Thủy sản Việt Nam trước cơ hội lớn từ thị trường Ấn Độ

Tại sự kiện kết nối thương mại thủy sản trực tuyến Việt Nam - Ấn Độ diễn ra tháng 5/2026, các cơ quan quản lý, hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp hai nước đã cùng thảo luận nhiều cơ hội hợp tác trong chế biến sâu, logistics lạnh, chuyển giao công nghệ và đầu tư liên doanh.

Thế mạnh bổ trợ tạo nền tảng cho hợp tác dài hạn

Các chuyên gia nhận định Việt Nam và Ấn Độ không phải là những đối thủ cạnh tranh trực tiếp mà sở hữu nhiều lợi thế mang tính bổ trợ lẫn nhau. Cả hai quốc gia đều là những trung tâm sản xuất, nuôi trồng, chế biến và xuất khẩu thủy sản quan trọng trên thế giới, nhưng mỗi bên lại có những thế mạnh riêng có thể tạo ra giá trị cộng hưởng khi hợp tác.

Trong khi Ấn Độ nổi bật với nguồn nguyên liệu dồi dào và lợi thế nuôi tôm quy mô lớn thì Việt Nam được đánh giá là trung tâm chế biến sâu có uy tín trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Bên cạnh đó, mạng lưới hiệp định thương mại tự do (FTA) rộng khắp giúp doanh nghiệp Việt Nam có lợi thế lớn khi tiếp cận các thị trường xuất khẩu khó tính.

Một trong những điểm được các đại biểu đặc biệt quan tâm là khả năng tận dụng công suất chế biến còn dư thừa tại Ấn Độ. Hiện nước này có khoảng 650 nhà máy chế biến thủy sản, tuy nhiên vẫn còn tới 70% công suất trống trong mùa thấp điểm. Đây được xem là cơ hội thuận lợi để doanh nghiệp hai nước hình thành các liên doanh sản xuất, tối ưu hóa nguồn lực và giảm chi phí đầu tư.

Theo các chuyên gia, việc kết hợp nguồn nguyên liệu lớn của Ấn Độ với năng lực chế biến sâu của Việt Nam có thể tạo ra chuỗi giá trị hoàn chỉnh hơn. Thay vì xuất khẩu nguyên liệu thô, hai bên có thể cùng phát triển các sản phẩm có giá trị gia tăng cao, đáp ứng tốt hơn yêu cầu của các thị trường quốc tế.

Những tín hiệu tích cực đã xuất hiện trong thời gian gần đây. Trong năm tài chính 2025-2026, xuất khẩu thủy sản từ Ấn Độ sang Việt Nam đạt 656 triệu USD, tăng tới 69% so với mức 387 triệu USD của kỳ trước. Kết quả này đưa Việt Nam trở thành thị trường xuất khẩu thủy sản lớn thứ tư của Ấn Độ, cho thấy nhu cầu hợp tác giữa hai nền kinh tế đang gia tăng nhanh chóng.

Bên cạnh đó, quy mô thị trường nội địa gần 1,5 tỷ dân của Ấn Độ cũng mở ra cơ hội đáng kể cho các doanh nghiệp Việt Nam trong việc mở rộng hoạt động kinh doanh và đầu tư lâu dài tại quốc gia Nam Á này.

Từ liên doanh sản xuất đến xây dựng chuỗi cung ứng bền vững

Không chỉ dừng lại ở hoạt động thương mại đơn thuần, định hướng hợp tác giữa Việt Nam và Ấn Độ đang chuyển dần sang các lĩnh vực mang tính chiến lược hơn như chế biến sâu, logistics lạnh và chuyển giao công nghệ.

Đây là những mắt xích quan trọng quyết định năng lực cạnh tranh của ngành thủy sản trong giai đoạn mới. Việc đầu tư vào hệ thống logistics lạnh hiện đại không chỉ giúp giảm chi phí vận chuyển mà còn nâng cao chất lượng sản phẩm và kéo dài thời gian bảo quản, tạo điều kiện thuận lợi để thâm nhập các thị trường cao cấp.

Đáng chú ý, bang Andhra Pradesh là trung tâm sản xuất thủy sản lớn nhất của Ấn Độ, đang tích cực mời gọi doanh nghiệp Việt Nam tham gia đầu tư. Theo giới thiệu từ chính quyền địa phương, bang này hiện chiếm tới 83% sản lượng thủy sản, 28% sản lượng tôm và đóng góp 32% tổng giá trị xuất khẩu thủy sản của Ấn Độ trong năm tài chính 2023-2024.

Lãnh đạo Hội đồng Thủy sản bang Andhra Pradesh khẳng định địa phương sẵn sàng xây dựng các chính sách hỗ trợ phù hợp nhằm thu hút những doanh nghiệp thủy sản lớn của Việt Nam đầu tư vào các lĩnh vực chế biến và logistics lạnh. Với nền tảng nguyên liệu sẵn có cùng hệ thống sản xuất quy mô lớn, Andhra Pradesh được xem là điểm đến tiềm năng cho các dự án liên doanh chiến lược trong tương lai.

Song song với hoạt động đầu tư, công tác xúc tiến thương mại cũng đang được đẩy mạnh nhằm tăng cường kết nối doanh nghiệp hai nước. Đại diện Cục Phát triển Xuất khẩu thủy sản Ấn Độ đã mời doanh nghiệp Việt Nam tham dự Seafood Expo Bharat 2026 diễn ra từ ngày 1 đến 3/7/2026 tại Chennai.

Ở chiều ngược lại, Việt Nam cũng tích cực quảng bá các sự kiện lớn như Vietfish 2026 dự kiến tổ chức tại Thành phố Hồ Chí Minh vào tháng 8/2026 và Vietnam International Sourcing 2026 diễn ra từ ngày 3 đến 5/9/2026. Đây được kỳ vọng sẽ là những diễn đàn quan trọng để doanh nghiệp hai bên tìm kiếm đối tác, mở rộng thị trường và xây dựng các dự án hợp tác dài hạn.

Trong quá trình này, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) tiếp tục giữ vai trò cầu nối giữa cộng đồng doanh nghiệp hai nước. Không chỉ hỗ trợ xúc tiến thương mại, VASEP còn tham gia chia sẻ thông tin thị trường, kết nối đầu tư và điều phối các vấn đề kỹ thuật nhằm giúp doanh nghiệp tận dụng tốt hơn các cơ hội hợp tác.

Ngành chế biến thủy sản của Ấn Độ hiện được dự báo sẽ vượt mốc 20 tỷ USD trong năm 2026 nhờ dòng vốn đầu tư mạnh vào công nghệ và logistics lạnh. Trong bối cảnh đó, sự kết hợp giữa nguồn nguyên liệu dồi dào của Ấn Độ với năng lực chế biến, kinh nghiệm xuất khẩu và mạng lưới FTA của Việt Nam được đánh giá là mô hình hợp tác mang lại lợi ích cho cả hai bên.