Chợ Viềng xuân - Phủ Dầy khai hội, lan tỏa giá trị văn hóa đầu xuân

Tối 22/2 (tức mùng 6 tháng Giêng năm Bính Ngọ), Đảng ủy - HĐND - UBND - Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Vụ Bản tổ chức khai mạc Lễ hội Chợ Viềng xuân - Phủ Dầy 2026, mở đầu chuỗi hoạt động văn hóa tâm linh đặc sắc diễn ra trong những ngày đầu năm mới. Sự kiện đánh dấu bước chuyển quan trọng khi phiên chợ truyền thống lâu đời được nâng tầm thành lễ hội văn hóa quy mô, góp phần bảo tồn và phát huy giá trị di sản dân gian đặc sắc của vùng đất Thiên Bản xưa.

Không gian văn hóa gắn với tín ngưỡng thờ Mẫu

Phát biểu tại lễ khai mạc, ông Trần Minh Hoan, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Vụ Bản khẳng định: Vụ Bản là vùng đất giàu truyền thống văn hiến, nơi lưu giữ nhiều giá trị văn hóa tiêu biểu của đồng bằng Bắc Bộ, đồng thời là địa bàn phát tích tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt - di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại được UNESCO vinh danh.

Gắn với quần thể di tích Phủ Dầy - nơi thờ Thánh mẫu Liễu Hạnh, một trong bốn vị thánh “Tứ bất tử” trong tín ngưỡng dân gian Việt Nam, Chợ Viềng từ lâu đã trở thành điểm hẹn văn hóa đặc biệt mỗi độ xuân về. Không chỉ là nơi giao thương, phiên chợ còn mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc, gắn với quan niệm “mua may bán rủi”, cầu mong một năm mới bình an, thuận lợi.

Theo truyền thống, chợ chỉ họp duy nhất một lần trong năm, từ đêm mùng 7 đến rạng sáng mùng 8 tháng Giêng. Tuy nhiên, năm 2026, hoạt động được mở rộng thành lễ hội kéo dài nhiều ngày, tạo thêm không gian trải nghiệm văn hóa cho người dân và du khách. Theo thông tin mới nhất, lễ hội diễn ra từ tối 22 đến ngày 24/2/2026 (tức mùng 6 đến mùng 8 tháng Giêng), trở thành điểm mới so với những năm trước.

Khai hội rực rỡ, kết nối truyền thống và hiện đại

Lễ khai mạc diễn ra trong không khí trang nghiêm và sôi động với màn trống hội “Âm vang đất thiêng”, kết hợp múa cờ hội tái hiện hào khí vùng đất cổ. Chương trình nghệ thuật chủ đề “Vụ Bản - Sắc xuân hội tụ” được dàn dựng công phu gồm ba chương: “Hào khí Tiên Thiên”, “Sắc thắm tình quê” và “Nhịp điệu xuân mới”.

Các tiết mục hát văn, chèo, dân ca truyền thống do các đoàn nghệ thuật và đội văn nghệ quần chúng địa phương biểu diễn đã tái hiện sinh động đời sống văn hóa dân gian gắn với không gian tín ngưỡng Phủ Dầy. Xen kẽ là các tiết mục nghệ thuật hiện đại, tạo nên sự giao thoa giữa truyền thống và hơi thở đương đại.

Điểm nhấn của đêm khai hội là màn pháo hoa rực rỡ, chính thức mở đầu mùa lễ hội xuân, thu hút đông đảo nhân dân và du khách thập phương tham dự. Theo kế hoạch, chương trình khai mạc diễn ra từ khoảng 19h đến 23h30 ngày mùng 6 Tết với nhiều hoạt động biểu diễn nghệ thuật quy mô lớn.

Phiên chợ “mua may bán rủi” độc đáo

Điểm đặc biệt của Chợ Viềng nằm ở tính chất giao thương mang ý nghĩa tinh thần hơn là kinh tế. Các mặt hàng được bày bán rất đa dạng: cây giống, nông cụ, đồ gia dụng, đồ cổ, đồ cũ hay những vật dụng đã qua nhiều đời người sử dụng. Người đi chợ thường không mặc cả quá nhiều, bởi điều quan trọng là lấy may đầu năm.

Theo quan niệm dân gian, mua một món đồ nhỏ tại chợ đồng nghĩa với việc mang về sự khởi đầu thuận lợi cho cả năm. Chính yếu tố này đã khiến Chợ Viềng trở thành không gian sinh hoạt văn hóa cộng đồng đặc biệt, tồn tại bền bỉ qua nhiều thế hệ và trở thành điểm hẹn đầu xuân quen thuộc của người dân vùng Sơn Nam Hạ và du khách gần xa.

Năm nay, ban tổ chức dự kiến lễ hội đón khoảng 8 vạn lượt du khách, cho thấy sức hút ngày càng lớn của sự kiện văn hóa truyền thống này.

Trước đó, để bảo đảm lễ hội diễn ra trang nghiêm, an toàn và văn minh, chính quyền địa phương đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Không gian lễ hội được quy hoạch lại, phân khu rõ ràng giữa khu tâm linh, khu thương mại và khu dịch vụ nhằm hạn chế tình trạng ùn tắc.

Công tác phân luồng giao thông, bảo đảm an ninh trật tự, phòng cháy chữa cháy, vệ sinh môi trường được tăng cường. Đồng thời, việc ứng dụng chuyển đổi số trong công tác quản lý, tuyên truyền cũng được đẩy mạnh nhằm nâng cao hiệu quả điều hành và phục vụ du khách.

Ban tổ chức cũng chú trọng nâng cao ý thức cộng đồng, khuyến khích người dân và du khách thực hiện nếp sống văn minh lễ hội, giữ gìn cảnh quan di tích và bảo vệ giá trị văn hóa truyền thống.

Lan tỏa giá trị văn hóa trong đời sống đương đại

Việc nâng tầm Chợ Viềng xuân - Phủ Dầy thành lễ hội không chỉ nhằm mở rộng quy mô tổ chức mà còn hướng tới mục tiêu lâu dài: bảo tồn không gian văn hóa tín ngưỡng đặc sắc gắn với đời sống cộng đồng, đồng thời tạo thêm sản phẩm văn hóa – du lịch đặc trưng của địa phương.

Trong bối cảnh phát triển hiện nay, lễ hội trở thành cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, nơi những phong tục truyền thống được tiếp nối trong đời sống hiện đại. Hình ảnh dòng người trẩy hội đầu xuân, những gian hàng nhỏ bên ánh đèn đêm và không khí giao thương mang ý nghĩa cầu may đã tạo nên bản sắc riêng không thể trộn lẫn của Chợ Viềng.

Lễ hội Chợ Viềng xuân - Phủ Dầy 2026 vì thế không chỉ là sự kiện văn hóa đầu năm mà còn là minh chứng cho sức sống bền bỉ của văn hóa dân gian Việt Nam, góp phần quảng bá hình ảnh vùng đất giàu truyền thống đang chủ động gìn giữ di sản và hội nhập phát triển trong giai đoạn mới.