Tăng tốc các dự án động lực, mở rộng không gian phát triển cho Nghệ An

Hạ tầng giao thông chiến lược được đẩy nhanh tiến độ

Nghệ An đang bước vào giai đoạn tăng tốc triển khai nhiều dự án hạ tầng quy mô lớn, trong đó nổi bật là Dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Vinh - Thanh Thủy. Đây là tuyến giao thông có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc kết nối trung tâm tỉnh với khu vực miền Tây Nghệ An và cửa khẩu quốc tế Thanh Thủy, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế vùng.

Theo báo cáo, gói thầu XL01 của dự án đã được khởi công từ ngày 18/5/2026 với thời gian thực hiện 24 tháng, dự kiến hoàn thành vào ngày 18/5/2028. Hiện đơn vị thi công đang tập kết máy móc, san ủi mặt bằng và chuẩn bị nhân lực để triển khai 9 mũi thi công trước ngày 30/6/2026. Mặt bằng đã được bàn giao 5,6/6,3 km, đạt 89%.

Đối với các gói thầu XL02 đến XL06, công tác hoàn thiện thiết kế đang được triển khai để phê duyệt trong tháng 7/2026, tiến hành lựa chọn nhà thầu xây lắp trong tháng 8/2026.

Cùng với triển khai thi công, công tác giải phóng mặt bằng được xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Đến nay, phần đất nông nghiệp trên tuyến đã giải phóng được 23,35/25,28 km, đạt 92,4%. Nhiều địa phương như Hưng Nguyên, Kim Liên, Đại Huệ, Vạn An và Nam Đàn đã hoàn thành 100% khối lượng giải phóng mặt bằng đất nông nghiệp.

Tuy nhiên, đối với đất lâm nghiệp, tiến độ vẫn còn chậm khi mới giải phóng được 8,02/25,2 km, tương đương 32%. Trong đó, xã Kim Bảng còn vướng gần 14,9 km và xã Xuân Lâm chưa thực hiện giải phóng mặt bằng trên đoạn tuyến dài 0,94 km.

Đối với đất ở, dự án ảnh hưởng đến 296 hộ dân trên chiều dài 5,22 km. Đến nay mới có 22 hộ được phê duyệt phương án bồi thường. Công tác di dời mồ mả cũng đã hoàn thành chi trả cho 200/275 ngôi, đạt 72,7%.

Trước khối lượng công việc còn lớn, Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Võ Trọng Hải yêu cầu các địa phương tập trung cao độ cho công tác giải phóng mặt bằng. Theo đó, toàn bộ phần đất nông nghiệp và đất lâm nghiệp phải hoàn thành chậm nhất trước ngày 30/6/2026; riêng các xã Xuân Lâm, Hoa Quân và Kim Bảng hoàn thành phần còn lại trước ngày 10/7/2026.

Đối với đất ở, việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và tổ chức chi trả cho người dân phải hoàn thành trước ngày 30/6/2026; riêng xã Nam Đàn hoàn thành trước ngày 15/7/2026. Các khu tái định cư cũng phải hoàn tất thủ tục đầu tư và xây dựng hạ tầng trước ngày 30/6, hoàn thành thi công hạ tầng trước ngày 30/8/2026.

Song song với cao tốc Vinh - Thanh Thủy, Dự án cải tạo, mở rộng Quốc lộ 46 đoạn Vinh - Nam Đàn cũng đang được đẩy nhanh tiến độ. Hiện các địa phương đã bàn giao mặt bằng đạt 100% chiều dài tuyến với 10,69 km. Dự án đã thi công được khoảng 10,23 km và dự kiến hoàn thành trước ngày 30/8/2026.

Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An yêu cầu Ban Quản lý dự án 85 tiếp tục chỉ đạo các nhà thầu tăng tốc thi công, hoàn thành toàn bộ công tác thảm nhựa đúng thời hạn. Đồng thời, Công ty Cổ phần Cấp nước Nghệ An phải khẩn trương đẩy nhanh tiến độ di dời các tuyến đường ống nước còn lại để không ảnh hưởng đến tiến độ chung của dự án.

Tháo gỡ điểm nghẽn cho các dự án đô thị, năng lượng và cảng biển

Bên cạnh các dự án giao thông, Nghệ An cũng đang tập trung xử lý những khó khăn, vướng mắc tại các dự án quy mô lớn trong lĩnh vực đô thị, năng lượng và hạ tầng logistics.

