Từ buôn bán tự phát đến dịch vụ bài bản tại khu du lịch tâm linh

Những ngày đầu xuân Bính Ngọ 2026, khu di tích lịch sử quốc gia Am Tiên (xã Tân Ninh, tỉnh Thanh Hóa) chứng kiến sự gia tăng đột biến về lượng khách hành hương, kéo theo sự thay đổi rõ nét trong tổ chức hoạt động kinh doanh dịch vụ. Từ bài toán ùn tắc giao thông, buôn bán tự phát đến việc hình thành không gian dịch vụ tập trung, Am Tiên đang từng bước chuyển mình theo hướng chuyên nghiệp hơn.

Chủ động đầu tư hạ tầng phục vụ du khách

Theo ông Tào Quang Sơn, đại diện Công ty Cổ phần phát triển Nưa, đặc thù tuyến đường lên khu di tích lịch sử quốc gia Am Tiên là đường dốc, hẹp, những năm trước thường xảy ra tình trạng ùn tắc kéo dài 2-3km vào dịp cao điểm lễ hội.

Ngay từ đầu năm, doanh nghiệp đã phối hợp với lực lượng công an và chính quyền xã Tân Ninh xây dựng phương án tổ chức giao thông và mở rộng không gian dịch vụ.

“Các đơn vị chức năng đề xuất phải mở rộng bãi đỗ xe và khu kinh doanh dịch vụ để giảm áp lực giao thông. Công ty chúng tôi đã đầu tư khoảng 700 triệu đồng từ nguồn vốn tự có của doanh nghiệp, đồng thời mượn thêm đất lưu không của một số hộ dân để san gạt, tạo mặt bằng mới,” ông Sơn cho biết.

Khu bãi đỗ xe sau khi mở rộng có tổng diện tích hơn 2ha, giúp tăng đáng kể khả năng tiếp nhận phương tiện. Cùng với đó, Công ty Cổ phần phát triển Nưa đầu tư thêm 8 xe ô tô trung chuyển, nâng tổng số xe phục vụ du khách lên 24 xe. Nhờ phương án phân luồng và vận chuyển tập trung, mùa lễ hội năm nay không còn tình trạng ùn tắc kéo dài như các năm trước, dù lượng khách tăng mạnh.

Được biết, dịp đầu năm 2026, riêng những ngày cao điểm lễ hội “mở cổng trời”, hàng nghìn du khách đã hành hương về khu vực núi Nưa - Am Tiên.

Một thay đổi đáng chú ý tại khu di tích lịch sử quốc gia Am Tiên năm nay là việc chấn chỉnh hoạt động buôn bán tự phát quanh khu vực cổng vào khu di tích.

Trước đây, nhiều hộ dân dựng sạp tạm sát khu vực tâm linh, gây mất mỹ quan và ảnh hưởng đến không gian di tích. Vừa qua, theo chỉ đạo của UBND tỉnh Thanh Hoá và Ban Quản lý Di sản Thành Nhà Hồ và các di tích trọng điểm tỉnh Thanh Hóa, toàn bộ các điểm bán hàng tự phát đã được tháo dỡ.

Các hộ kinh doanh lâu năm sau đó được bố trí ki-ốt tại khu vực chân núi, hình thành khu dịch vụ tập trung. Một tiểu thương kinh doanh đồ lễ cho biết: “Gia đình buôn bán ở đây nhiều năm nên khi di dời ban đầu cũng lo lắng. Nhưng khi được bố trí khu bán hàng mới rộng rãi, khách dễ tiếp cận hơn nên việc kinh doanh ổn định.”

Thực tế, tại khu vực chân núi Nưa hiện nay có khoảng 25 gian hàng dịch vụ được bố trí theo dạng mô-đun, thuận tiện tháo lắp sau mùa lễ hội, vừa đảm bảo sinh kế cho người dân vừa giữ gìn cảnh quan di tích. Các mặt hàng bày bán chủ yếu gồm đồ lễ, hương hoa, nước giải khát, đặc sản địa phương và dịch vụ ăn nhanh phục vụ du khách.

Du khách tăng mạnh, dịch vụ vận hành ổn định

Đại diện Công ty Cổ phần phát triển Nưa cho biết, năm nay lượng khách đến Am Tiên tăng đột biến, đặc biệt từ mùng 5 Tết trở đi, ước tính tăng gấp đôi so với các năm trước. Dù vậy, hoạt động vận chuyển và phục vụ du khách vẫn diễn ra ổn định.

Anh Lê Mạnh Linh, du khách đến từ phường Hạc Thành chia sẻ: “So với lần đi trước, năm nay việc di chuyển thuận lợi hơn nhiều. Xe trung chuyển hoạt động liên tục, không phải chờ đợi lâu.”

Việc hạn chế xe cá nhân lên khu vực đỉnh núi và tổ chức vận chuyển tập trung được xem là giải pháp hiệu quả giúp giảm áp lực giao thông trên tuyến đường dốc đặc thù của khu di tích. Không chỉ thuận tiện hơn, nhiều du khách cũng đánh giá cao sự gọn gàng của khu vực dịch vụ sau khi được quy hoạch lại, tạo cảm giác trang nghiêm, phù hợp không gian tâm linh.

Sự thay đổi trong hoạt động kinh doanh dịch vụ tại Am Tiên diễn ra trong bối cảnh địa phương đang đẩy mạnh chiến lược phát triển du lịch tâm linh quy mô lớn. Khu vực núi Nưa - Am Tiên đã được công nhận là di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh quốc gia từ năm 2009, gắn với cuộc khởi nghĩa Bà Triệu.

Hiện nay, tỉnh Thanh Hóa đang triển khai dự án quần thể du lịch tâm linh và dịch vụ “Legend of Am Tiên” quy mô gần 350ha với tổng vốn đầu tư khoảng 35.000 tỷ đồng, bao gồm khu dịch vụ thương mại, cáp treo và các hạng mục du lịch văn hóa - sinh thái.

Các chuyên gia nhận định, khi hạ tầng du lịch tiếp tục hoàn thiện, nhu cầu dịch vụ tại Am Tiên sẽ còn tăng mạnh, đòi hỏi mô hình kinh doanh chuyên nghiệp và bền vững hơn.

Thực tế mùa lễ hội năm nay cho thấy việc quy hoạch lại không gian kinh doanh đã tạo hiệu quả rõ rệt: giao thông thông suốt, cảnh quan được cải thiện và hoạt động buôn bán đi vào nền nếp. Đại diện đơn vị khai thác cho biết thời gian tới sẽ tiếp tục phối hợp với chính quyền địa phương tăng cường quản lý giá cả, vệ sinh môi trường và an toàn dịch vụ nhằm xây dựng hình ảnh điểm đến thân thiện.