Kim ngạch xuất khẩu hồ tiêu lập đỉnh mới

Thị trường mở rộng song áp lực tiêu chuẩn ngày càng rõ nét

Động lực tăng trưởng của cả năm được củng cố rõ nét trong những tháng cuối, khi xuất khẩu hồ tiêu tiếp tục duy trì đà đi lên ổn định cả về lượng lẫn giá trị, góp phần đưa kết quả chung lên mức kỷ lục, trong đó riêng tháng 12/2025 ghi nhận sản lượng xuất khẩu đạt hơn 22.400 tấn với kim ngạch xấp xỉ 146,4 triệu USD, mức tăng mạnh so với tháng liền trước cũng như cùng kỳ năm trước, cho thấy nhu cầu nhập khẩu vẫn duy trì tích cực trong bối cảnh thương mại toàn cầu còn nhiều biến động.

Xét theo cơ cấu thị trường, Hoa Kỳ tiếp tục giữ vai trò là điểm đến lớn nhất của hồ tiêu Việt Nam, chiếm hơn một phần năm tổng lượng xuất khẩu của cả năm, bất chấp những tác động từ chính sách thuế đối ứng khiến lượng xuất khẩu sang thị trường này suy giảm so với năm trước, trong khi các thị trường khác như UAE, Trung Quốc, Ấn Độ và Đức vẫn duy trì vị trí quan trọng trong danh sách các đối tác tiêu thụ lớn, với mức tăng trưởng khác nhau phản ánh sự phân hóa rõ nét về nhu cầu, chính sách thương mại cũng như tốc độ phục hồi của từng khu vực.

Luỹ kế cả năm, Việt Nam đã xuất khẩu gần 247.500 tấn hồ tiêu các loại, trong đó tiêu đen vẫn chiếm tỷ trọng chủ đạo với hơn 212.000 tấn, còn lại là hơn 35.000 tấn tiêu trắng, điều đáng chú ý là dù tổng lượng xuất khẩu giảm nhẹ so với năm trước, song giá trị thu về lại tăng mạnh tới 26%, qua đó cho thấy yếu tố giá đã trở thành động lực chính đóng góp vào mức kim ngạch kỷ lục, phản ánh xu hướng thị trường ưu tiên chất lượng, tính ổn định và khả năng đáp ứng tiêu chuẩn ngày càng cao.

Giá xuất khẩu bình quân trong năm 2025 đạt mức cao so với nhiều năm trước, với tiêu đen vượt 6.600 USD mỗi tấn và tiêu trắng xấp xỉ 8.630 USD mỗi tấn, mức tăng hai chữ số so với năm 2024, qua đó tạo dư địa cải thiện giá trị cho toàn chuỗi, từ người trồng đến doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu, dù trên thực tế lợi ích phân bổ vẫn còn không đồng đều giữa các khâu.

Bức tranh thị trường năm 2025 cho thấy sự đan xen giữa cơ hội và thách thức khi hồ tiêu Việt Nam tiếp tục giữ vị thế dẫn đầu thế giới về xuất khẩu, đồng thời vẫn phải đối mặt với những yêu cầu ngày càng khắt khe từ các thị trường nhập khẩu lớn, đặc biệt là Hoa Kỳ và Liên minh châu Âu, nơi các tiêu chuẩn liên quan đến dư lượng hoá chất, phát thải carbon, điều kiện lao động và truy xuất nguồn gốc đang được áp dụng chặt chẽ hơn.

Trong bối cảnh đó, dù lượng hồ tiêu xuất khẩu sang Hoa Kỳ giảm gần một phần tư so với năm trước, thị trường này vẫn giữ vai trò then chốt khi chiếm hơn 22% tổng lượng xuất khẩu của cả năm, cho thấy tầm quan trọng chiến lược của việc duy trì thị phần tại các thị trường lớn, ngay cả khi phải chấp nhận những điều chỉnh về sản lượng để đáp ứng yêu cầu chính sách và kỹ thuật.

Ở chiều ngược lại, một số thị trường khác ghi nhận mức tăng trưởng khá tích cực, trong đó UAE và Trung Quốc nổi bật với tốc độ tăng cao, phản ánh sự linh hoạt của doanh nghiệp Việt Nam trong việc đa dạng hóa thị trường, giảm bớt sự phụ thuộc vào một vài điểm đến truyền thống, đồng thời tận dụng tốt hơn những cơ hội ngắn hạn khi nhu cầu tại các khu vực này phục hồi nhanh.