Đối với Dự án Hạ tầng ưu tiên và phát triển đô thị thích ứng với biến đổi khí hậu thành phố Vinh, tiến độ thực hiện cơ bản đáp ứng kế hoạch đề ra. Tuy nhiên, công tác giải phóng mặt bằng vẫn gặp nhiều khó khăn, đặc biệt tại phường Trường Vinh, nơi chiếm khoảng 90% khối lượng giải phóng mặt bằng của toàn dự án.

Một trong những vướng mắc lớn hiện nay là chưa có quỹ đất để di dời 550 ngôi mộ phục vụ thi công tuyến đường Trần Nguyên Hãn. Ngoài ra, việc xác định nguồn gốc đất, xác định giá đất bồi thường và bố trí tái định cư cũng đang gặp nhiều khó khăn.

Để tháo gỡ những tồn tại này, Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An thống nhất chuyển Hội đồng giải phóng mặt bằng dự án từ Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh về các phường, xã trực tiếp thực hiện nhằm tạo thuận lợi trong quá trình triển khai. Đồng thời, tỉnh sẽ thành lập đoàn công tác kiểm tra thực tế việc di dời 550 ngôi mộ để có phương án xử lý phù hợp.

Ban Quản lý dự án Nông nghiệp và Môi trường được yêu cầu tổ chức đấu thầu thêm 3 gói thầu xây lắp trong tháng 6 và tháng 7/2026, đồng thời đẩy nhanh công tác thiết kế, lập dự toán đối với các gói thầu giai đoạn tiếp theo.

Đối với Dự án Nhà máy nhiệt điện LNG Quỳnh Lập, lãnh đạo tỉnh Nghệ An khẳng định quan điểm nhất quán là luôn đồng hành, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp triển khai dự án. Những khó khăn liên quan đến giải phóng mặt bằng, vật liệu xây dựng và thủ tục đầu tư đang được tập trung tháo gỡ.

Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An giao Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phùng Thành Vinh trực tiếp theo dõi, đôn đốc tiến độ dự án và chủ trì xử lý các vướng mắc phát sinh. Chính quyền địa phương cũng được yêu cầu tập trung thực hiện công tác giải phóng mặt bằng, trong khi phía nhà đầu tư cần chủ động phối hợp với các sở, ngành để hoàn thiện các thủ tục pháp lý theo quy định.

Một dự án hạ tầng quan trọng khác là Cảng nước sâu Cửa Lò cũng đang được đẩy nhanh tiến độ. Hiện dự án đã hoàn thành thủ tục thuê đất đối với 9,8/32 ha và cơ bản hoàn thành công tác bồi thường giải phóng mặt bằng trên diện tích 17,57 ha.

Trong giai đoạn 1, đã có 161/163 hộ dân nhận tiền bồi thường với tổng kinh phí 21,6 tỷ đồng. Đối với giai đoạn 2, công tác lập phương án bồi thường đã hoàn thành cho 136/137 hộ dân bị ảnh hưởng; trong đó 133 hộ đã nhận tiền với tổng kinh phí khoảng 14,5 tỷ đồng.

Tuy nhiên, tiến độ dự án vẫn bị ảnh hưởng bởi việc nhiều hộ dân phải thực hiện thủ tục phân chia tài sản thừa kế khi có thành viên đang sinh sống, làm việc ở xa hoặc xuất khẩu lao động ở nước ngoài. Bên cạnh đó, nguồn cung vật liệu phục vụ san lấp cũng còn gặp khó khăn.

Đánh giá cao năng lực triển khai của chủ đầu tư, Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An yêu cầu địa phương khẩn trương hoàn thành giải phóng mặt bằng để bàn giao cho doanh nghiệp. Các sở, ngành liên quan được giao nhiệm vụ đẩy nhanh việc đánh giá tác động môi trường, cấp phép khai thác mỏ vật liệu và hoàn thiện các thủ tục cần thiết phục vụ dự án.

Từ các dự án giao thông, đô thị đến năng lượng và cảng biển, Nghệ An đang tập trung xử lý đồng bộ những điểm nghẽn về mặt bằng, hạ tầng kỹ thuật và thủ tục đầu tư. Việc đẩy nhanh tiến độ các công trình trọng điểm không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả giải ngân vốn đầu tư công mà còn tạo nền tảng quan trọng để mở rộng không gian phát triển, tăng cường liên kết vùng và thu hút các dòng vốn đầu tư mới trong thời gian tới.