Thương mại Việt Nam – Singapore: Động lực mới từ xuất khẩu và trung chuyển khu vực

Xuất khẩu Việt Nam sang Singapore tăng mạnh

Theo số liệu cập nhật mới nhất từ Cơ quan Quản lý Doanh nghiệp Singapore (ACRA) và Thương vụ Việt Nam tại Singapore, tổng kim ngạch thương mại hai chiều giữa hai nước trong 6 tháng đầu năm 2025 đạt 19,5 tỷ đô-la Singapore (SGD), tăng mạnh 28,5% so với cùng kỳ năm ngoái. Đáng chú ý hơn, xuất khẩu của Việt Nam sang Singapore đạt 5,5 tỷ SGD, ghi nhận mức tăng 40,1% cho thấy xu hướng hội nhập sâu rộng vào chuỗi cung ứng toàn cầu đang diễn ra rõ nét.

Sự bứt phá của thương mại song phương Việt Nam – Singapore diễn ra trong bối cảnh hoạt động thương mại quốc tế tại đảo quốc sư tử tiếp tục mở rộng. Chỉ riêng trong tháng 6/2025, kim ngạch xuất nhập khẩu của Singapore đạt 106,3 tỷ SGD, tăng 5,4% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, xuất khẩu tăng 10,5%, đạt 57,5 tỷ SGD, trong khi nhập khẩu duy trì ở mức 48,9 tỷ SGD. Phân tích sâu hơn cho thấy xuất khẩu hàng hóa sản xuất trong nước của Singapore đạt 23,2 tỷ SGD, chỉ tăng nhẹ 1,1% nhưng hoạt động tạm nhập tái xuất (trung chuyển) tăng mạnh tới 17,9%, lên 34,3 tỷ SGD, một lần nữa khẳng định vai trò đầu mối logistics toàn cầu của Singapore vẫn vững chắc.

Tính lũy kế trong 6 tháng đầu năm 2025, tổng kim ngạch thương mại của Singapore với thế giới đạt 668,1 tỷ SGD, tăng 6% so với cùng kỳ 2024. Trong đó, xuất khẩu đạt 355,6 tỷ SGD, tăng 7,6%, còn nhập khẩu đạt 312,4 tỷ SGD, tăng 4,1%. Đặc biệt, giá trị xuất khẩu hàng hóa có xuất xứ Singapore giảm 3,1%, trong khi trị giá trung chuyển hàng hóa (re-export) tăng mạnh 16%, đạt 215,2 tỷ SGD – một xu hướng cho thấy sự điều chỉnh trong cơ cấu thương mại quốc tế khi các tập đoàn đa quốc gia tăng cường sử dụng Singapore như một trung tâm tái phân phối và điều phối hàng hóa.

Trong bối cảnh này, Việt Nam nổi lên như một đối tác thương mại quan trọng hàng đầu, hiện đang giữ vị trí thứ 10 trong danh sách các đối tác thương mại lớn nhất của Singapore. Chỉ trong tháng 6/2025, thương mại hai chiều Việt Nam – Singapore đạt 3,2 tỷ SGD, tăng mạnh 30,4%. Lũy kế 6 tháng đầu năm, Singapore xuất khẩu sang Việt Nam 13,9 tỷ SGD (tăng 24,4%), trong khi Việt Nam xuất khẩu sang Singapore đạt 5,5 tỷ SGD, tăng 40,1%. Đáng chú ý, nếu loại trừ hàng trung chuyển, thì giá trị hàng hóa có xuất xứ Việt Nam thực sự cao hơn so với lượng hàng có xuất xứ Singapore xuất khẩu sang Việt Nam, khiến Việt Nam trở thành quốc gia xuất siêu sang Singapore về hàng hóa nội địa, với chênh lệch xuất siêu hơn 1,6 tỷ SGD.

