Thủy sản Việt Nam trước cơ hội mở rộng thị phần tại Hàn Quốc

Dư địa thuỷ sản tăng trưởng từ một thị trường nhập khẩu quy mô lớn

Những tháng đầu năm 2026 cho thấy bức tranh tương đối tích cực của thị trường thủy sản Hàn Quốc. Theo số liệu thống kê, nước này nhập khẩu 558,3 nghìn tấn thủy sản với tổng trị giá 2,46 tỷ USD trong 5 tháng đầu năm, tăng lần lượt 2% về lượng và 2,9% về trị giá so với cùng kỳ năm trước. Điều này cho thấy nhu cầu tiêu thụ thủy sản tại Hàn Quốc vẫn duy trì xu hướng tăng trưởng ổn định bất chấp những biến động của kinh tế thế giới.

Trong cơ cấu nguồn cung, Việt Nam tiếp tục giữ vị trí là đối tác quan trọng khi đứng thứ ba về cung cấp thủy sản cho thị trường này. Khối lượng xuất khẩu từ Việt Nam đạt 59,7 nghìn tấn, tương ứng kim ngạch 330,18 triệu USD. Dù sản lượng giảm nhẹ so với cùng kỳ năm trước, giá trị xuất khẩu vẫn tăng 9,1%, phản ánh xu hướng cải thiện chất lượng và giá trị sản phẩm.

Đáng chú ý, thủy sản Việt Nam hiện chiếm 10,69% tổng lượng nhập khẩu và 13,39% tổng kim ngạch nhập khẩu thủy sản của Hàn Quốc. Khoảng cách giữa tỷ trọng về giá trị và tỷ trọng về sản lượng cho thấy sản phẩm của Việt Nam đang tạo ra giá trị cao hơn mức bình quân của thị trường nhập khẩu.

Xét từ góc độ nhu cầu, Hàn Quốc là một trong những quốc gia tiêu thụ thủy sản lớn nhất thế giới. Mức tiêu thụ bình quân đầu người dao động từ 52-55 kg mỗi năm, cao hơn đáng kể so với mức trung bình toàn cầu. Trong khi nguồn cung nội địa không đủ đáp ứng nhu cầu, quốc gia này phải nhập khẩu khoảng 70% lượng thủy sản tiêu thụ. Điều đó đồng nghĩa thị trường vẫn còn dư địa lớn cho các nhà xuất khẩu nước ngoài, đặc biệt là những quốc gia có lợi thế về nguồn nguyên liệu và năng lực chế biến như Việt Nam.

Thực tế, xuất khẩu thủy sản của Việt Nam sang Hàn Quốc trong 5 tháng đầu năm đạt 62,8 nghìn tấn, trị giá 330,93 triệu USD. Mặc dù khối lượng giảm 6,3%, kim ngạch vẫn tăng 4,6%, cho thấy tăng trưởng đang được dẫn dắt bởi giá trị thay vì sản lượng đơn thuần.

Chế biến sâu trở thành chìa khóa cạnh tranh

Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất của thị trường Hàn Quốc hiện nay là sự dịch chuyển trong hành vi tiêu dùng. Quá trình đô thị hóa, sự gia tăng của các hộ gia đình đơn thân và nhịp sống hiện đại khiến người tiêu dùng ngày càng ưu tiên các sản phẩm tiện lợi, dễ sử dụng và tiết kiệm thời gian chế biến.

Nếu trước đây thủy sản tươi sống là lựa chọn chủ đạo thì hiện nay các sản phẩm đông lạnh, đóng gói quy cách nhỏ, chế biến sẵn hoặc bán chế biến đang mở rộng nhanh chóng thị phần. Những sản phẩm như bạch tuộc cắt khúc tẩm ướp, tôm tẩm bột, cá phi lê chế biến sẵn hay các dòng thực phẩm chỉ cần hâm nóng trước khi sử dụng ngày càng được người tiêu dùng ưa chuộng.

Xu hướng này đang mở ra lợi thế đáng kể cho doanh nghiệp Việt Nam bởi đây là phân khúc có giá trị gia tăng cao hơn so với xuất khẩu nguyên liệu thô. Cơ cấu xuất khẩu hiện nay cũng cho thấy khả năng thích ứng của ngành thủy sản Việt Nam với nhu cầu thị trường.

Trong 5 tháng đầu năm, tôm tiếp tục là mặt hàng xuất khẩu chủ lực, chiếm hơn 40% tổng kim ngạch thủy sản sang Hàn Quốc. Bạch tuộc đứng thứ hai với tỷ trọng gần 25% và cũng là nhóm hàng có tốc độ tăng trưởng nổi bật nhất khi tăng 16,4% về lượng và 27,6% về trị giá. Bên cạnh đó, nhiều nhóm sản phẩm khác ghi nhận mức tăng trưởng cao như cá tra, basa; ghẹ; các loại ốc và sản phẩm chế biến từ thủy sản.

Đặc biệt, ghẹ và các loại ốc đang nổi lên như những điểm sáng mới với tốc độ tăng trưởng trên 100% cả về lượng lẫn giá trị. Điều này cho thấy dư địa mở rộng danh mục sản phẩm tại thị trường Hàn Quốc vẫn còn rất lớn, thay vì chỉ tập trung vào các mặt hàng truyền thống.

Trong khi một số thị trường lớn vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro liên quan đến các biện pháp phòng vệ thương mại và yêu cầu kỹ thuật ngày càng khắt khe, Hàn Quốc được đánh giá là thị trường có tính ổn định cao hơn nhờ sự tương đồng về thói quen tiêu dùng, khoảng cách địa lý thuận lợi và các cam kết trong Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Hàn Quốc (VKFTA).

Tuy nhiên, lợi thế từ thuế quan sẽ không còn là yếu tố quyết định duy nhất. Sự thay đổi của thị trường đang cho thấy cạnh tranh trong giai đoạn tới sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào khả năng phát triển sản phẩm chế biến sâu, nâng cao chất lượng, đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm và xây dựng thương hiệu. Đây cũng là hướng đi giúp ngành thủy sản Việt Nam gia tăng giá trị xuất khẩu, giảm phụ thuộc vào cạnh tranh bằng giá và củng cố vị thế tại một trong những thị trường tiêu thụ thủy sản lớn nhất châu Á.