"Mở cổng trời" Am Tiên - Hành trình tìm về miền linh khí Ngàn Nưa

Nghi lễ linh thiêng giữa đất trời Ngàn Nưa

Theo truyền thống dân gian, lễ mở cổng trời được tổ chức vào ngày mùng 9 tháng Giêng hằng năm, nằm trong chuỗi hoạt động của lễ hội Đền Nưa - Am Tiên. Nghi lễ diễn ra tại khu vực được người dân gọi là “huyệt đạo thiêng”, nơi giao hòa linh khí trời đất trên đỉnh núi Nưa.

Từ sáng sớm, dù thời tiết có mưa phùn và sương mù dày đặc đặc trưng của tiết xuân miền Bắc, dòng người hành hương vẫn nối dài trên con đường núi quanh co dài gần 3km. Nhiều người mang theo lễ vật giản dị như hoa, hương, bánh trái, thể hiện lòng thành kính khi bước vào không gian linh thiêng.

Khoảnh khắc thực hiện nghi lễ mở cổng trời được xem là thời điểm đặc biệt nhất trong năm, khi trời đất giao hòa, mở ra những điều tốt lành. Trong quan niệm dân gian, ai đến Am Tiên vào ngày này sẽ được cầu phúc, cầu an, mong cho một năm hanh thông, gia đạo bình yên và công việc thuận lợi.

Tiếng chuông chùa vang vọng giữa núi rừng, hòa cùng làn khói hương lan tỏa tạo nên không khí trầm mặc, linh thiêng. Nhiều du khách chia sẻ rằng hành trình leo núi không chỉ là chuyến du xuân mà còn là dịp để tĩnh tâm, gác lại những bộn bề đời sống thường nhật.

Không chỉ mang ý nghĩa tín ngưỡng, lễ mở cổng trời còn phản ánh nét đẹp văn hóa truyền thống lâu đời, thể hiện khát vọng hòa hợp giữa con người với thiên nhiên và vũ trụ trong đời sống tinh thần người Việt.

Diện mạo mới, lễ hội văn minh hơn

Mùa lễ hội năm 2026 ghi nhận nhiều thay đổi tích cực trong công tác tổ chức tại khu di tích. Sau thời gian chỉnh trang, cải tạo, không gian Am Tiên trở nên thông thoáng, sạch đẹp và trật tự hơn so với các năm trước.

Các tuyến đường lên núi được sửa chữa, bổ sung biển chỉ dẫn; khu vực dịch vụ được sắp xếp lại nhằm hạn chế tình trạng lấn chiếm, buôn bán tự phát. Công tác đảm bảo an ninh trật tự, vệ sinh môi trường và phân luồng khách hành hương được triển khai đồng bộ, góp phần tạo nên hình ảnh lễ hội văn minh, an toàn.

Ghi nhận trong ngày mở cổng trời cho thấy lượng du khách tăng cao nhưng không xảy ra tình trạng chen lấn hay ùn tắc kéo dài. Nhiều người đánh giá việc tổ chức năm nay bài bản hơn, giúp trải nghiệm hành hương trở nên nhẹ nhàng và trang nghiêm.

Việc chỉnh trang di tích không chỉ phục vụ mùa lễ hội mà còn hướng tới mục tiêu lâu dài: xây dựng Am Tiên trở thành điểm đến du lịch tâm linh tiêu biểu của Thanh Hóa, gắn bảo tồn giá trị văn hóa với phát triển du lịch bền vững.

Hành trình tâm linh gắn với huyền tích lịch sử

Am Tiên nằm trên dãy núi Nưa - vùng đất gắn liền với cuộc khởi nghĩa của nữ anh hùng dân tộc Triệu Thị Trinh vào thế kỷ III. Theo sử sách và truyền thuyết dân gian, đây từng là căn cứ luyện binh và tích trữ lương thảo trong cuộc kháng chiến chống quân Đông Ngô.

Chính yếu tố lịch sử hòa quyện với tín ngưỡng dân gian đã tạo nên chiều sâu văn hóa đặc biệt cho Am Tiên. Nơi đây không chỉ là điểm hành hương mà còn là không gian lưu giữ ký ức lịch sử và tinh thần quật cường của dân tộc.

Trong tâm thức người dân xứ Thanh, hành trình lên núi Nưa đầu xuân mang ý nghĩa trở về nguồn cội. Mỗi bước chân leo núi là một hành trình trải nghiệm, nơi con người vừa khám phá thiên nhiên, vừa tìm kiếm sự cân bằng trong đời sống tinh thần.

Những năm gần đây, Am Tiên ngày càng thu hút đông đảo du khách trong và ngoài tỉnh, trở thành điểm nhấn quan trọng trong bản đồ du lịch tâm linh khu vực Bắc Trung Bộ.

Ngày mở cổng trời không chỉ là một nghi lễ truyền thống mà còn là biểu tượng văn hóa tinh thần mang đậm bản sắc địa phương. Giữa không gian núi rừng Ngàn Nưa, dòng người lặng lẽ dâng hương, gửi gắm những ước nguyện giản dị về sức khỏe, bình an và hạnh phúc.

Khi nghi lễ kết thúc, ánh nắng xuân dần xuyên qua màn sương mỏng, soi sáng đỉnh núi linh thiêng như một lời chúc cho năm mới khởi đầu thuận lợi. Với nhiều người, chuyến đi Am Tiên đầu năm không chỉ để cầu may mà còn để tìm lại sự an yên trong tâm hồn.

Sự kết hợp giữa giá trị lịch sử, tín ngưỡng và cảnh quan thiên nhiên đang giúp Am Tiên từng bước khẳng định vị thế là điểm đến văn hóa – tâm linh đặc sắc của Thanh Hóa. Và mỗi mùa xuân, khi cổng trời mở ra, cũng là lúc niềm tin và hy vọng của con người được khơi dậy, lan tỏa từ đỉnh núi Ngàn Nưa xuống khắp miền quê xứ Thanh.