Ngân hàng đồng loạt giảm lãi suất, ưu tiên vốn cho sản xuất kinh doanh

Giảm chi phí vốn, tăng khả năng tiếp cận tín dụng

Ngày 19/10/2026, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam tổ chức cuộc họp với 46 ngân hàng thương mại để triển khai các giải pháp giảm lãi suất, hỗ trợ người dân và doanh nghiệp tiếp cận vốn với chi phí thấp hơn. Theo chỉ đạo của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn, các tổ chức tín dụng cần chủ động tiết giảm chi phí hoạt động, chia sẻ lợi nhuận để hạ mặt bằng lãi suất cho vay, đồng thời kiểm soát chặt chất lượng tín dụng và duy trì ổn định thị trường tiền tệ.

Yêu cầu này được đưa ra trong bối cảnh tín dụng toàn hệ thống tăng 11,44%, cao hơn mức tăng 11,22% của huy động vốn tính đến cuối tuần qua. Chênh lệch giữa tốc độ tăng trưởng hai chỉ tiêu cho thấy nhu cầu cung ứng vốn của nền kinh tế đang gia tăng, đồng thời đặt ra áp lực đối với khả năng cân đối nguồn vốn và quản trị thanh khoản của các ngân hàng.

Theo Văn bản số 608 ban hành ngày 18/10/2026, Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các ngân hàng thương mại giảm tối thiểu 0,5%/năm lãi suất tiền gửi niêm yết đối với các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên. Đối với hoạt động cho vay, mức giảm được định hướng từ 1,5–2%/năm, tập trung vào lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên.

Việc điều chỉnh lãi suất được triển khai từ ngày 19/10/2026, với mục tiêu giảm chi phí vốn, tạo điều kiện cho doanh nghiệp duy trì hoạt động, mở rộng sản xuất và đầu tư vào các lĩnh vực có khả năng tạo thêm giá trị cho nền kinh tế.

Điểm đáng chú ý trong chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước là yêu cầu các tổ chức tín dụng phải chia sẻ lợi ích với khách hàng thông qua giảm lãi suất cho vay, thay vì chỉ tập trung mở rộng quy mô tín dụng. Các ngân hàng cần chủ động rà soát chi phí hoạt động, cân đối nguồn lực tài chính và thiết kế các chương trình cho vay phù hợp với nhu cầu của từng nhóm khách hàng.

Ngay sau chỉ đạo của cơ quan quản lý, nhiều ngân hàng thương mại lớn đã công bố hoặc triển khai các chương trình tín dụng ưu đãi dành cho doanh nghiệp và người dân.

Tại Agribank, ngân hàng triển khai giảm lãi suất cho vay đến 2%/năm đối với các lĩnh vực ưu tiên và hoạt động sản xuất, kinh doanh. Trước đó, ngân hàng đã thực hiện gói tín dụng ưu đãi quy mô 70.000 tỷ đồng, dự kiến triển khai từ tháng 8/2026 đến năm 2028, với lãi suất thấp hơn 1–2%/năm so với mức bình quân cùng kỳ hạn. Agribank dự kiến sử dụng khoảng 2.000 tỷ đồng nguồn lực tài chính để hỗ trợ giảm chi phí vốn cho khách hàng.

Vietcombank cam kết giảm tối thiểu 2% lãi suất cho vay từ nay đến cuối năm, tập trung hỗ trợ các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đây là nhóm doanh nghiệp có vai trò lớn trong nền kinh tế nhưng vẫn gặp khó khăn khi tiếp cận nguồn vốn ngân hàng. Theo số liệu được cung cấp, doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm khoảng 98% tổng số doanh nghiệp, song chỉ chiếm khoảng 20% tổng dư nợ tín dụng toàn quốc.

Việc giảm lãi suất cho nhóm khách hàng này có ý nghĩa đối với khả năng duy trì dòng tiền, bổ sung vốn lưu động và đầu tư nâng cấp năng lực sản xuất. Tuy nhiên, hiệu quả hỗ trợ còn phụ thuộc vào điều kiện vay, khả năng đáp ứng hồ sơ tín dụng và sức khỏe tài chính của từng doanh nghiệp.

BIDV cũng đã triển khai chương trình tín dụng ưu đãi từ ngày 15/10/2026 đối với các khoản vay ngắn hạn bằng đồng Việt Nam. Lãi suất cho vay trong chương trình từ 6%/năm, thấp hơn tới 2%/năm so với mức thông thường, tập trung vào các ngành và lĩnh vực ưu tiên theo định hướng của Chính phủ.

