Tầm nhìn chiến lược để nâng tầm thị trường chứng khoán

Hiện tại, TTCK Việt Nam vẫn chủ yếu dựa vào dòng tiền từ nhà đầu tư cá nhân trong nước, chiếm tỷ trọng lớn trong khối lượng giao dịch. Theo số liệu từ Đề án, tính đến cuối tháng 8, nhà đầu tư nước ngoài chỉ có khoảng 49.000 tài khoản, chiếm chưa đến 0,5% trong tổng số 10,7 triệu tài khoản toàn thị trường. Cơ cấu này tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Dòng tiền cá nhân thường mang tính đầu cơ, dễ bị ảnh hưởng bởi tâm lý đám đông và biến động ngắn hạn, khiến thị trường thiếu tính ổn định và bền vững. Sự sụt giảm của thị trường trong các giai đoạn khó khăn vừa qua là một minh chứng rõ nét.

Mục tiêu tăng số lượng nhà đầu tư ngoại lên 200.000 tài khoản không chỉ đơn thuần là con số, mà còn mang ý nghĩa sâu sắc. Thứ nhất, nó giúp đa dạng hóa cơ sở nhà đầu tư, giảm sự phụ thuộc vào một phân khúc duy nhất.

Thứ hai, các nhà đầu tư nước ngoài, đặc biệt là các quỹ đầu tư lớn, thường có chiến lược đầu tư dài hạn và chuyên nghiệp, dựa trên phân tích cơ bản của doanh nghiệp và triển vọng kinh tế vĩ mô. Sự tham gia của họ sẽ giúp cải thiện chất lượng cầu đầu tư, làm tăng tính ổn định, minh bạch và chuyên nghiệp cho toàn thị trường.

Hơn nữa, việc thu hút các nhà đầu tư ngoại là một trong những tiêu chí quan trọng để nâng hạng TTCK Việt Nam từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi. Thành công trong việc nâng hạng không chỉ giúp Việt Nam thu hút hàng tỷ USD vốn đầu tư gián tiếp mới từ các quỹ đầu tư lớn trên thế giới mà còn nâng cao vị thế và uy tín của nền kinh tế Việt Nam trên bản đồ tài chính toàn cầu.

Để đạt được mục tiêu đầy tham vọng này, Đề án đã đề ra nhiều giải pháp đồng bộ và toàn diện, từ chính sách đến quản lý. Một trong những trọng tâm là hoàn thiện khung pháp lý và chính sách, đặc biệt là về thuế và các quy định liên quan đến nhà đầu tư nước ngoài.

Các giải pháp như nghiên cứu, đề xuất chính sách thuế theo hướng khuyến khích đầu tư qua quỹ hay tiếp tục thực hiện các giải pháp nâng hạng TTCK là những bước đi đúng hướng.

Bên cạnh đó, việc tăng cường công tác quản lý, giám sát theo rủi ro thay vì chỉ theo tuân thủ là một sự thay đổi tư duy quản lý tiến bộ. Điều này giúp cơ quan quản lý có thể tập trung vào những rủi ro mang tính hệ thống, đảm bảo sự toàn vẹn và lành mạnh của thị trường. Việc đa dạng hóa các bộ chỉ số chứng khoán cũng sẽ cung cấp thêm công cụ cho các quỹ đầu tư, giúp họ dễ dàng hơn trong việc xây dựng danh mục đầu tư phù hợp.

Tuy nhiên, con đường từ 49.000 lên 200.000 tài khoản không hề bằng phẳng. Thách thức lớn nhất vẫn là tốc độ thực hiện các giải pháp nâng hạng thị trường. Mặc dù Chính phủ và các cơ quan quản lý đã có nhiều nỗ lực, nhưng các vấn đề cốt lõi như việc yêu cầu ký quỹ 100% trước khi giao dịch (pre-funding) hay thiếu quy định rõ ràng về sở hữu nước ngoài vẫn là những rào cản lớn. Để thu hút các quỹ lớn, cần phải gỡ bỏ những "điểm nghẽn" này một cách dứt khoát và kịp thời.

Một thách thức khác là việc cạnh tranh với các thị trường mới nổi khác trong khu vực. Việt Nam không phải là lựa chọn duy nhất. Các quốc gia như Thái Lan, Malaysia hay Indonesia cũng đang nỗ lực thu hút dòng vốn ngoại bằng các chính sách hấp dẫn. Do đó, việc cải cách của Việt Nam phải thực sự nổi bật và tạo ra lợi thế cạnh tranh rõ rệt.

Mục tiêu 200.000 nhà đầu tư ngoại vào năm 2030 là kim chỉ nam cho sự phát triển của TTCK Việt Nam trong thập kỷ tới. Nó không chỉ là một mục tiêu về số lượng mà còn là một cam kết về chất lượng.

Việc đạt được mục tiêu này sẽ là một minh chứng rõ ràng cho thấy TTCK Việt Nam đang dần trưởng thành, trở thành một thị trường hấp dẫn, minh bạch và an toàn hơn cho các nhà đầu tư toàn cầu.

Để hiện thực hóa tầm nhìn này, sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên là yếu tố then chốt. Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cần tiếp tục đóng vai trò dẫn dắt, đề xuất các cơ chế chính sách đột phá.

Các sở giao dịch cần đa dạng hóa sản phẩm và cải thiện hạ tầng. Các thành viên thị trường, đặc biệt là các công ty quản lý quỹ và công ty chứng khoán, cần chủ động triển khai các giải pháp cụ thể để nâng cao chất lượng dịch vụ, sản phẩm và tiếp cận các nhà đầu tư quốc tế.

Cuối cùng, việc nâng cao chất lượng nhà đầu tư cá nhân trong nước cũng là một nhiệm vụ song hành. Đề án đã nhấn mạnh việc khuyến khích nhà đầu tư cá nhân tham gia thông qua các quỹ đầu tư, nơi họ có thể tiếp cận được sự chuyên nghiệp và đa dạng hóa rủi ro. Điều này sẽ giúp tạo ra một thị trường có cầu bền vững hơn, không chỉ từ dòng vốn ngoại mà còn từ chính sức mạnh nội tại của các nhà đầu tư trong nước.