổi tại Việt Nam được dự báo sẽ tăng từ 2,3 tỷ USD năm 2024 lên 3,6 tỷ USD vào năm 2032. Sự gia tăng này là cơ sở vững chắc cho sự hình thành và phát triển của bất động sản dưỡng lão.

Mối quan tâm ngày càng lớn của tầng lớp trung lưu đến các mô hình wellness retreat (nghỉ dưỡng chăm sóc sức khỏe) và nhà ở tích hợp y tế đã phản ánh sự thay đổi trong nhận thức người Việt về sức khỏe tinh thần và lối sống bền vững sau tuổi nghỉ hưu.

Việt Nam, với chi phí sinh hoạt cạnh tranh và tốc độ đô thị hóa nhanh, được đánh giá là thị trường tiềm năng trong bức tranh châu Á - Thái Bình Dương. Khi khu vực này dự kiến có hơn 1,3 tỷ người trên 60 tuổi vào năm 2050, các mô hình như co-housing (nhà ở chung) hoặc khu nghỉ dưỡng kết hợp y tế chắc chắn sẽ là xu hướng tất yếu trong 5-10 năm tới.

Nhu cầu về một không gian sống an toàn, được cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe chất lượng và kết nối cộng đồng ngày càng trở nên rõ rệt. Đây là thời điểm vàng để định hình một thị trường mới, nơi bất động sản không chỉ là nơi an cư, mà còn là nơi để người cao tuổi được an dưỡng và sống tốt hơn.

Khung pháp lý và rào cản văn hóa

Mặc dù, tiềm năng của bất động sản dưỡng lão được ví như một mỏ vàng, thị trường Việt Nam vẫn chưa thể bứt phá do đối mặt với nhiều thách thức mang tính hệ thống và văn hóa sâu sắc. Rào cản lớn nhất nằm ở khung pháp lý và cơ chế đầu tư còn rời rạc và thiếu tính đồng bộ.

Cụ thể là các doanh nghiệp đang gặp khó khăn trong quy trình cấp phép phức tạp và thiếu các chính sách ưu đãi thuế rõ ràng. Khác với các mô hình nhà ở thông thường, bất động sản dưỡng lão đòi hỏi sự tích hợp của nhiều dịch vụ  như y tế, chăm sóc, cộng đồng nhưng lại chưa có một cơ chế đầu tư đặc thù khiến nhiều nhà đầu tư e dè.

Bên cạnh đó, hạ tầng y tế và giao thông ở nhiều khu vực chưa theo kịp, cùng với sự thiếu hụt nghiêm trọng nguồn nhân lực chăm sóc chuyên môn, đặc biệt là điều dưỡng viên được đào tạo chuyên sâu về lão khoa, làm giảm chất lượng và tính khả thi của dự án.

Yếu tố văn hóa xã hội cũng đóng vai trò then chốt trong việc kìm hãm thị trường. Tập quán sống nhiều thế hệ cùng nhau (tứ đại đồng đường) vẫn ăn sâu vào tâm lý người Việt. Phần lớn người cao tuổi vẫn lựa chọn ở cùng con cháu thay vì chuyển đến các khu an dưỡng độc lập.

Mặc dù, các khu an dưỡng chất lượng cao có thể cung cấp mức sống và khả năng chăm sóc y tế tốt hơn, nhưng quan niệm truyền thống về việc phụng dưỡng cha mẹ tại gia vẫn là lực cản vô hình đối với sự phát triển của mô hình nhà ở độc lập cho người cao tuổi.

Để thị trường dưỡng lão có thể phát triển mạnh mẽ và bền vững như các quốc gia trong khu vực, Việt Nam cần một khung chính sách đồng bộ và mang tính khuyến khích mạnh mẽ. Chính phủ có thể xem xét áp dụng các ưu đãi thuế, hỗ trợ tiếp cận quỹ đất sạch và rút ngắn quy trình phê duyệt cho các dự án an dưỡng chuyên biệt. Việc mở rộng chương trình nhà ở xã hội dành riêng cho người cao tuổi, gắn liền với hệ thống y tế và dịch vụ công chất lượng, cũng là một giải pháp thiết thực.

Việc thúc đẩy hợp tác công - tư và chú trọng đào tạo nguồn nhân lực chuyên biệt trong lĩnh vực điều dưỡng và chăm sóc sức khỏe người già là yếu tố then chốt để đảm bảo chất lượng dịch vụ. Bất động sản dưỡng lão không chỉ là một loại hình tài sản mới có khả năng sinh lợi, mà còn là một giải pháp an sinh xã hội quan trọng trong bối cảnh dân số già hóa nhanh chóng.

Nếu biết tận dụng cơ hội và gỡ bỏ rào cản pháp lý, mỏ vàng dưỡng lão hoàn toàn có thể trở thành một trong những trụ cột tăng trưởng mới, mang lại giá trị kinh tế và ý nghĩa xã hội sâu sắc cho Việt Nam trong thập kỷ tới.