Tạo dựng mối quan hệ lao động hài hòa trong kỷ nguyên xanh

Thúc đẩy đối thoại, tăng sức đề kháng cho thị trường

Trong bối cảnh toàn cầu đang dịch chuyển mạnh mẽ hướng tới một tương lai xanh hơn, số hóa hơn và bền vững hơn, thị trường lao động Việt Nam không nằm ngoài dòng chảy đó. Sự chuyển dịch này không chỉ tạo ra những cơ hội mới mà còn đặt ra những thách thức lớn về khả năng thích ứng của người lao động và người sử dụng lao động.

Chính lúc này, vai trò của các đối tác xã hội trong việc xây dựng và duy trì sự ổn định, hài hòa của quan hệ lao động lại càng trở nên thiết yếu. Đó không chỉ là yêu cầu pháp lý mà đã trở thành chiến lược phát triển nội tại của mỗi doanh nghiệp và của cả nền kinh tế.

Sáng kiến hợp tác giữa Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam (TLĐLĐVN) và các đối tác Na Uy (NHO-LO) trong giai đoạn vừa qua đã minh chứng cho một mô hình hợp tác hiệu quả và đầy tính nhân văn.

Tại Hội thảo tổng kết chương trình mới đây, ông Hoàng Quang Phòng, Phó Chủ tịch VCCI, đã nhấn mạnh rằng đây không đơn thuần là một dự án hỗ trợ kỹ thuật, mà là mô hình giúp các đối tác cùng đối thoại, cùng chia sẻ trách nhiệm và cùng hướng tới mục tiêu chung là phát triển bền vững.

Thành quả đáng ghi nhận của chương trình là sự tăng cường rõ rệt về năng lực cho đội ngũ cán bộ công đoàn cơ sở và cán bộ nhân sự tại doanh nghiệp. Thông qua các khóa tập huấn chuyên sâu về kỹ năng thương lượng tập thể, đối thoại tại nơi làm việc, lồng ghép bình đẳng giới và phòng ngừa tranh chấp, nhiều doanh nghiệp đã ghi nhận môi trường làm việc được cải thiện, sự gắn kết được nâng cao, và rủi ro tranh chấp lao động được giảm thiểu.

Chương trình còn phát triển bộ công cụ hỗ trợ nhận diện sớm nguy cơ xung đột, một nguồn lực quý giá giúp doanh nghiệp và công đoàn có thể chủ động quản trị quan hệ lao động.

Đại diện Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, bà Đỗ Thị Hồng Vân, cũng khẳng định vai trò trung tâm của việc nâng cao năng lực cho hai chủ thể chính trong quan hệ lao động là tổ chức của người sử dụng lao động và tổ chức Công đoàn. Đây là hai cánh tay giữ trách nhiệm thúc đẩy đối thoại, thương lượng tập thể, và từ đó kiến tạo một môi trường làm việc ổn định, hiệu quả.

Trong nhiệm kỳ tới (2026 - 2031), thúc đẩy đối thoại tại nơi làm việc và bình đẳng giới vẫn sẽ là những nội dung ưu tiên hàng đầu, đặc biệt là việc xây dựng đội ngũ chủ tịch công đoàn cơ sở đáp ứng yêu cầu trong khu vực ngoài nhà nước.

Quan hệ lao động hài hòa, ổn định, tiến bộ không chỉ là mục tiêu ngắn hạn, mà đã được VCCI xác định là yếu tố then chốt của phát triển bền vững. Đây chính là tiền đề quan trọng để xây dựng một lực lượng lao động có kỹ năng, một cộng đồng doanh nghiệp có năng lực cạnh tranh và một môi trường việc làm ngày càng vững chắc.

Từ lý thuyết đến hơi thở doanh nghiệp

Sự thành công của chương trình không chỉ nằm ở những con số tập huấn hay bộ công cụ được phát triển, mà còn ở những câu chuyện thực tiễn từ chính cộng đồng doanh nghiệp. Khi đối thoại không còn là nghĩa vụ hành chính mà trở thành một hành động tự nguyện, kiến tạo, đó là lúc quan hệ lao động thực sự đi vào chiều sâu và mang lại giá trị bền vững.

Điển hình như chia sẻ từ Công ty Acecook, doanh nghiệp với hơn 7.000 lao động. Đại diện doanh nghiệp cho biết, việc tổ chức đối thoại định kỳ và Hội nghị người lao động hàng năm, cùng với các chế độ liên quan đến bình đẳng giới, được xác định là hành động tự nguyện nhằm xây dựng nơi làm việc bền vững, vượt lên trên yêu cầu của pháp luật.

Những chính sách phúc lợi chi tiết như chế độ nghỉ hành kinh (30 phút/ngày, được nghỉ 3 ngày) hay hỗ trợ phí gửi trẻ (100.000 đồng/tháng) cho thấy sự quan tâm sâu sắc đến đời sống và sức khỏe tinh thần của người lao động, đặc biệt là lao động nữ.

Một ví dụ ấn tượng khác đến từ Intimex Group với 1.200 lao động, doanh nghiệp này đã đi xa hơn quy định thông thường khi tổ chức đối thoại 1 lần/tháng, lồng ghép ý kiến công đoàn vào chính các hội nghị giao ban của Tập đoàn.

Chính nhờ cơ chế đối thoại mở và linh hoạt này, Intimex đã xây dựng được mối quan hệ đoàn kết vững chắc, giúp doanh nghiệp đạt được mức tăng trưởng bình quân 15-50%, đồng thời duy trì thu nhập bình quân lao động xấp xỉ 20 triệu đồng/tháng.

Đáng chú ý, doanh nghiệp này tự tin khẳng định không để xảy ra mầm mống mâu thuẫn giữa quan hệ người lao động và người sử dụng lao động. Điều này chứng tỏ: đầu tư vào quan hệ lao động hài hòa chính là đầu tư vào hiệu quả kinh doanh và sự phát triển bền vững nhất.

Đại diện các đối tác quốc tế, ông Reinaart Pretorius (NHO) và ông Magnus Holtfodt (LO), đều khẳng định tầm quan trọng của mối quan hệ tại nơi làm việc và cam kết sẽ tiếp tục chương trình hợp tác trong các năm tiếp theo. Sự hỗ trợ này đặc biệt cần thiết trong bối cảnh chuyển đổi xanh và chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, đòi hỏi những kinh nghiệm quản trị lao động tiên tiến từ các quốc gia phát triển.

Thúc đẩy quan hệ lao động hài hòa không chỉ là một mục tiêu, mà là một quá trình liên tục, sáng tạo, đòi hỏi sự cam kết từ cấp lãnh đạo cao nhất, sự đồng hành của tổ chức công đoàn, và sự tham gia chủ động của người lao động.

Khi các bên xem nhau là đối tác, cùng chia sẻ lợi ích và trách nhiệm thì đó là lúc thị trường lao động thật sự tăng sức đề kháng, sẵn sàng đón nhận những cơ hội mới và vững vàng bước vào kỷ nguyên xanh và bền vững.