Máy móc điện tử là nhóm hàng xuất khẩu dẫn đầu

Về cơ cấu hàng hóa, Singapore tiếp tục xuất khẩu sang Việt Nam chủ yếu hai nhóm mặt hàng chính là máy móc và thiết bị điện (HS 85) với 7,2 tỷ SGD, tăng 30,1%, và nhiên liệu, dầu mỏ (HS 27) đạt 2,3 tỷ SGD, tăng 24,7%. Tuy nhiên, phần lớn hàng HS 85 là hàng trung chuyển (chiếm 97,4%), trong khi nhóm nhiên liệu là hàng nội địa sản xuất tại Singapore (chiếm 98,9%). Ngoài ra, một số mặt hàng khác cũng ghi nhận tăng trưởng khả quan như lò phản ứng hạt nhân, máy cơ khí (HS 84): tăng 65,1% và nhựa (HS 39): tăng 6%, trong khi một số nhóm như mỹ phẩm, nước hoa (HS 33) lại giảm 10,7%.

Ở chiều ngược lại, máy móc điện tử (HS 85) tiếp tục dẫn đầu nhóm hàng xuất khẩu của Việt Nam sang Singapore, đạt 2,7 tỷ SGD, tăng 80,7%, chiếm gần 50% tổng kim ngạch xuất khẩu. Nhóm máy móc cơ khí (HS 84) cũng tăng trưởng tương ứng (1,2 tỷ SGD, tăng 80,9%). Một số nhóm hàng khác tuy quy mô nhỏ hơn nhưng cũng đạt mức tăng ấn tượng như sản phẩm quang học, y tế (HS 90): tăng 69,6%, hải sản (HS 03): tăng 10,8%, trang sức, kim loại quý (HS 71): tăng tới 184,6%. Tuy vậy, bức tranh tổng thể vẫn cho thấy phần lớn các nhóm hàng còn lại từ Việt Nam sang Singapore ghi nhận mức tăng trưởng âm, phản ánh tính cạnh tranh gay gắt, đòi hỏi doanh nghiệp Việt cần tiếp tục đầu tư cải tiến mẫu mã, chất lượng và chuẩn hóa tiêu chuẩn quốc tế.

Sự tăng trưởng thương mại không thể tách rời bối cảnh kinh tế vĩ mô khả quan của Singapore, khi theo Bộ Thương mại và Công nghiệp Singapore, GDP quý II/2025 của nước này tăng 4,3%, so với mức 4,1% của quý I. Tính trung bình nửa đầu năm, GDP tăng 4,2% – một tín hiệu phục hồi ổn định. Trong đó, ngành sản xuất tăng 5,5%, xây dựng tăng 4,9%, và các ngành liên quan đến vận tải, kho bãi, ICT, tài chính, dịch vụ chuyên nghiệp cũng đều ghi nhận mức tăng trên 3%. Tuy nhiên, trong nửa cuối năm, nền kinh tế Singapore cũng phải đối mặt với nguy cơ bất ổn từ chính sách thuế của Hoa Kỳ, có thể ảnh hưởng đến luồng thương mại quốc tế và định hướng chuỗi cung ứng khu vực.

Theo đánh giá của ông Cao Xuân Thắng – Tham tán Thương mại Việt Nam tại Singapore, các kết quả đạt được trong nửa đầu năm cho thấy sự năng động của doanh nghiệp Việt Nam và hiệu quả trong việc tận dụng các hiệp định thương mại tự do (FTA) như CPTPP, RCEP cũng như các thỏa thuận song phương. Ông nhấn mạnh: “Việc duy trì tăng trưởng cao trong xuất khẩu và tổng kim ngạch thương mại cho thấy tiềm năng lớn trong các lĩnh vực như logistics, năng lượng tái tạo, công nghệ số và thị trường Halal – những mũi nhọn hợp tác chiến lược giữa hai quốc gia trong thời gian tới”.

Thương vụ Việt Nam tại Singapore sẽ tiêp tục triển khai nhiều chương trình thúc đẩy giao thương, bao gồm cập nhật chính sách thương mại – hải quan, tổ chức xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm, kết nối doanh nghiệp, đưa đoàn khảo sát đầu tư vào Việt Nam. Đồng thời, các doanh nghiệp Việt Nam được khuyến nghị cần nâng cao tiêu chuẩn chất lượng, đẩy mạnh chuyển đổi số và cải tiến công nghệ để tối ưu chi phí và gia tăng năng lực cạnh tranh. Việc tuân thủ các tiêu chuẩn xanh, phát triển bền vững và đổi mới mẫu mã cũng là điều kiện tiên quyết để duy trì thị phần tại thị trường cao cấp như Singapore.