Thứ ba, 02/12/2025 00:00 (GMT+7)

Tháo gỡ vướng mắc và đẩy nhanh đầu tư PPP đường bộ

Thiên Trường

Việc đẩy nhanh đầu tư theo hình thức đối tác công tư (PPP) trong lĩnh vực đường bộ là công cụ quan trọng để huy động vốn tư nhân, đáp ứng mục tiêu phát triển 5.000 km đường cao tốc vào năm 2030.

 

Cơ chế pháp lý mới và mục tiêu phát triển hạ tầng

 

Bộ Xây dựng và Bộ Tài chính đang tập trung hoàn thiện hành lang pháp lý, đặc biệt là cơ chế chia sẻ rủi ro và xử lý các dự án tồn đọng, đồng thời mở rộng hình thức nhượng quyền khai thác (O&M) để thu hút nhà đầu tư. Pháp luật về PPP đã được rà soát và hoàn thiện toàn diện thông qua Luật PPP có hiệu lực năm 2021 và các Nghị định bổ sung, nhằm tháo gỡ khó khăn và tạo dư địa cho các dự án giao thông.

 

đầu tư PPP đường bộ
Đầu tư PPP đường bộ

 

Trước năm 2020, cả nước đã có 242 dự án PPP, trong đó, có 140 dự án BOT giao thông, góp phần huy động nguồn lực trong bối cảnh ngân sách hạn hẹp. Sau khi Luật PPP có hiệu lực năm 2021, các dự án cao tốc tiếp tục được triển khai thuận lợi hơn với khoảng 20 dự án, tổng mức đầu tư gần 500 nghìn tỷ đồng.

 

Mục tiêu đến cuối năm 2025 là hơn 3.000 km đường cao tốc; sau đó chuẩn bị đầu tư thêm 1.000 km để đạt tổng số hơn 5.000 km vào năm 2030. Sau giai đoạn 2030, mục tiêu hoàn thiện 9.000 km cao tốc sẽ được thực hiện.

 

Các tuyến cao tốc do Nhà nước đầu tư công chiếm tỷ lệ lớn trong số 5.000 km sẽ tổ chức thu phí theo hình thức nhượng quyền khai thác, vận hành và bảo trì (O&M) để thu hút tư nhân tham gia quản lý, vận hành, tạo nguồn lực tái đầu tư.

 

Bộ Xây dựng và các địa phương đang hoàn thiện thủ tục để mở rộng và nâng cấp hàng loạt đoạn tuyến cao tốc phân kỳ trước đây, bao gồm 18 đoạn trên tuyến Bắc - Nam phía Đông và các trục cửa ngõ lớn (TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây, Hà Nội - Pháp Vân….). Với các dự án PPP mới, Bộ Xây dựng sẽ sàng lọc các tuyến có nhu cầu vận tải lớn. Đối với các tuyến khó khăn, tỷ lệ vốn nhà nước có thể được điều chỉnh tăng để đảm bảo phương án tài chính.

 

Thách thức tồn đọng và cơ chế chia sẻ rủi ro mới

 

Khó khăn hiện nay chủ yếu tập trung vào các dự án BOT cũ được triển khai trước khi Luật PPP ban hành. Trước năm 2015, nhiều tuyến quốc lộ chỉ có 2 làn xe; việc cải tạo, nâng cấp và đặt trạm thu phí trên các tuyến hiện hữu khiến người dân không có lựa chọn khác, dẫn tới phản ứng xã hội và ảnh hưởng phương án thu phí.

 

háp luật về PPP đã được rà soát và hoàn thiện toàn diện thông qua Luật PPP có hiệu lực năm 2021 và các Nghị định bổ sung, nhằm tháo gỡ khó khăn và tạo dư địa cho các dự án giao thông
Pháp luật về PPP đã được rà soát và hoàn thiện toàn diện thông qua Luật PPP có hiệu lực năm 2021 và các Nghị định bổ sung, nhằm tháo gỡ khó khăn và tạo dư địa cho các dự án giao thông

 

Ngoài ra, dự báo lưu lượng của tư vấn chưa chuẩn xác và từ năm 2016, nhiều địa phương xây dựng các tuyến đường song song khiến doanh thu tuyến BOT hiện hữu giảm mạnh. Việc tạm dừng điều chỉnh phí theo lộ trình 3 năm/lần để hỗ trợ người dân cũng làm phá vỡ phương án tài chính.

