Chất lượng mở lối, nông nghiệp vươn tầm

Sức mạnh nội tại vượt qua bão giá

Trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động và nhu cầu tiêu dùng tại nhiều thị trường lớn chưa thật sự phục hồi hoàn toàn, thành tích này càng trở nên ý nghĩa cho thấy sức mạnh nội tại và khả năng thích ứng phi thường của nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp Việt.

Đà tăng trưởng mạnh mẽ của ngành NLTS không phải là sự may mắn mà được xây dựng dựa trên những nỗ lực thầm lặng và quyết liệt trong suốt thời gian dài. Các nhóm hàng cho thấy sự đồng đều và bền vững khi nhóm nông sản tiếp tục dẫn đầu với 28,51 tỷ USD, tăng 16,8%; thủy sản đạt 8,12 tỷ USD, tăng 12,3%; lâm sản đạt 13,41 tỷ USD, tăng 7,4%.

Thậm chí, những nhóm hàng có quy mô nhỏ hơn như sản phẩm chăn nuôi (tăng 18,6% với 447,5 triệu USD) hay muối (tăng ngoạn mục 96,3% với 8 triệu USD) cũng cho thấy sự phục hồi và phát triển toàn diện.

Những con số này cho thấy ngành nông nghiệp đang chuyển từ lượng sang chất. Tăng trưởng không chỉ đến từ việc mở rộng diện tích hay sản lượng, mà từ khả năng nâng cao chất lượng, đảm bảo truy xuất nguồn gốc và đáp ứng các quy định nghiêm ngặt của thị trường nhập khẩu.

Việc đẩy mạnh chuyển đổi số trong sản xuất, ứng dụng công nghệ cao vào quản lý, mở rộng các vùng trồng đạt chứng nhận quốc tế như GlobalGAP hay VietGAP đã giúp nhiều mặt hàng nông sản Việt Nam có được lợi thế cạnh tranh sắc bén. Đây chính là chìa khóa để phá vỡ các rào cản phi thuế quan đang ngày càng khắt khe trên thế giới.

Thành công của NLTS còn đến từ chiến lược đa dạng hóa thị trường hiệu quả, giảm dần sự phụ thuộc vào một vài đối tác truyền thống.

Mặc dù, Hoa Kỳ (20,6%), Trung Quốc (20%) và Nhật Bản (7,1%) vẫn là ba đối tác lớn nhất, nhưng tốc độ tăng trưởng tại các thị trường này đã phản ánh sự cải thiện rõ rệt về khả năng thích ứng của hàng hóa Việt Nam khi xuất khẩu sang Hoa Kỳ tăng 9%, Trung Quốc tăng 5,9% và đặc biệt là Nhật Bản tăng tới 23,9%. Tăng trưởng cao tại thị trường Nhật Bản cho thấy sản phẩm Việt Nam đã vượt qua các tiêu chuẩn khắt khe về vệ sinh, an toàn thực phẩm và chất lượng.

Tuy nhiên, điểm nhấn nhất chính là sự bứt phá tại các khu vực mới như: Xuất khẩu sang châu Âu tăng tới 40,6%; châu Phi tăng trưởng đột phá với 91,6%; châu Mỹ tăng 11,4%. Điều này chứng tỏ nỗ lực đàm phán, mở cửa thị trường được triển khai quyết liệt đã tạo thuận lợi cho doanh nghiệp.

Sự tham gia của các Hiệp định thương mại tự do thế hệ mới (FTA) như CPTPP, EVFTA đã giúp hàng hóa Việt Nam tận dụng tối đa ưu đãi thuế quan, từ đó tạo ra lợi thế về giá và tiếp cận thị trường.

Châu Âu, một thị trường vốn nổi tiếng với các tiêu chuẩn xanh, xã hội và truy xuất nguồn gốc cực kỳ chặt chẽ, đã đón nhận hàng hóa Việt Nam với mức tăng trưởng ấn tượng, xác lập một vị thế mới cho nông sản Việt trên bản đồ thương mại thế giới.

Hướng tới tăng trưởng bền vững

Kết quả xuất khẩu 52,31 tỷ USD sau 9 tháng là một bước tiến quan trọng, tạo nền tảng vững chắc để cả năm 2025 có thể vượt xa mục tiêu đề ra. Nhưng giờ là lúc ngành NLTS không được ngủ quên trên chiến thắng, mà phải đối diện với những thách thức mới của thế giới là rào cản kỹ thuật và tiêu chuẩn xanh, cùng với yêu cầu giảm phát thải carbon ngày càng chặt chẽ và sự biến động của chi phí logistics, đặc biệt là vận tải biển.

Theo các chuyên gia, để duy trì đà tăng trưởng và đảm bảo tính bền vững, ngành NLTS cần tiếp tục đẩy mạnh các giải pháp chiến lược. Trong đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cần phối hợp cùng các bộ, ngành đẩy mạnh xây dựng thương hiệu quốc gia cho nông sản Việt Nam.

Trọng tâm phải là phát triển chuỗi giá trị theo hướng minh bạch, xanh và tuần hoàn, đồng thời thúc đẩy đầu tư vào chế biến sâu nhằm nâng cao giá trị gia tăng, giảm phụ thuộc vào xuất khẩu thô.

Mặt khác, việc đào tạo nhân lực chất lượng cao, hỗ trợ các doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu là yếu tố quyết định. Chỉ khi nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp cùng đồng hành trong quá trình nâng cao chất lượng và thích ứng với xu thế toàn cầu hóa xanh, xuất khẩu NLTS của Việt Nam mới thực sự vững chắc.

Những con số tăng trưởng ấn tượng vừa qua không chỉ là tín hiệu vui, mà còn là lời nhắc nhở về nhiệm vụ đổi mới toàn diện của ngành. Ngành nông nghiệp đang thể hiện vai trò là trụ đỡ kiên cường của nền kinh tế và với tinh thần lấy chất lượng mở lối, có cơ sở để tin rằng Việt Nam sẽ tiếp tục gặt hái những thành công rực rỡ, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng chung của đất nước và khẳng định vị thế cường quốc nông nghiệp trên thế giới.