Việt Nam – Singapore mở rộng hợp tác nông sản, hướng tới chuỗi cung ứng bền vững

Theo các nội dung trao đổi, Singapore bày tỏ mong muốn gia tăng nhập khẩu nông sản từ Việt Nam, đặc biệt là gạo. Hai bên cũng thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực chuyển đổi xanh, quản lý môi trường, tín chỉ carbon và đào tạo nhân lực phục vụ phát triển bền vững.

Gạo tiếp tục là trụ cột hợp tác nông sản

Trong cơ cấu hợp tác nông nghiệp giữa hai nước, gạo vẫn là mặt hàng giữ vai trò trung tâm. Singapore hiện là quốc gia phải nhập khẩu hơn 90% nhu cầu lương thực, vì vậy việc bảo đảm nguồn cung ổn định luôn được đặt ở vị trí ưu tiên. Việt Nam được đánh giá là một trong những đối tác quan trọng nhất của Singapore trong lĩnh vực này.

Năm 2024, xuất khẩu gạo của Việt Nam sang Singapore đạt 128,9 triệu SGD, tăng 28,5% so với năm trước. Việt Nam hiện đứng thứ ba về thị phần gạo tại Singapore với tỷ lệ 28,3%, chỉ sau Ấn Độ và Thái Lan. Ba quốc gia này chiếm khoảng 91% tổng lượng gạo nhập khẩu của Singapore.

Ở từng phân khúc cụ thể, gạo Việt Nam đang nắm giữ vị thế đáng kể. Đối với gạo thơm, kim ngạch đạt 44,9 triệu SGD, tăng 65,7% và chiếm tới 65,7% thị phần phân khúc này. Gạo nếp đạt 14,25 triệu SGD, tăng hơn 4,6 lần và chiếm 77% thị phần. Trong khi đó, gạo tẻ trắng đạt 64,7 triệu SGD, chiếm 42,2% thị phần. Mặt hàng gạo vỡ cũng ghi nhận tăng trưởng mạnh với mức tăng hơn 113%.

Đáng chú ý, Bản ghi nhớ hợp tác thương mại gạo giữa Việt Nam và Singapore được ký ngày 30/10/2025 bên lề Hội nghị Cấp cao APEC tại Gyeongju, Hàn Quốc, được xem là bước tiến quan trọng trong quan hệ song phương. Đây cũng là thỏa thuận hợp tác thương mại gạo đầu tiên mà Singapore ký với một đối tác nước ngoài.

Theo nội dung bản ghi nhớ, hai bên cam kết tạo điều kiện thuận lợi cho xuất khẩu gạo dựa trên nhu cầu thực tế và lượng cung ứng thống nhất, đồng thời tránh các biện pháp hạn chế thương mại không cần thiết để duy trì dòng chảy thương mại ổn định. Thỏa thuận này không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn góp phần củng cố an ninh lương thực trong bối cảnh biến đổi khí hậu và nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu.

Bên cạnh việc duy trì sản lượng xuất khẩu, Việt Nam cũng đề xuất Singapore hỗ trợ phát triển các vùng trồng lúa chuyên biệt nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn riêng của thị trường Singapore. Đây được xem là hướng đi giúp nâng cao chất lượng sản phẩm, tăng khả năng truy xuất nguồn gốc và xây dựng chuỗi cung ứng bền vững hơn.

Tuy nhiên, dù có tăng trưởng tích cực, gạo Việt Nam tại Singapore vẫn đối mặt với thách thức lớn về thương hiệu. Phần lớn sản phẩm hiện vẫn được đóng gói dưới nhãn hiệu nội địa của Singapore trước khi đưa ra thị trường. Điều này khiến người tiêu dùng khó nhận diện nguồn gốc Việt Nam, đồng thời làm giảm giá trị gia tăng cho sản phẩm.

Trong khi đó, các quốc gia như Thái Lan, Nhật Bản hay Ấn Độ đã đầu tư mạnh vào xây dựng thương hiệu quốc gia, thiết kế bao bì và quảng bá hình ảnh sản phẩm. Đây là khoảng trống mà doanh nghiệp Việt Nam cần sớm khắc phục nếu muốn nâng cao vị thế tại thị trường này.