 

Nhằm xử lý các tồn đọng, các cơ chế mới theo Luật sửa đổi (57 và 90) đã mở đường giải quyết theo hướng chia sẻ rủi ro. Theo đó, Nhà nước chia sẻ một phần sụt giảm doanh thu; các ngân hàng có cơ chế điều chỉnh lãi vay; và các dự án không thể phục hồi sẽ được chấm dứt và thanh lý hợp đồng.

 

Theo đại diện Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) và Tập đoàn Đèo Cả, để thành công trong PPP, cần tập trung vào chuẩn bị dự án kỹ lưỡng đặc biệt là dự báo lưu lượng, lựa chọn nhà đầu tư và nhà tài trợ minh bạch và kiểm soát rủi ro quy hoạch.

 

VEC đề xuất sớm đưa ra danh mục dự án PPP theo hướng nhượng quyền khai thác (O&M) thay vì đầu tư mới, đồng thời kiến nghị được trở thành cơ quan có thẩm quyền nhượng quyền khai thác và được tăng phí theo lộ trình để đảm bảo tính bền vững của phương án tài chính.

 

Còn Đèo Cả cảnh báo rằng, việc huy động nguồn vốn nước ngoài vẫn rất khó khăn nếu thiếu cơ chế chia sẻ rủi ro rõ ràng, minh bạch và hướng dẫn chi tiết cho các dự án hiện tại theo Luật mới. Mấu chốt là phải tạo niềm tin, vì nếu không có cơ chế chia sẻ rủi ro minh bạch, các nhà đầu tư nước ngoài sẽ ngại tham gia các dự án PPP, dù tiềm năng thị trường Việt Nam lớn.

 

Việc Quốc hội và Chính phủ quyết tâm hoàn thiện Luật PPP và các cơ chế đi kèm không chỉ đơn thuần là tháo gỡ vướng mắc cho các dự án BOT cũ, mà còn là một tuyên bố chính trị mạnh mẽ về cam kết nâng tầm hạ tầng quốc gia. Nhu cầu phát triển 5.000 km đường cao tốc vào năm 2030 là một mục tiêu phi thường, không thể đạt được nếu không có sự tham gia sâu rộng và bền vững của khu vực tư nhân.

 

Cơ chế chia sẻ rủi ro sụt giảm doanh thu và xử lý triệt để các dự án tồn đọng là bước ngoặt quan trọng nhất, vì nó trực tiếp giải quyết vấn đề cốt lõi thiếu niềm tin và sự bất ổn của chính sách trong quá khứ. Bằng cách thiết lập hành lang pháp lý minh bạch và rõ ràng hơn về quyền lợi và trách nhiệm của Nhà nước, chúng ta đang nỗ lực chuyển mình từ một thị trường rủi ro cao sang một đối tác đáng tin cậy.

Đề xuất đưa hoạt động đầu tư kinh doanh thuốc lá điện tử vào danh mục ngành, nghề bị cấm

Đề xuất đưa hoạt động đầu tư kinh doanh thuốc lá điện tử vào danh mục ngành, nghề bị cấm

Thuốc lá từ lâu đã được ghi nhận là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây ra các bệnh không lây nhiễm và cướp đi hàng triệu sinh mạng trên toàn thế giới mỗi năm. Các hợp chất độc hại như nicotine, hắc ín và hàng trăm chất gây ung thư trong khói thuốc lá được chứng minh là tác nhân trực tiếp dẫn tới ung thư, bệnh tim mạch, bệnh
Horizon Bay: Bộ sưu tập resort-living bên vịnh di sản sẵn sàng bàn giao

Horizon Bay: Bộ sưu tập resort-living bên vịnh di sản sẵn sàng bàn giao

Trong làn sóng tìm kiếm một không gian “nghỉ dưỡng tại gia” bên vịnh di sản, bộ sưu tập biệt thự Horizon Bay - kiến tạo bởi BIM Land, đã chính thức bàn giao tới những chủ sở hữu đầu tiên, trở thành biểu tượng mới của lối sống resort-living tại Hạ Long.  
Thu hút FDI công nghệ cao cần chính sách ưu đãi vượt trội

Thu hút FDI công nghệ cao cần chính sách ưu đãi vượt trội

Dự thảo Luật Công nghệ cao sửa đổi đang đứng trước áp lực phải cân bằng giữa mục tiêu thu hút FDI công nghệ cao chiến lược và các điều khoản khắt khe về tỷ lệ sở hữu vốn, ưu đãi. Việc giữ mức ưu đãi cao nhất và đảm bảo ổn định chính sách là chìa khóa để Việt Nam không bị mất lợi thế cạnh tranh toàn cầu.
Khu đô thị siêu cao cấp Eurowindow Sport Garden: Tâm điểm chú ý thị trường bất động sản Nghệ An

