Philippines và Singapore mở thêm dư địa tăng trưởng cho hàng hóa Việt Nam

Trong bối cảnh chuỗi cung ứng khu vực đang tái định hình, đây được xem là cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam mở rộng thị trường, nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào các lĩnh vực kinh tế mới.

Củng cố vị thế của gạo Việt tại Philippines

Theo ông Vũ Bá Phú, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại – Bộ Công Thương, việc thúc đẩy hợp tác với Philippines và Singapore không chỉ nhằm gia tăng kim ngạch thương mại mà còn hướng tới mục tiêu kết nối sâu hơn vào chuỗi giá trị khu vực thông qua logistics, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và kinh tế xanh.

Philippines nhiều năm liền là thị trường nhập khẩu gạo lớn nhất của Việt Nam và tiếp tục giữ vai trò đối tác thương mại hàng đầu trong ASEAN.

Năm 2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu giữa hai nước đạt 7,8 tỷ USD. Trong đó, xuất khẩu của Việt Nam sang Philippines đạt hơn 5,4 tỷ USD, chiếm khoảng 69% tổng kim ngạch thương mại song phương; nhập khẩu từ thị trường này đạt 2,4 tỷ USD. Việt Nam xuất siêu khoảng 3 tỷ USD.

Riêng mặt hàng gạo đạt kim ngạch khoảng 1,6 tỷ USD, tương đương gần 30% tổng giá trị xuất khẩu của Việt Nam sang Philippines. Kết quả này tiếp tục khẳng định vai trò then chốt của thị trường Philippines đối với ngành lúa gạo Việt Nam.

Đà tăng trưởng vẫn được duy trì trong năm 2026. Trong 4 tháng đầu năm, tổng kim ngạch thương mại hai chiều đạt gần 3 tỷ USD, tăng 4,9% so với cùng kỳ năm trước. Xuất khẩu của Việt Nam sang Philippines đạt khoảng 2,1 tỷ USD, tăng 8%.

Triển vọng xuất khẩu gạo được đánh giá tích cực nhờ nền tảng quan hệ chính trị và ngoại giao ngày càng được củng cố. Hai nước đang hướng tới mở rộng hợp tác theo hướng ổn định, dài hạn, gắn với mục tiêu bảo đảm an ninh lương thực và duy trì chuỗi cung ứng bền vững.

Tuy nhiên, cơ hội cũng đi kèm những yêu cầu mới. Thị trường Philippines ngày càng siết chặt các tiêu chuẩn về chất lượng, kiểm dịch, truy xuất nguồn gốc, bao bì và nhãn mác. Cùng với đó là áp lực cạnh tranh từ các quốc gia xuất khẩu gạo khác trong ASEAN.

Điều này đòi hỏi doanh nghiệp Việt Nam phải chuyển từ cạnh tranh bằng sản lượng sang cạnh tranh bằng chất lượng. Các dòng gạo thơm, gạo chất lượng cao và sản phẩm đóng gói mang thương hiệu riêng được kỳ vọng sẽ trở thành động lực tăng trưởng mới.

Bên cạnh đó, đặc thù địa lý của Philippines là quốc gia quần đảo khiến chi phí logistics và phân phối trở thành yếu tố quan trọng. Doanh nghiệp cần đầu tư nhiều hơn vào hệ thống kho bãi, vận chuyển và các giải pháp bảo quản nhằm nâng cao hiệu quả tiếp cận thị trường.

Để hỗ trợ doanh nghiệp, cơ quan xúc tiến thương mại sẽ tăng cường cung cấp thông tin thị trường, cảnh báo sớm các thay đổi về chính sách nhập khẩu, đồng thời kết nối doanh nghiệp với hệ thống phân phối hiện đại, các chuỗi bán lẻ và nền tảng thương mại điện tử tại Philippines. Hoạt động hỗ trợ truy xuất nguồn gốc và chứng nhận chất lượng cũng sẽ được đẩy mạnh.

