AI và dữ liệu lớn thiết lập lợi thế cạnh tranh mới trong thương mại điện tử

Từ lựa chọn bổ sung đến yêu cầu bắt buộc

Hiện tại, TMĐT đã chiếm khoảng 10% tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng cả nước. Trong mô hình kinh tế mới này, yếu tố đầu vào chủ đạo không còn chỉ là vốn hay lao động, mà chính là dữ liệu và công nghệ số.

Hai công nghệ hạt nhân là AI (trí tuệ nhân tạo) và dữ liệu lớn (Big Data) đang thiết lập nên một lợi thế cạnh tranh hoàn toàn mới, tạo ra một cuộc cách mạng trong cách thức mua bán và vận hành doanh nghiệp.

Thị trường TMĐT toàn cầu chứng kiến sự dịch chuyển mạnh mẽ khi các công nghệ mới như AI, IoT (Internet vạn vật) và Blockchain ngày càng phát triển, hứa hẹn mang đến trải nghiệm toàn diện và thông minh hơn.

Theo ông Nguyễn Hữu Tuấn, Giám đốc Trung tâm Phát triển thương mại điện tử và công nghệ số (eComDX), các doanh nghiệp hiện nay đang phải đầu tư mạnh mẽ cho AI bởi đây đã trở thành yêu cầu bắt buộc để duy trì lợi thế cạnh tranh.

Quy mô thị trường AI trong TMĐT toàn cầu được dự báo đạt mức 8,65 tỷ USD, cho thấy đây không còn là xu hướng mà là một lĩnh vực đầu tư trọng điểm. Tại Việt Nam, những con số ứng dụng thực tế cũng rất rõ ràng với 66% doanh nghiệp đã ứng dụng AI trong giao tiếp khách hàng và 63% dùng AI để tìm kiếm khách hàng mới. Điều này chứng tỏ TMĐT Việt Nam đang nhanh chóng tiếp cận và khai thác sức mạnh của AI.

Giải pháp tối ưu hóa năng suất và chi phí

Trong bối cảnh chi phí vận hành ngày càng gia tăng và sự cạnh tranh khốc liệt, các doanh nghiệp TMĐT phải đối mặt với bài toán nan giải làm thế nào để tăng trưởng doanh số mà không cần mở rộng nhân sự và nhân viên AI thế hệ mới (AI Agent) chính là lời giải hoàn hảo.

AI Agent đóng vai trò như một đội ngũ bán hàng và chăm sóc khách hàng tự động hóa, hoạt động 24/7 với hiệu suất cao nhất khi tự động hóa quy trình bán hàng từ phân loại khách hàng tiềm năng đến gửi thông báo khuyến mãi cá nhân hóa.

Cá nhân hóa chăm sóc khách hàng (CSKH), các Chatbot AI thế hệ mới không chỉ trả lời câu hỏi thường gặp mà còn có khả năng xử lý các yêu cầu phức tạp, giải quyết khiếu nại, tạo ra trải nghiệm CSKH liền mạch như giao tiếp với con người.

Mở rộng năng lực bán hàng với việc AI Agent giúp doanh nghiệp mở rộng quy mô tiếp cận thị trường mà không bị giới hạn bởi không gian hay thời gian, tối ưu nguồn lực và gia tăng đáng kể năng suất lao động.

Bên cạnh AI, dữ liệu lớn đóng vai trò là xương sống, cung cấp nguồn thông tin dồi dào để AI có thể học hỏi và đưa ra quyết định. Bà Đỗ Thanh Hương, Trưởng phòng Nghiên cứu thị trường của công ty CP khoa học dữ liệu Metric, nhấn mạnh việc khai thác Dữ liệu lớn là cần thiết trong bối cảnh thị trường liên tục biến động.

Dữ liệu tổng hợp từ các sàn TMĐT lớn đang tiết lộ những sự thật về sự cạnh tranh và hành vi tiêu dùng. Sự cạnh tranh ngày càng rõ nét, ngay cả các nền tảng dẫn đầu cũng phải vật lộn với tốc độ tăng trưởng. Ví dụ, Shopee, dù dẫn đầu thị phần (56% Quý III), nhưng mức tăng trưởng doanh số chỉ đạt 4% so với cùng kỳ năm trước.

Dữ liệu cho thấy người tiêu dùng ngày càng ưu tiên hàng chính hãng. Các sản phẩm tại shop Mall (sản phẩm chính hãng) dù chỉ chiếm 2,36% tổng số shop trên Shopee và TikTok Shop, nhưng lại đóng góp tới 32,39% tổng doanh số trong 9 tháng. Điều này khẳng định nhu cầu mua hàng tin cậy, có nguồn gốc rõ ràng đang là xu thế.

Khả năng phân tích của Dữ liệu lớn không chỉ dừng lại ở việc mô tả thị trường mà còn trực tiếp cải thiện hiệu suất vận hành và lợi nhuận của doanh nghiệp:

Dữ liệu giúp nhận diện nhanh chóng các sản phẩm mới nổi, sản phẩm tiêu thụ tốt, hỗ trợ doanh nghiệp đưa ra quyết định đầu tư, nhập hàng, và phát triển sản phẩm mới một cách kịp thời. Dự báo tồn kho hiệu quả, tránh được tình trạng thừa hoặc thiếu hàng, giảm chi phí lưu kho và rủi ro hết hàng.

Thực tế đã chứng minh lợi ích tài chính rõ rệt với sự hỗ trợ từ Dữ liệu lớn giúp tăng 54% khả năng tăng doanh thu trực tiếp và tăng 25% cơ hội đạt lợi nhuận gấp đôi, nhờ việc doanh nghiệp kịp thời nắm bắt xu hướng, thị trường và hành vi người tiêu dùng.

Sự kết hợp giữa trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn (Big Data) đã tạo ra một nền tảng vững chắc, là lợi thế cạnh tranh vượt trội cho TMĐT Việt Nam. AI cung cấp khả năng cá nhân hóa, tự động hóa và tối ưu hóa năng suất, trong khi Dữ liệu lớn mang lại cái nhìn sâu sắc, chính xác về thị trường và hành vi tiêu dùng.

Trong kỷ nguyên mới, những doanh nghiệp dám đầu tư và khai thác triệt để hai công nghệ này sẽ là người chiến thắng, không chỉ duy trì được tốc độ tăng trưởng ấn tượng mà còn định hình lại cấu trúc cạnh tranh, thúc đẩy TMĐT Việt Nam tiến lên một tầm cao mới là TMĐT thông minh, hiệu quả và lấy khách hàng làm trọng tâm.