Theo đánh giá của Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam, dư địa thị trường của hồ tiêu Việt Nam vẫn còn rộng mở trong trung và dài hạn, tuy nhiên áp lực chuyển đổi mô hình sản xuất theo hướng bền vững đang trở nên rõ ràng hơn bao giờ hết, không chỉ do yêu cầu từ bên ngoài mà còn xuất phát từ những thách thức nội tại như thoái hoá đất, dịch bệnh và chi phí đầu vào ngày càng gia tăng.

Trong bối cảnh đó, các mô hình canh tác tái sinh, giảm sử dụng hoá chất và hướng tới chuỗi giá trị carbon thấp đang được hiệp hội và doanh nghiệp từng bước triển khai, với mục tiêu không chỉ đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế mà còn tạo nền tảng cho sự phát triển ổn định, lâu dài của ngành hồ tiêu, nhất là tại các vùng trồng trọng điểm.

Chế biến sâu và tái cấu trúc chuỗi giá trị

Một điểm đáng chú ý trong bức tranh toàn ngành năm 2025 là sự dịch chuyển rõ nét từ xuất khẩu thô sang đầu tư chế biến sâu nhằm gia tăng giá trị, giảm rủi ro trước biến động giá cả và thị trường, trong đó nhiều doanh nghiệp lớn đã mạnh dạn mở rộng công suất, đầu tư công nghệ mới và phát triển các dòng sản phẩm có giá trị gia tăng cao.

Theo chia sẻ từ đại diện một trong những doanh nghiệp xuất khẩu hồ tiêu hàng đầu, việc duy trì vị thế trên thị trường quốc tế trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt không chỉ phụ thuộc vào sản lượng mà còn đòi hỏi chiến lược dài hạn, sự kiên định trong đầu tư và khả năng đánh giá đúng diễn biến thị trường toàn cầu, từ đó chủ động điều chỉnh danh mục sản phẩm cũng như phương thức tiếp cận khách hàng.

Không chỉ tập trung vào tiêu đen và tiêu trắng truyền thống, nhiều doanh nghiệp đã mở rộng sang các sản phẩm chế biến như tiêu sấy lạnh, nước sốt tiêu và các dòng gia vị pha trộn, qua đó không chỉ nâng cao giá trị xuất khẩu mà còn góp phần xây dựng hình ảnh hồ tiêu Việt Nam gắn với chất lượng và sự đa dạng, thay vì chỉ là nguyên liệu thô.

Song song với hoạt động xuất khẩu, năm 2025 cũng ghi nhận sự gia tăng đáng kể về nhập khẩu hồ tiêu phục vụ chế biến và tái xuất, với tổng lượng nhập khẩu đạt hơn 42.600 tấn và kim ngạch trên 266 triệu USD, tăng mạnh so với năm trước, phản ánh vai trò ngày càng rõ của Việt Nam như một trung tâm chế biến, trung chuyển trong chuỗi cung ứng hồ tiêu khu vực và toàn cầu.

Brazil tiếp tục là nguồn cung lớn nhất cho Việt Nam, chiếm gần một nửa thị phần nhập khẩu, tiếp theo là Campuchia và Indonesia, trong đó sự gia tăng nhập khẩu từ một số thị trường phản ánh nhu cầu đa dạng hoá nguồn nguyên liệu nhằm đáp ứng các đơn hàng lớn, ổn định chất lượng và tận dụng lợi thế về giá trong từng thời điểm.

Không chỉ hồ tiêu, năm 2025 cũng đánh dấu kết quả tích cực đối với xuất khẩu quế, khi sản lượng và kim ngạch đều đạt mức cao nhất từ trước đến nay, qua đó cho thấy tiềm năng mở rộng của nhóm cây gia vị trong cơ cấu xuất khẩu nông sản, đồng thời đặt ra yêu cầu ngày càng rõ về việc xây dựng chuỗi giá trị bền vững, đồng bộ cho toàn ngành gia vị Việt Nam trong giai đoạn tới.