Minh bạch hóa thương mại điện tử bằng VNeID

Khoảng trống sau những con số tăng trưởng nóng

Thương mại điện tử đang trải qua một giai đoạn bùng nổ chưa từng có. Số liệu từ Bộ Công Thương cho thấy, chỉ trong 9 tháng năm 2025, doanh thu trên 4 sàn thương mại điện tử lớn nhất cả nước đã chạm mức 305,9 nghìn tỷ đồng, tăng trưởng hơn 34% so với cùng kỳ.

Với hơn 80 triệu người dùng internet và thói quen mua sắm qua smartphone đã trở thành hơi thở của đời sống hiện đại, quy mô thị trường này được dự báo sẽ sớm vượt ngưỡng 30 tỷ USD, chiếm 10% tổng mức bán lẻ hàng hóa toàn quốc.

Tuy nhiên, phía sau ánh hào quang của những biểu đồ tăng trưởng thẳng đứng là một mảng tối đầy nhức nhối sự ẩn danh trên không gian mạng đang trở thành chiếc áo giáp cho gian lận thương mại. Khi việc mở một gian hàng ảo hay thực hiện một phiên livestream bán hàng trở nên quá dễ dàng, hàng giả, hàng nhái và mỹ phẩm không rõ nguồn gốc đã len lỏi vào từng giỏ hàng của người tiêu dùng.

Thống kê từ các tổ chức bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ cho thấy một thực tế đáng báo động khi năm 2023 ghi nhận tới 122.000 yêu cầu gỡ bỏ link vi phạm, cao gấp 3 lần so với giai đoạn 2021-2022. Điều đáng lo ngại hơn cả là gánh nặng phát hiện vi phạm hiện nay vẫn đang nằm trên vai các doanh nghiệp chân chính.

Sự thiếu hụt một cơ chế quản lý danh tính chặt chẽ đã tạo ra một khoảng trống pháp lý mênh mông, nơi các đối tượng vi phạm có thể dễ dàng xóa dấu vết hoặc thay tên đổi họ sau mỗi đợt truy quét. Những hành vi này không chỉ gây thiệt hại kinh tế và ảnh hưởng sức khỏe người dùng, mà còn xói mòn niềm tin vốn là tài sản quý giá nhất của nền kinh tế số. Nếu không có một giải pháp quản trị đủ mạnh, chính sự bất ổn về chất lượng này sẽ trở thành rào cản ngăn chặn đà tăng trưởng bền vững của thị trường.

VNeID và lời giải cho bài toán niềm tin số

Việc Luật Thương mại điện tử mới quy định bắt buộc định danh người bán và người livestream qua ứng dụng VNeID được xem là một bước ngoặt mang tính lịch sử. Thay vì quản lý theo kiểu chạy đuổi theo các liên kết vi phạm, cơ quan quản lý hiện nay đã trực tiếp nắm giữ chìa khóa định danh.

Ông Nguyễn Đăng Sinh - Chủ tịch Hiệp hội Chống hàng giả và Bảo vệ thương hiệu Việt Nam nhận định, quy định này chính là công cụ truy vết nguồn gốc mạnh mẽ nhất từ trước đến nay. Nó tước bỏ vũ khí lợi hại nhất của những đối tượng gian lận: sự vô danh.

Khi VNeID trở thành bộ lọc đầu vào, một rào cản pháp lý vững chắc được dựng lên. Những cá nhân hay tổ chức có ý đồ kinh doanh phi pháp sẽ không còn cửa để che giấu danh tính thật sau những cái tên ảo. Đặc biệt, trách nhiệm của những người livestream, những nhân vật có sức ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định mua sắm của hàng triệu người nay đã được siết chặt.

Họ không thể chỉ đơn thuần là người đọc kịch bản thuê mà phải có trách nhiệm kiểm soát tính pháp lý, chất lượng sản phẩm trước khi đưa lên sóng. Sự ràng buộc về danh tính này buộc mọi mắt xích trong chuỗi cung ứng trực tuyến phải thận trọng và trách nhiệm hơn.

Nhìn rộng hơn, việc siết chặt chợ mạng qua định danh không phải là tạo ra thêm rào cản hành chính cho doanh nghiệp, mà là sự bảo vệ tối thượng cho những người làm ăn chân chính. Một môi trường kinh doanh minh bạch sẽ khuyến khích chuyển đổi số sâu rộng hơn, đẩy mạnh thanh toán không tiền mặt và tạo ra một không gian văn minh cho cả người mua lẫn người bán.

Khi mọi giao dịch đều được ghi lại và có thể truy xuất, niềm tin của người tiêu dùng sẽ được củng cố, trở thành động lực để thị trường thương mại điện tử Việt Nam không chỉ lớn mạnh về quy mô mà còn đạt được sự tinh sạch về chất lượng.

Với Luật Thương mại điện tử mới và lá chắn VNeID hứa hẹn sẽ mở ra một chương mới cho kinh tế số Việt Nam. Ở đó, sự an toàn của người tiêu dùng được đặt ở vị trí trọng tâm, và sự minh bạch trở thành tiêu chuẩn vàng để tồn tại và phát triển. Đây chính là mấu chốt để thương mại điện tử cất cánh bền vững, đóng góp thực chất vào sự phát triển chung của đất nước trong kỷ nguyên số.