Khơi thông nguồn lực thúc đẩy doanh nghiệp chuyển đổi kép

Chuyển đổi kép là tất yếu

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0, chuyển đổi kép kết hợp chuyển đổi số và chuyển đổi xanh đã trở thành yếu tố then chốt và điểm tựa vững chắc cho doanh nghiệp. Đây không chỉ là xu hướng mà là mệnh lệnh của thị trường để tồn tại và phát triển bền vững.

Theo ông Nguyễn Đình Thắng - Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân Tư nhân Việt Nam, chuyển đổi kép mang lại lợi ích toàn diện giúp doanh nghiệp tối ưu hóa hiệu quả vận hành, giảm chi phí; đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế và xây dựng thương hiệu bền vững thông qua việc giảm tác động môi trường, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và đóng góp vào trách nhiệm xã hội.

Các doanh nghiệp hiện đang phải chịu áp lực kép từ biến động đầu vào, chi phí tăng, buộc phải tiến tới mô hình nhà máy thông minh và từ khách hàng, đối thủ cạnh tranh đòi hỏi nghiêm ngặt về tiêu chuẩn xanh hóa.

Quá trình chuyển đổi này đòi hỏi doanh nghiệp phải đồng thời giải quyết hàng chục vấn đề đa dạng, từ đầu tư công nghệ tích hợp, thiết bị hiện đại đến các giải pháp phi công nghệ như bồi dưỡng nhân sự, kiện toàn tổ chức và đổi mới tư duy lãnh đạo. Thành công trong chuyển đổi kép không nằm ở những công nghệ mới nhất mà cần bắt đầu từ đâu để giải quyết đúng vấn đề và kiên trì thực hiện từng bước.

Ông Nguyễn Quang Huân - Đại biểu Quốc hội, Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân Tư nhân cho hay, nhận thức về chuyển đổi kép của doanh nghiệp Việt Nam đã thay đổi rõ rệt. Hầu hết đã coi đây là xu hướng tất yếu. Ở mảng chuyển đổi số, doanh nghiệp chủ động ứng dụng AI, dữ liệu lớn trong quản trị, sản xuất, kinh doanh, với các lĩnh vực như tài chính, logistics, thương mại điện tử đã có bước tiến nhanh.

Về chuyển đổi xanh, ngày càng nhiều doanh nghiệp quan tâm đến tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải, đầu tư công nghệ sạch, thậm chí đã công bố chiến lược ESG theo chuẩn quốc tế. Tuy nhiên, tiềm năng lớn đi kèm thách thức không hề nhỏ, tạo ra khoảng cách giữa chính sách và thực tiễn.

Thứ nhất, hệ thống chính sách và hạ tầng chưa đồng bộ khi chúng ta đang thiếu hành lang pháp lý rõ ràng cho tài chính xanh, tín dụng xanh, thị trường carbon, và bộ tiêu chí ESG được nội địa hóa, khiến doanh nghiệp còn e ngại, thiếu định hướng.

Thứ hai, nguồn lực hạn chế bởi phần lớn là SME, thiếu vốn, công nghệ, và đặc biệt là nhân lực có kỹ năng về số và năng lượng xanh.

Thứ ba, nhận thức chưa đồng đều, nhiều nơi vẫn coi chuyển đổi số đơn giản chỉ là mua phần mềm, hoặc chuyển đổi xanh là chi phí tăng thêm, chưa nhìn nhận đó là khoản đầu tư chiến lược cho tương lai trên thực tế, “số” là nâng cao năng suất, còn “xanh” là bảo vệ môi trường.

Kiến tạo hành lang hỗ trợ đồng bộ

Để biến chuyển đổi kép từ tầm nhìn chiến lược thành động lực tăng trưởng thực chất, cần có sự chung tay quyết liệt từ Nhà nước, cộng đồng doanh nghiệp và các tổ chức trung gian.

Ông Nguyễn Quang Huân đề xuất Nhà nước nên có chính sách hỗ trợ và khuyến khích mạnh mẽ hơn, đặc biệt là các gói tín dụng xanh, ưu đãi thuế; cần có quỹ hỗ trợ chuyển đổi kép hoặc cơ chế khuyến khích doanh nghiệp tham gia thị trường carbon.

Bên cạnh đó, Nhà nước cần chọn doanh nghiệp điển hình để hỗ trợ về điển hình số, điển hình xanh bằng chính sách cụ thể ở mỗi ngành. VCCI và các hiệp hội có thể đứng ra kết nối mạng lưới doanh nghiệp, nơi các doanh nghiệp lớn, có kinh nghiệm, chia sẻ mô hình, công nghệ và tri thức cho nhóm SME, từ đó hình thành chuỗi giá trị xanh - số mang thương hiệu Việt Nam.

Ông Nguyễn Đình Thắng nhấn mạnh thêm, để chuyển đổi kép thành công, cộng đồng doanh nghiệp cần Nhà nước xây dựng và ban hành khung pháp lý hoàn chỉnh, đồng bộ, hướng dẫn thực thi cụ thể; hỗ trợ tài chính, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực; xây dựng hạ tầng công nghệ thông tin phục vụ doanh nghiệp và dịch vụ công trực tuyến.

Đồng thời, khuyến khích đổi mới sáng tạo; hỗ trợ hợp tác giữa doanh nghiệp và các tổ chức nghiên cứu, trường đại học và tổ chức quốc tế để chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm trong chuyển đổi kép; và xây dựng các mạng lưới hỗ trợ giữa các bên.

Chuyển đổi kép là một quá trình liên tục và đòi hỏi sự quyết tâm, quyết liệt mạnh mẽ từ lãnh đạo doanh nghiệp và toàn bộ nhân viên, đồng thời với việc tận dụng cơ hội từ chính sách, công nghệ, quan hệ hợp tác và chiến lược cụ thể, đầu tư đủ và dài hạn. Doanh nghiệp phải chủ động nâng cao trình độ, có nội lực, đặc biệt cần đầu tư vào con người yếu tố then chốt để làm chủ công nghệ và tư duy xanh.