Thứ hai, 16/11/2026 15:10 (GMT+7)

Xuất khẩu thủy sản tăng trưởng, Trung Quốc dẫn dắt thị trường

Minh Anh

Trong 10 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu thủy sản Việt Nam đạt 10,36 tỷ USD, tăng 10,9% so với cùng kỳ năm trước.

Trung Quốc tiếp tục là thị trường lớn nhất với mức tăng trưởng 30,6%. Tuy nhiên, xuất khẩu sang Hoa Kỳ có dấu hiệu chững lại, trong khi EU chuẩn bị đưa tiêu chí phát triển bền vững vào cơ chế ưu đãi thuế quan mới, đặt ra yêu cầu nâng cấp chuỗi cung ứng.

Trung Quốc tăng nhập khẩu, xuất khẩu thủy sản khởi sắc

Xuất khẩu thủy sản Việt Nam tiếp tục tăng trưởng trong 10 tháng đầu năm 2026. Kim ngạch đạt 10,36 tỷ USD, tăng 10,9% so với cùng kỳ năm 2025. Riêng tháng 10, xuất khẩu đạt 1,26 tỷ USD, tăng 7,7%.

Trung Quốc là thị trường xuất khẩu lớn nhất, chiếm 23,72% tổng kim ngạch và tăng 30,6% so với cùng kỳ năm trước. Trong 9 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu thủy sản sang thị trường này đạt 1,49 tỷ USD, tăng 24,8%.

Việt Nam có lợi thế tại Trung Quốc ở nhóm cá tra và hải sản tươi sống. Vị trí địa lý gần giúp rút ngắn thời gian vận chuyển, giảm chi phí logistics và duy trì chất lượng sản phẩm. Đây là lợi thế quan trọng đối với các mặt hàng cần bảo quản tươi hoặc giao hàng nhanh.

Trong 10 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu thủy sản Việt Nam đạt 10,36 tỷ USD, tăng 10,9% so với cùng kỳ năm trước. Ảnh: VGP News

Hoa Kỳ đứng thứ hai, chiếm 15,64% tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Việt Nam trong 10 tháng. Tuy nhiên, xuất khẩu sang thị trường này có dấu hiệu giảm trong tháng 10. Nhật Bản chiếm 13,84%, Hàn Quốc chiếm 7,16%, Australia chiếm 3,18%.

Một số thị trường ghi nhận mức tăng trưởng cao. Xuất khẩu sang Brazil tăng 57,1% trong 10 tháng, riêng tháng 10 tăng 87,5%. Canada tăng 52% trong tháng 10, Nga tăng 31,5% và Thái Lan tăng 21,4%.

Brazil đang trở thành thị trường đáng chú ý đối với doanh nghiệp thủy sản Việt Nam, đặc biệt ở nhóm cá tra fillet và thủy sản đông lạnh. Tốc độ tăng trưởng cao tại thị trường này mở thêm đầu ra cho doanh nghiệp trong bối cảnh xuất khẩu sang Hoa Kỳ có dấu hiệu chững lại.

Giá nguyên liệu trong nước đầu tháng 11 cũng có biến động theo từng mặt hàng và địa phương. Tại Cà Mau, tôm sú cỡ 20 con/kg đạt 300.000 đồng/kg; tôm thẻ cỡ 20 con/kg đạt 264.000 đồng/kg, tăng 3.000 đồng/kg. Tại Phú Yên, tôm sú cỡ 30 con/kg đạt 300.000 đồng/kg, tôm thẻ cỡ 100 con/kg đạt 93.000 đồng/kg.

Đối với hải sản khai thác, giá cá ngừ đại dương tại Phú Yên tăng 10.000 đồng/kg, lên 115.000 đồng/kg. Tại Đà Nẵng, cá thu loại 1 tăng 30.000 đồng/kg, đạt 230.000 đồng/kg; mực ống loại 2 tăng 20.000 đồng/kg, lên 220.000 đồng/kg. Ngược lại, cá ngừ loại 1 giảm 20.000 đồng/kg, còn 80.000 đồng/kg.

EU siết tiêu chuẩn, doanh nghiệp phải xanh hóa chuỗi cung ứng

Thị trường quốc tế tiếp tục có những điều chỉnh về nguồn cung và chính sách nhập khẩu. Tại Ấn Độ, trong 8 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu tôm đạt 531.105 tấn, trị giá 3,59 tỷ USD, tăng 4% về lượng nhưng giảm 1% về trị giá so với cùng kỳ.

Xuất khẩu tôm Ấn Độ sang Hoa Kỳ tăng mạnh, riêng tháng 8 tăng 80%; xuất khẩu sang Trung Quốc tăng 21% trong 8 tháng. Đáng chú ý, nhóm tôm chế biến giá trị gia tăng tăng 50%. Ngược lại, xuất khẩu sang EU giảm tháng thứ sáu liên tiếp.

Diễn biến này cho thấy các sản phẩm chế biến sâu đang có dư địa tăng trưởng tại những thị trường lớn. Doanh nghiệp Việt Nam cần tăng tỷ trọng tôm, cá chế biến, surimi và hải sản ăn liền để nâng giá trị đơn hàng, giảm phụ thuộc vào xuất khẩu nguyên liệu sơ chế.

