Nguồn cung gạo dồi dào, Việt Nam hướng tới xuất khẩu 100 tỷ USD

Sản lượng lúa gần 37 triệu tấn

Thái Lan, Anh, Nhật Bản, Mỹ, Phần Lan và Thụy Điển khuyến cáo người dân chuẩn bị thực phẩm, nước uống và nhu yếu phẩm đủ dùng trong 3-7 ngày. Các quốc gia này muốn bảo đảm người dân có thể tự duy trì sinh hoạt khi thiên tai, sự cố hạ tầng hoặc xung đột làm gián đoạn nguồn cung và hoạt động cứu trợ.

Động đất, thời tiết cực đoan, mất điện, gián đoạn giao thông, tấn công mạng và xung đột vũ trang đều có thể khiến việc tiếp cận hàng hóa thiết yếu gặp khó khăn. Dự trữ tại hộ gia đình giúp người dân chủ động trong những ngày đầu xảy ra sự cố, trước khi lực lượng cứu hộ tiếp cận.

Trong khi nhiều quốc gia tăng cường dự phòng nguồn cung, Việt Nam vẫn có sản lượng lúa lớn và nguồn gạo hàng hóa ổn định. Năng lực sản xuất trong nước đáp ứng nhu cầu tiêu dùng, đồng thời duy trì lượng hàng đáng kể dành cho xuất khẩu.

Đến cuối tháng 10/2026, cả nước đã gieo cấy khoảng 6,9 triệu ha lúa, thu hoạch khoảng 5,8 triệu ha, đạt sản lượng gần 37 triệu tấn. Năng suất bình quân ước đạt 63,3 tạ/ha, tăng 1,2% so với cùng kỳ.

Tại Đồng bằng sông Cửu Long, vụ Thu Đông dự kiến đạt năng suất 6,5-7 tấn/ha. Các doanh nghiệp và hợp tác xã đã chủ động thu mua, đặt cọc và dự trữ gạo phục vụ tiêu dùng trong nước, xuất khẩu và nhu cầu dịp Tết.

Sau khi đáp ứng nhu cầu nội địa, Việt Nam duy trì khoảng 6-7 triệu tấn gạo dành cho xuất khẩu mỗi năm, có năm đạt 7-8 triệu tấn. Đây là cơ sở để ngành lúa gạo duy trì nguồn hàng và đáp ứng các đơn hàng quốc tế.

Tính đến cuối tháng 9/2026, Việt Nam đã xuất khẩu hơn 6,3 triệu tấn gạo, thu về hơn 3 tỷ USD. Lượng và giá trị xuất khẩu tính chung giảm so với cùng kỳ năm 2025. Tuy nhiên, giá gạo xuất khẩu đã tăng trở lại từ tháng 10 khi doanh nghiệp nước ngoài tăng mua để bổ sung dự trữ.

Nguồn cung trong nước hiện đáp ứng nhu cầu tiêu dùng và tạo dư địa cho xuất khẩu. Việc doanh nghiệp chủ động thu mua, dự trữ giúp duy trì nguồn hàng trong những thời điểm nhu cầu tăng cao.

Nâng chất lượng nông sản để tăng kim ngạch xuất khẩu

Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản của Việt Nam đạt 70,09 tỷ USD. Ngành nông nghiệp đang hướng tới mục tiêu 100 tỷ USD mỗi năm. Để đạt mục tiêu này, ngành cần tăng giá trị các mặt hàng chủ lực, nâng chất lượng sản phẩm và tổ chức lại sản xuất.

Với lúa gạo, trọng tâm là giảm tỷ trọng gạo chất lượng thấp, tăng sản lượng gạo chất lượng cao. Hướng chuyển dịch này giúp cải thiện giá trị thương phẩm và đáp ứng yêu cầu của thị trường nhập khẩu. Cà phê, hồ tiêu và hạt điều cũng là những mặt hàng có dư địa đóng góp vào tăng trưởng xuất khẩu.

Một yêu cầu khác là giảm sản xuất nhỏ lẻ, tăng liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp. Việc tổ chức lại ngành hàng giúp kiểm soát chất lượng, ổn định nguồn nguyên liệu và đáp ứng tiêu chuẩn của các thị trường nhập khẩu.

Nguồn cung lúa gạo dồi dào tạo lợi thế cho Việt Nam trong bảo đảm an ninh lương thực và duy trì xuất khẩu. Để tăng kim ngạch, ngành nông nghiệp cần chuyển trọng tâm từ tăng sản lượng sang nâng chất lượng, giá trị sản phẩm và năng lực đáp ứng thị trường.

Mục tiêu xuất khẩu 100 tỷ USD đòi hỏi các ngành hàng chủ lực khai thác tốt hơn lợi thế sản xuất, nâng tiêu chuẩn và tăng khả năng tham gia chuỗi cung ứng quốc tế.