Các chương trình trên tạo thêm lựa chọn vốn cho doanh nghiệp trong bối cảnh nhu cầu tài chính phục vụ sản xuất, kinh doanh tiếp tục tăng. Mức độ tác động thực tế sẽ phụ thuộc vào quy mô giải ngân, thời gian áp dụng, điều kiện tham gia và khả năng tiếp cận của khách hàng.

Đối với doanh nghiệp, giảm lãi suất có thể giúp tiết kiệm chi phí tài chính, cải thiện dòng tiền và giảm áp lực trả nợ. Với các đơn vị có dư nợ lớn hoặc hoạt động trong ngành cần nhiều vốn lưu động, mức giảm lãi suất đủ lớn có thể hỗ trợ đáng kể cho kế hoạch kinh doanh. Dù vậy, doanh nghiệp vẫn cần tính toán hiệu quả sử dụng vốn, bởi chi phí vay thấp hơn không tự động bảo đảm khả năng sinh lời nếu đầu ra sản phẩm và dòng tiền chưa ổn định.

Hướng dòng vốn vào sản xuất, giữ kỷ luật tín dụng

Cùng với yêu cầu giảm lãi suất, Ngân hàng Nhà nước nhấn mạnh việc định hướng dòng vốn vào các lĩnh vực tạo động lực tăng trưởng và có khả năng đóng góp thiết thực cho nền kinh tế. Trọng tâm là sản xuất, kinh doanh, các công trình và dự án trọng điểm có tính khả thi, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, giáo dục và công nghiệp văn hóa.

Đối với các dự án có quy mô vốn lớn, cơ quan quản lý khuyến khích các ngân hàng tăng cường phối hợp cho vay hợp vốn. Cách tiếp cận này giúp phân bổ nhu cầu cấp tín dụng giữa nhiều tổ chức, đồng thời tạo điều kiện huy động nguồn lực cho những dự án vượt quá khả năng tài trợ của một ngân hàng riêng lẻ.

Tuy nhiên, yêu cầu mở rộng khả năng cung ứng vốn phải đi kèm với kỷ luật tín dụng. Ngân hàng Nhà nước nhấn mạnh các tổ chức tín dụng tuyệt đối không hạ chuẩn điều kiện cấp tín dụng, không đánh đổi chất lượng khoản vay để chạy theo tăng trưởng dư nợ. Việc thẩm định phương án kinh doanh, đánh giá khả năng trả nợ và kiểm soát mục đích sử dụng vốn vẫn phải được thực hiện đầy đủ.

Các ngân hàng cũng cần giám sát chặt hoạt động cho vay đối với lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro, khách hàng có dư nợ lớn và các nhóm khách hàng có mức độ tập trung tín dụng cao. Cân đối giữa huy động và cho vay, đa dạng hóa nguồn vốn, tuân thủ các giới hạn an toàn hoạt động là những yêu cầu quan trọng trong quá trình điều chỉnh lãi suất.

Đặc biệt, chỉ đạo giảm lãi suất tiền gửi cần được triển khai cùng với việc bảo đảm khả năng huy động vốn ổn định. Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các tổ chức tín dụng không chạy đua tăng lãi suất huy động, không cạnh tranh thiếu lành mạnh để thu hút tiền gửi. Nếu các ngân hàng cùng tăng lãi suất nhằm giành thị phần, chi phí đầu vào có thể tăng lên và làm giảm dư địa hạ lãi suất cho vay.

Cơ quan quản lý cho biết sẽ tăng cường thanh tra, kiểm tra việc thực hiện chỉ đạo về lãi suất, công khai lãi suất trên trang thông tin điện tử và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.

Trong bối cảnh nền kinh tế hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai chữ số, chính sách giảm lãi suất đặt ngành ngân hàng trước yêu cầu cân bằng giữa hỗ trợ tăng trưởng và duy trì an toàn hệ thống. Kết quả của chính sách sẽ phụ thuộc vào mức độ thực thi tại từng tổ chức tín dụng, khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp và chất lượng phân bổ tín dụng.

Giảm chi phí vay là điều kiện cần để hỗ trợ sản xuất, kinh doanh, nhưng hiệu quả dài hạn đòi hỏi dòng vốn phải đến đúng đối tượng, được sử dụng đúng mục đích và tạo ra năng lực sản xuất thực chất. Đây cũng là cơ sở để chính sách lãi suất phát huy tác dụng mà không làm suy giảm chất lượng tài sản và an toàn của hệ thống ngân hàng.