Khu đô thị siêu cao cấp Eurowindow Sport Garden: Tâm điểm chú ý thị trường bất động sản Nghệ An

Trước nhu cầu bất động sản siêu cao cấp ngày càng tăng tại Nghệ An, Eurowindow Sport Garden trở thành tâm điểm chú ý với vị trí trung tâm, quy hoạch bài bản, đáp ứng tiêu chí công trình xanh, tiện ích đẳng cấp, sản phẩm đa dạng và pháp lý minh bạch.
Quảng Ninh tăng tốc phát triển ngành công nghiệp chế biến, chế tạo

Quảng Ninh tăng tốc phát triển ngành công nghiệp chế biến, chế tạo

Thực hiện Nghị quyết Đại hội XVI của Đảng bộ tỉnh, nhiệm kỳ 2025-2030, Quảng Ninh xác định phát triển công nghiệp chế biến, chế tạo là một trong những trọng tâm chiến lược gắn liền với quá trình cơ cấu lại nền kinh tế và đổi mới mô hình tăng trưởng theo hướng bền vững, hiện đại.   
Cải cách thẩm định sáng chế thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp

Cải cách thẩm định sáng chế thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp

Cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính và rút ngắn thời gian thẩm định sáng chế được coi là điểm then chốt để nâng cao hiệu quả bảo hộ tài sản trí tuệ và thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp.
Dự thảo Luật Đầu tư (sửa đổi) cần làm rõ giữa cắt giảm thủ tục và kiểm soát quyền lực

Dự thảo Luật Đầu tư (sửa đổi) cần làm rõ giữa cắt giảm thủ tục và kiểm soát quyền lực

Dự thảo Luật Đầu tư (sửa đổi) nhằm cắt giảm và đơn giản hóa thủ tục, nhưng việc bỏ thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư đối với nhiều loại dự án và phân cấp thẩm quyền đang đặt ra nhiều băn khoăn về kiểm soát rủi ro và tính minh bạch của quy trình đầu tư.
Bất động sản vào chu kỳ mới, TP Hồ Chí Minh hứa hẹn dẫn nhịp

Bất động sản vào chu kỳ mới, TP Hồ Chí Minh hứa hẹn dẫn nhịp

Thị trường bất động sản Việt Nam năm 2025 đã bước qua vùng đáy và đang bước vào chu kỳ mới với nhiều động lực hỗ trợ. TP Hồ Chí Minh với vị thế trung tâm kinh tế, tài chính và sáng tạo, được dự báo sẽ tiếp tục là “điểm rơi” của dòng tiền đầu tư, đặc biệt tại khu vực lõi đô thị như Thủ Thiêm.
Căn hộ tại Hà Nội đón nguồn cung mới

Căn hộ tại Hà Nội đón nguồn cung mới

Thị trường căn hộ tại Hà Nội được dự báo bước vào giai đoạn tăng trưởng nguồn cung mạnh mẽ từ năm 2026, với hàng loạt dự án mới trải rộng từ nhà ở xã hội đến cao cấp hứa hẹn đưa thị trường vào chu kỳ cân bằng và lành mạnh hơn.
Đầu tư bền vững với shophouse khối đế The Wisteria giữa lòng Tây Hà Nội

Đầu tư bền vững với shophouse khối đế The Wisteria giữa lòng Tây Hà Nội

Nằm ở trung tâm khu Tây Hà Nội, shophouse khối đế The Wisteria tại Hinode Royal Park là lựa chọn đầu tư thương mại tối ưu nhờ hội tụ lợi thế: vị trí đắc địa, lượng khách dồi dào, khả năng kinh doanh đa dạng và tiềm năng tăng giá bền vững. Với hạ tầng hoàn thiện và pháp lý minh bạch, The Wisteria mang lại dòng tiền ổn định, đồng thời là tài sản tích lũy dài hạn. &n
Doanh nghiệp địa ốc băn khoăn về các khoản thu quanh giá đất

Doanh nghiệp địa ốc băn khoăn về các khoản thu quanh giá đất

Dù mức thu tiền sử dụng đất bổ sung tạm tính đã giảm xuống 3,6%/năm nhưng vẫn là gánh nặng tài chính lớn cho doanh nghiệp địa ốc trong bối cảnh hàng loạt dự án đang đình trệ vì chưa xác định được giá đất.