Thị trường rau quả trong nửa đầu năm 2026 ghi nhận nhiều biến động đáng chú ý. Nhu cầu nhập khẩu của Trung Quốc tiếp tục tăng, đặc biệt đối với sầu riêng, tạo dư địa cho các nước xuất khẩu trong khu vực.
Trong khi đó, xuất khẩu rau quả của Việt Nam duy trì đà tăng trưởng quý thứ tư liên tiếp, đồng thời mở rộng thị phần tại thị trường Trung Quốc. Tuy nhiên, yêu cầu ngày càng cao về chất lượng cùng sự cạnh tranh từ các nhà cung cấp khác đang đặt ra nhiều thách thức đối với doanh nghiệp.
Nhu cầu tại Trung Quốc tiếp tục tăng, cạnh tranh giữa các nhà cung cấp ngày càng rõ nét
Trung Quốc tiếp tục là thị trường có sức chi phối lớn đối với thương mại rau quả khu vực khi nhu cầu nhập khẩu nhiều loại trái cây nhiệt đới duy trì ở mức cao. Riêng với sầu riêng, trong 6 tháng đầu năm 2026, lượng nhập khẩu của nước này đạt 1,07 triệu tấn, tăng mạnh so với cùng kỳ năm trước.
Thái Lan tiếp tục giữ vị trí nhà cung cấp lớn nhất với 81% tổng trị giá nhập khẩu sầu riêng của Trung Quốc. Lợi thế về hệ thống logistics, chuỗi cung ứng ổn định và năng lực kiểm soát chất lượng giúp nước này duy trì vị thế dẫn đầu trên thị trường.
Việt Nam đứng thứ hai với trị giá xuất khẩu đạt 846 triệu USD, chiếm khoảng 18% tổng kim ngạch nhập khẩu sầu riêng của Trung Quốc. Sau khi được phép xuất khẩu chính ngạch từ năm 2022, ngành sầu riêng trong nước đã mở rộng nhanh diện tích và sản lượng. Tuy nhiên, việc kiểm soát chất lượng vẫn là yếu tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp xuất khẩu.
Đáng chú ý, Ma-lai-xi-a đang nổi lên như một đối thủ mới khi xuất khẩu sầu riêng sang Trung Quốc tăng tới 342% trong nửa đầu năm 2026. Mặc dù quy mô còn khiêm tốn, mức tăng trưởng này cho thấy thị trường Trung Quốc tiếp tục thu hút thêm các nguồn cung mới, làm gia tăng sức ép cạnh tranh trong thời gian tới.
Hiện Trung Quốc tiêu thụ khoảng 90% lượng sầu riêng toàn cầu. Tuy nhiên, khi nhiều quốc gia đồng thời bước vào vụ thu hoạch, nguồn cung tăng nhanh đã tạo áp lực giảm giá trên thị trường.
Bên cạnh mặt hàng sầu riêng, thị trường chuối Trung Quốc cũng xuất hiện yếu tố có thể tác động đến diễn biến giá trong những tháng cuối năm. Cơn bão Maysak xảy ra trong tháng 7/2026 đã gây thiệt hại đáng kể tại các vùng trồng chuối trọng điểm ở Quảng Tây, ảnh hưởng đến sản lượng và chất lượng quả.
Nhiều diện tích chuối bị đổ gãy, ngập úng kéo dài, phát sinh nguy cơ dịch bệnh, trong khi quá trình phục hồi sản xuất được dự báo cần từ 8-12 tháng. Trong ngắn hạn, nguồn cung từ các vùng sản xuất khác và lượng chuối nhập khẩu từ Đông Nam Á vẫn giúp thị trường duy trì ổn định. Tuy nhiên, khi bước vào mùa tiêu thụ cao điểm, giới chuyên gia dự báo giá chuối tại Trung Quốc sẽ chịu áp lực tăng trong khoảng 1-3 tháng tới do nguồn cung từ Quảng Tây sụt giảm.
Xuất khẩu rau quả Việt Nam mở rộng thị phần tại Trung Quốc
Trong bối cảnh nhu cầu thị trường duy trì tích cực, xuất khẩu rau quả của Việt Nam tiếp tục ghi nhận kết quả khả quan. Theo tính toán từ số liệu của Cục Hải quan Việt Nam, quý II/2026, kim ngạch xuất khẩu rau quả đạt 2,182 tỷ USD, tăng 42,9% so với quý I và tăng 12,1% so với cùng kỳ năm 2025, đánh dấu quý tăng trưởng thứ tư liên tiếp theo năm.