Singapore là cửa ngõ kết nối chuỗi giá trị khu vực

Nếu Philippines là thị trường chiến lược đối với ngành gạo và nông sản thì Singapore lại giữ vai trò trung tâm kết nối của doanh nghiệp Việt Nam với chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu.

Singapore hiện là đối tác thương mại lớn thứ 4 của Việt Nam trong ASEAN. Ở chiều ngược lại, Việt Nam là đối tác thương mại lớn thứ 4 của Singapore trong ASEAN và đứng thứ 10 trên thế giới.

Năm 2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu giữa hai nước đạt 11,91 tỷ USD, tăng 13% so với năm trước và cao hơn khoảng 53% so với quy mô thương mại giữa Việt Nam và Philippines.

Đà tăng trưởng tiếp tục bứt phá trong năm 2026. Trong 4 tháng đầu năm, kim ngạch thương mại song phương đạt khoảng 5,2 tỷ USD, tăng tới 35,6% so với cùng kỳ năm trước. Mức tăng trưởng này cao gấp hơn 7 lần tốc độ tăng trưởng thương mại giữa Việt Nam và Philippines trong cùng giai đoạn.

Các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam sang Singapore gồm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện, máy móc thiết bị, phương tiện vận tải, điện thoại cùng nhiều mặt hàng nông sản chất lượng cao.

Tuy nhiên, ý nghĩa của Singapore không chỉ nằm ở quy mô thương mại. Quốc đảo này còn là trung tâm tài chính, logistics, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số hàng đầu khu vực. Đây được xem là cửa ngõ giúp doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận mạng lưới đầu tư, công nghệ và thị trường quốc tế.

Nhiều lĩnh vực hợp tác mới đang được thúc đẩy như trí tuệ nhân tạo (AI), công nghiệp bán dẫn, trung tâm dữ liệu, năng lượng sạch, đô thị thông minh, logistics thông minh và kinh tế số.

Đối với ngành bán dẫn, Singapore đóng vai trò đối tác chiến lược nhờ sở hữu hệ sinh thái công nghệ phát triển và mạng lưới doanh nghiệp toàn cầu. Thông qua kết nối với các tập đoàn đa quốc gia, quỹ đầu tư và trung tâm đổi mới sáng tạo tại Singapore, doanh nghiệp Việt Nam có cơ hội tiếp cận công nghệ mới, nguồn vốn và các chuỗi sản xuất quốc tế.

Các chương trình xúc tiến thương mại chuyên đề về công nghệ cao, đổi mới sáng tạo và kinh tế xanh cũng đang được tăng cường nhằm tạo không gian hợp tác mới cho doanh nghiệp hai nước.

Theo các chuyên gia, doanh nghiệp Việt Nam cần chuyển từ tư duy "bán hàng vào một thị trường" sang tư duy "kết nối với một trung tâm khu vực". Với cách tiếp cận này, Singapore không chỉ là điểm đến của hàng hóa Việt Nam mà còn là bệ phóng giúp sản phẩm Việt tham gia sâu hơn vào các chuỗi cung ứng toàn cầu.

Năm 2025, tổng kim ngạch thương mại của Việt Nam với Philippines và Singapore đạt khoảng 19,71 tỷ USD. Chỉ trong 4 tháng đầu năm 2026, con số này đã đạt khoảng 8,2 tỷ USD. Những số liệu trên cho thấy hai thị trường đang đảm nhiệm hai vai trò bổ trợ cho nhau trong chiến lược hội nhập của Việt Nam khi Philippines là thị trường trọng điểm đối với nông sản và an ninh lương thực, Singapore là trung tâm kết nối công nghệ, đầu tư và chuỗi giá trị khu vực. Đây sẽ là những động lực quan trọng giúp hàng hóa và doanh nghiệp Việt Nam mở rộng hiện diện trong ASEAN cũng như trên thị trường quốc tế.