Các giải pháp được đặt ra gồm phát triển vùng nguyên liệu đạt chuẩn, tăng cường truy xuất nguồn gốc, chuẩn hóa quy trình sản xuất và đầu tư mạnh hơn vào nhận diện thương hiệu. Việc đưa các sản phẩm gạo mang thương hiệu Việt xuất hiện rộng rãi trong hệ thống phân phối lớn của Singapore được xem là bước đi quan trọng nhằm gia tăng sức cạnh tranh.

Singapore trở thành “bàn đạp” cho nông sản Việt Nam

Không chỉ là thị trường tiêu thụ, Singapore còn được xem là trung tâm trung chuyển nông sản chiến lược của khu vực. Với hệ thống logistics hiện đại và mạng lưới phân phối toàn cầu, quốc đảo này đóng vai trò “bàn đạp” giúp nông sản Việt Nam tiếp cận sâu hơn vào các thị trường cao cấp.

Theo định hướng hợp tác mới, hai nước mong muốn thúc đẩy mạnh hơn các lĩnh vực logistics, chuỗi cung ứng, thương mại và đầu tư nhằm tận dụng vai trò trung chuyển của Singapore. Đây được xem là cơ hội để nông sản Việt Nam mở rộng hiện diện tại ASEAN cũng như nhiều thị trường quốc tế khác.

Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng đề nghị phía Singapore tăng cường phối hợp trong khuôn khổ Nhóm công tác chung để thúc đẩy mở cửa thị trường đối với các sản phẩm trứng và thịt ếch của Việt Nam. Với mặt hàng gạo, Bộ trưởng nhận định xuất khẩu sang Singapore đang tăng trưởng tích cực nhưng vẫn còn nhiều dư địa, đồng thời đề xuất hỗ trợ phát triển các vùng trồng lúa chuyên biệt phục vụ thị trường này.

Đại sứ Rajpal Singh đánh giá Việt Nam giữ vai trò quan trọng trong bảo đảm an ninh lương thực khu vực, đồng thời cho biết Singapore mong muốn tăng nhập khẩu gạo từ Việt Nam và sẵn sàng trở thành trung tâm trung chuyển nông sản của Việt Nam ra khu vực. Đại sứ cũng cho biết Singapore đã chấp thuận nhập khẩu các sản phẩm gia cầm chế biến của Việt Nam, đồng thời đang xem xét mở cửa thị trường đối với trứng, thịt gia cầm đông lạnh và thịt lợn; ngược lại, Singapore cũng mong muốn đưa các sản phẩm thịt chế biến vào thị trường Việt Nam.

Một nội dung đáng chú ý khác trong cuộc trao đổi là hợp tác về chuyển đổi xanh và phát triển bền vững. Hai bên cam kết thúc đẩy các chương trình quản lý môi trường, triển khai các thỏa thuận liên quan đến tín chỉ carbon theo tiêu chuẩn quốc tế, đồng thời chia sẻ kinh nghiệm vận hành thị trường carbon.

Singapore cho biết sẵn sàng hỗ trợ Việt Nam trong đào tạo nhân lực, xây dựng năng lực quản lý và phát triển cơ chế thị trường carbon. Đây được xem là lĩnh vực có tiềm năng hợp tác lớn trong bối cảnh nhiều quốc gia đang đẩy nhanh lộ trình giảm phát thải và hướng tới tăng trưởng xanh.

Việc kết hợp giữa hợp tác nông nghiệp và chuyển đổi xanh cho thấy quan hệ Việt Nam – Singapore đang bước sang giai đoạn phát triển mới, không chỉ tập trung vào thương mại đơn thuần mà còn hướng tới mục tiêu phát triển bền vững dài hạn.

Trong bối cảnh cạnh tranh thương mại và biến động chuỗi cung ứng toàn cầu ngày càng phức tạp, việc tận dụng Singapore như một trung tâm trung chuyển chiến lược có thể giúp nông sản Việt Nam nâng cao giá trị, mở rộng thị trường và củng cố vị thế trên bản đồ xuất khẩu thế giới.