Cấp thiết sửa đổi Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa

Khoảng cách giữa văn bản và hơi thở thực tiễn

Sau hơn 8 năm đi vào cuộc sống, Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa năm 2017 đang bộc lộ những hạn chế trước áp lực của thời đại mới. Với sứ mệnh làm bệ đỡ cho khu vực kinh tế chiếm đại đa số, nhưng thực tế cho thấy, giữa những dòng chữ trên trang giấy và nhu cầu của doanh nhân vẫn tồn tại một khoảng cách mênh mông.

Những cam kết về quỹ đất sản xuất, ưu đãi thuế hay hỗ trợ tín dụng dường như vẫn là những cánh cửa đóng kín đối với phần lớn thực thể đang hằng ngày nuôi dưỡng sức sống của nền kinh tế dân sinh.

Ông Nguyễn Văn Thân, Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam, đã thẳng thắn chỉ ra rằng nguồn lực hỗ trợ hiện nay vô cùng hạn chế. Dù luật đã định danh các quyền lợi, nhưng tại nhiều địa phương, kinh phí hỗ trợ vẫn chỉ nằm trên kế hoạch.

Tỷ lệ tiếp cận vốn ngân hàng thấp, thủ tục hành chính rườm rà cùng tâm lý e ngại chính sách thuế của các hộ kinh doanh đã khiến quá trình chuyển đổi mô hình trở nên ì ạch. Một nghịch lý là trong khi doanh nghiệp cần được tiếp sức để bơi ra biển lớn, thì tại không ít nơi, giá thuê đất tăng cao và rào cản kỹ thuật lại đang trở thành sợi dây xích kìm hãm bước chân của họ.

Sự bất cập này không chỉ nằm ở khâu thực thi mà còn ở ngay tiêu chí xác định đối tượng hỗ trợ. Đại biểu Quốc hội Trần Văn Tuấn từ đoàn Bắc Ninh đã nhận diện rất đúng khi cho rằng các tiêu chí hiện nay còn quá chung chung, chưa phân tách rõ ràng để có chính sách chuyên biệt cho nhóm doanh nghiệp siêu nhỏ hay các đơn vị khởi nghiệp sáng tạo.

Khi chúng ta đánh đồng tất cả vào một rổ chính sách, những đơn vị yếu thế nhất thường là những người bị bỏ lại phía sau đầu tiên trong cuộc đua chuyển đổi số và chuyển đổi xanh đang diễn ra đầy khốc liệt trên toàn cầu.

Tái cấu trúc thể chế để nuôi dưỡng niềm tin

Yêu cầu sửa đổi Luật không còn là một đề xuất mang tính kỹ thuật mà đã trở thành nhiệm vụ chính trị quan trọng. Tại phiên họp của Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế vào trung tuần tháng 12/2025, Tổng Bí thư Tô Lâm đã đưa ra chỉ đạo quyết liệt về việc rà soát và sửa đổi toàn diện đạo luật này trong năm 2026.

Chỉ đạo này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thể chế hóa đầy đủ các định hướng về hỗ trợ doanh nghiệp, bởi làm tốt việc này chính là bảo đảm sinh kế cho lực lượng lao động khổng lồ và củng cố niềm tin của nhân dân vào những chính sách bao trùm của Đảng và Nhà nước.

Trong kỷ nguyên mới, doanh nghiệp nhỏ và vừa phải được coi là xương sống của nền kinh tế quốc gia, thay vì chỉ là những thực thể phụ trợ. Các chuyên gia kinh tế khuyến nghị rằng, khi đặt bút sửa luật, cần đặc biệt lưu tâm đến hai trụ cột lớn: chính sách thuế chuyên biệt cho khu vực siêu nhỏ và việc phân nhóm doanh nghiệp để quản lý hiệu quả.

Chúng ta cần một khung pháp lý đủ linh hoạt để doanh nghiệp không chỉ tồn tại mà còn có thể tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Một luật hỗ trợ đúng nghĩa phải là một đòn bẩy thực thụ, giúp doanh nghiệp tiếp cận được khoa học công nghệ, giảm bớt chi phí tuân thủ và dũng cảm chuyển mình theo hướng kinh tế tuần hoàn.

Cuộc cải cách thể chế sắp tới sẽ là một phép thử cho sự nhạy bén của bộ máy quản lý trước những biến động của thời đại. Nếu không sớm có một tấm khiên pháp lý đủ mạnh và sát sườn, khu vực kinh tế tư nhân vốn là động lực dài hạn cho sự phát triển sẽ dễ dàng bị tổn thương trước những cú sốc kinh tế.

Việc khơi thông nguồn lực thông qua sửa luật không chỉ là giúp doanh nghiệp bớt khó khăn, mà chính là đang bồi đắp cho sự ổn định xã hội và tạo dựng một nền tảng kinh tế tự cường, nơi mỗi hộ kinh doanh, mỗi doanh nghiệp nhỏ đều cảm thấy được bảo vệ và tiếp sức trên hành trình cống hiến.