Nhóm quả và hạt tiếp tục đóng vai trò chủ lực khi chiếm 66,5% tổng kim ngạch xuất khẩu, đạt 1,46 tỷ USD. Trong đó, sầu riêng là mặt hàng dẫn đầu với trị giá 863,5 triệu USD, tăng mạnh so với quý trước và tăng gần 19% so với cùng kỳ năm trước. Chuối cũng duy trì tăng trưởng hai con số, đạt 121,5 triệu USD. Ngược lại, xuất khẩu thanh long giảm cả so với quý trước và cùng kỳ.
Ở nhóm sản phẩm chế biến, kim ngạch đạt 586,2 triệu USD, chiếm 26,7% tổng xuất khẩu rau quả. Trung Quốc tiếp tục là thị trường tiêu thụ lớn nhất đối với nhóm hàng này, bên cạnh Hoa Kỳ và Hàn Quốc. Trong đó, các sản phẩm chế biến từ dừa đạt trên 102 triệu USD, còn các sản phẩm từ chanh leo và xoài ghi nhận mức tăng trưởng tích cực.
Trung Quốc tiếp tục là thị trường xuất khẩu quan trọng của ngành rau quả Việt Nam. Trong 6 tháng đầu năm 2026, tổng trị giá nhập khẩu rau, hoa, củ, quả và sản phẩm chế biến của Trung Quốc đạt 13,24 tỷ USD, tăng 4,3% so với cùng kỳ năm trước.
Trong cơ cấu nguồn cung, Thái Lan vẫn giữ vị trí số một với thị phần 36,8%. Việt Nam đứng thứ ba, đạt 2,22 tỷ USD, tăng 19,9% so với cùng kỳ năm 2025. Thị phần của Việt Nam trong tổng nhập khẩu rau quả của Trung Quốc tăng từ 14% lên 16,1%, phản ánh khả năng mở rộng hiện diện tại thị trường này.
Xu hướng tiêu dùng tại Trung Quốc đang chuyển dần sang các loại trái cây nhiệt đới chất lượng cao và các sản phẩm chế biến có giá trị gia tăng. Sự phát triển của ngành thực phẩm chế biến, đồ ăn nhẹ và bánh nướng tiếp tục tạo thêm nhu cầu đối với nguyên liệu trái cây nhập khẩu.
Điều này mở ra dư địa tăng trưởng cho rau quả Việt Nam trong thời gian tới. Tuy nhiên, để tận dụng hiệu quả cơ hội từ thị trường lớn nhất khu vực, doanh nghiệp cần tiếp tục nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng các tiêu chuẩn kiểm soát ngày càng chặt chẽ, đồng thời gia tăng tỷ trọng các sản phẩm chế biến nhằm nâng cao giá trị xuất khẩu và khả năng cạnh tranh.
Trong bối cảnh nhu cầu tiêu dùng toàn cầu ngày càng ưu tiên chất lượng, tính bền vững và khả năng truy xuất nguồn gốc, nhiều quốc gia Đông Nam Á đang điều chỉnh chiến lược xuất khẩu rau quả theo hướng bài bản hơn.
Kim ngạch rau quả bứt tốc vượt ngưỡng kỷ lục là minh chứng cho khả năng xoay trục chiến lược và nội lực bền bỉ của nông nghiệp Việt, chuyển thách thức rào cản thành cơ hội đột phá.
Thị trường rau quả toàn cầu đang mở rộng nhanh với nhu cầu chế biến, bảo quản và tiêu dùng thực phẩm xanh. Sự phát triển mạnh mẽ tại châu Âu và châu Á mở ra cơ hội cho Việt Nam khẳng định vị thế của một trung tâm cung ứng nông sản nhiệt đới chất lượng cao.
Năm 2025, Việt Nam đặt mục tiêu xuất khẩu rau quả đạt kim ngạch 8 tỷ USD, tăng gần 900 triệu USD so với con số kỷ lục 7,12 tỷ USD của năm 2024. Tuy nhiên, những biến động trong thị trường nhập khẩu cùng với xu hướng tiêu dùng dịch chuyển mạnh về các sản phẩm chế biến sâu và hữu cơ đang tạo ra những thách thức lớn đối với ngành hàng này trong việc chinh phục mục tiêu đề ra.
Tốc độ xuất khẩu tăng trưởng 2 con số trong 7 tháng đầu năm nay cho thấy chất lượng rau quả của Việt Nam ngày càng được nâng cao, đáp ứng yêu cầu của các thị trường xuất khẩu.
