Số hóa quản trị điện năng chìa khóa xanh cho ngành gỗ

Bước ngoặt từ những con số phát thải thực tế

Ngành gỗ đang đứng trước một cuộc thay đổi lớn về tư duy quản trị khi các rào cản kỹ thuật về môi trường từ thị trường châu Âu và Mỹ ngày càng siết chặt. Kết quả kiểm kê tại Công ty Cổ phần Lâm Việt đã chỉ ra một sự thật ngỡ ngàng có tới 96% lượng phát thải khí nhà kính của doanh nghiệp đến từ việc sử dụng điện năng.

Ông Nguyễn Thanh Lam, Tổng Giám đốc Lâm Việt, khẳng định phát hiện này đã kéo khái niệm chuyển đổi xanh từ những khẩu hiệu trừu tượng về sát với thực tế vận hành. Giảm phát thải giờ đây đồng nghĩa với việc cắt giảm hóa đơn tiền điện trực tiếp tại nhà máy.

Trong bối cảnh chuyển đổi kép giữa xanh hóa và số hóa, ông Andri Meier, đại diện Đại sứ quán Thụy Sĩ, nhận định rằng việc minh bạch dấu chân carbon không còn là gánh nặng chi phí mà là lợi thế cạnh tranh sinh tử.

Những doanh nghiệp sớm đầu tư vào hệ thống giám sát năng lượng thông minh sẽ có khả năng trả lời các câu hỏi khắt khe của khách hàng quốc tế về mức độ phát thải trên từng đơn vị sản phẩm. Đây chính là điều kiện tiên quyết để định danh giá trị gỗ Việt trên bản đồ thế giới, đặc biệt là khi các thị trường khó tính như Đức bắt đầu áp dụng các quy định nghiêm ngặt về bền vững.

Để thực thi hiệu suất xanh, các đơn vị đang dịch chuyển từ quản trị thủ công sang nền tảng số hóa. Việc lắp đặt đồng hồ điện tử thông minh kết nối dữ liệu thời gian thực cho phép lãnh đạo doanh nghiệp nhận diện chính xác các điểm rò rỉ hoặc lãng phí điện.

Theo ông Lê Mạnh Tiến, Trưởng phòng Kế hoạch IMITI, số hóa giúp loại bỏ những ước lượng cảm tính, thay thế bằng những con số minh bạch để đưa ra quyết định cải tiến chính xác. Khi mọi dữ liệu được phơi bày trên biểu đồ, việc chấn chỉnh quy trình vận hành trở nên tức thời và hiệu quả hơn bao giờ hết.

Tối ưu kỹ thuật và bài toán năng lượng sạch

Đi sâu vào quy trình sản xuất, các hệ thống phụ trợ như máy nén khí, hút bụi và lò sấy thường là những cỗ máy ngốn điện khổng lồ. Thực tế cho thấy, máy nén khí có thể chiếm đến 30% tổng năng lượng tiêu thụ của toàn nhà máy. Việc thay thế thiết bị cũ, hay rò rỉ bằng công nghệ hiện đại mang lại hiệu quả tiết kiệm điện tức thì.

Bên cạnh đó, thay vì sử dụng các nhà sấy tập trung quy mô lớn gây lãng phí nhiệt, nhiều doanh nghiệp đã chuyển sang mô hình lò sấy nhỏ đi kèm từng dây chuyền sản xuất, chỉ vận hành khi thực sự cần thiết để tối ưu hóa nguồn lực.

Năng lượng sạch, đặc biệt là điện mặt trời áp mái, là mảnh ghép không thể thiếu trong chiến lược xanh hóa này. Bà Lê Hải Liễu, Chủ tịch HĐQT Gỗ Đức Thành, chia sẻ bài học thực tế về việc cần tính toán kỹ định mức tiêu thụ điện năng khi hợp tác với bên thứ ba thuê mái. Một mô hình đầu tư thông minh thường chia làm hai giai đoạn ưu tiên công suất đủ cho nhu cầu trực tiếp để tránh dư thừa, sau đó mới tiến tới kết hợp bộ tích điện để tối ưu hiệu suất. Việc duy trì hệ thống bảo trì máy móc trên nền tảng số cũng giúp thiết bị luôn vận hành ở trạng thái lý tưởng, giảm thiểu tiêu hao điện năng trên từng thành phẩm.

Kết quả mang lại từ những nỗ lực này rất ấn tượng. IMITI đã ghi nhận mức giảm từ 50% đến 60% lượng điện tiêu thụ hàng năm, hoàn thành cam kết giảm một nửa lượng phát thải khí nhà kính. Hiệu quả sử dụng năng lượng tốt không chỉ giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí mà còn đóng góp trực tiếp vào lợi nhuận gộp, với những đơn vị đạt mức lợi nhuận từ 40% đến 50% nhờ tối ưu vận hành.

Quan trọng hơn, niềm tin từ đối tác quốc tế được củng cố mạnh mẽ thông qua các báo cáo kiểm kê minh bạch. Xanh hóa không phải là một đích đến cố định, mà là hành trình liên tục nâng cao năng lực nội tại để ngành gỗ Việt Nam phát triển bền vững trên toàn cầu.