Tại EU, cơ chế Hạn ngạch Thuế quan Tự chủ (ATQ) được gia hạn đến ngày 31/12/2027. Cơ chế này giữ nguyên các mức thuế ưu đãi và hạn ngạch nhập khẩu đối với một số nguyên liệu thủy sản như cá minh thái Alaska, cá tuyết, surimi và cá hake. Việc gia hạn giúp các doanh nghiệp có thêm thời gian duy trì nguồn cung nguyên liệu cho các nhà máy chế biến trong khối.

Tuy nhiên, EU dự kiến đưa các tiêu chí phát triển bền vững vào cơ chế ATQ mới. Ủy ban châu Âu dự kiến hoàn thiện đánh giá tác động và trình đề xuất trong quý I/2027. Khi các tiêu chí mới được áp dụng, khả năng tiếp cận ưu đãi thuế quan sẽ gắn chặt hơn với yêu cầu về môi trường và nguồn gốc nguyên liệu.

Doanh nghiệp thủy sản Việt Nam cần chuẩn bị ngay từ khâu nuôi trồng và khai thác. Với thủy sản khai thác, việc tuân thủ quy định chống khai thác bất hợp pháp (IUU), quản lý thiết bị giám sát hành trình và số hóa nhật ký khai thác là yêu cầu quan trọng để chứng minh nguồn gốc hợp pháp.

Đối với thủy sản nuôi trồng, doanh nghiệp cần quản lý mã số vùng nuôi, nhật ký sản xuất và kiểm soát đầu vào từ con giống, thức ăn đến quá trình thu hoạch. Các chứng nhận như ASC, BAP và GlobalGAP cần được mở rộng tại những vùng nguyên liệu phục vụ xuất khẩu.

Nhà máy chế biến cũng cần giảm tiêu hao năng lượng, kiểm soát nước thải và sử dụng bao bì thân thiện với môi trường. Việc đầu tư điện mặt trời mái nhà, hệ thống cấp đông tiết kiệm điện và bao bì có khả năng tái chế sẽ giúp doanh nghiệp cải thiện quy trình sản xuất, đáp ứng yêu cầu của khách hàng quốc tế.

Cùng với tiêu chuẩn xanh, chế biến sâu cần được xác định là hướng nâng giá trị xuất khẩu. Doanh nghiệp cần phát triển các sản phẩm tiện lợi, chế biến sẵn và phù hợp với nhu cầu của từng thị trường. Kinh nghiệm từ ngành tôm Ấn Độ cho thấy nhóm sản phẩm giá trị gia tăng có khả năng tăng trưởng cao khi đáp ứng đúng thị hiếu và tiêu chuẩn của nhà nhập khẩu.

Trung Quốc tiếp tục là động lực tăng trưởng quan trọng của thủy sản Việt Nam, trong khi Brazil, Canada và Nga mở thêm cơ hội đa dạng hóa thị trường. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần giảm rủi ro từ sự phụ thuộc vào một số thị trường lớn và chuẩn bị trước các yêu cầu bền vững của EU. Nâng chất lượng nguyên liệu, minh bạch nguồn gốc và tăng tỷ trọng chế biến sâu là những nhiệm vụ trực tiếp để duy trì đà tăng trưởng xuất khẩu.

Thị trường thủy sản toàn cầu trong quá trình tái định vị

Thị trường thủy sản toàn cầu trong quá trình tái định vị

Bước sang giai đoạn cuối năm 2025 và đầu năm 2026, thị trường thủy sản toàn cầu ghi nhận nhiều chuyển động đáng chú ý như: nguồn cung ngày càng phân hóa, thị trường tiêu thụ dịch chuyển theo chất lượng và giá trị gia tăng, thay vì chỉ dựa vào sản lượng.
Siết chặt kỷ cương đội tàu, quyết tâm gỡ “thẻ vàng” thủy sản năm 2026

Siết chặt kỷ cương đội tàu, quyết tâm gỡ “thẻ vàng” thủy sản năm 2026

Thanh Hóa đang tăng tốc chống khai thác IUU, siết chặt quản lý đội tàu, hoàn thiện hạ tầng cảng cá, quyết tâm cùng cả nước gỡ “thẻ vàng” trong năm 2026.
Thuỷ sản Việt Nam: Tái cấu trúc trong biến động, mở nền cho tăng trưởng bền vững

Thuỷ sản Việt Nam: Tái cấu trúc trong biến động, mở nền cho tăng trưởng bền vững

Năm 2025 khép lại với nhiều dấu ấn đặc biệt đối với ngành thủy sản Việt Nam, một trong những trụ cột xuất khẩu quan trọng của nền kinh tế.
Các nhà nhập khẩu thủy sản Mỹ thiệt hại hơn 1 tỷ USD do chính sách thuế quan mới

Các nhà nhập khẩu thủy sản Mỹ thiệt hại hơn 1 tỷ USD do chính sách thuế quan mới

Số liệu của Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ ghi nhận nguồn thu từ thuế nhập khẩu thủy sản của Mỹ đã tăng mạnh trong năm 2025, trong khi khối lượng và giá trị nhập khẩu có xu hướng giảm.
Xuất khẩu thủy sản Việt Nam lần đầu vượt mốc 11 tỷ USD

Xuất khẩu thủy sản Việt Nam lần đầu vượt mốc 11 tỷ USD

Trong bối cảnh kinh tế thế giới năm 2025 tiếp tục bất ổn khó lường, xuất khẩu thủy sản Việt Nam lần đầu thiết lập kỷ lục mới với kim ngạch hơn 11,34 tỷ USD.