Khơi thông nguồn lực tăng trưởng năm 2026

Áp lực từ những con số và kỳ vọng lịch sử

Bước vào năm 2026, nền kinh tế Việt Nam không chỉ đơn thuần thực hiện một kế hoạch tài khóa mới mà đang đứng trước một ngưỡng cửa lịch sử. Mục tiêu tăng trưởng trên 10% mà Quốc hội đã quyết nghị không chỉ là một con số, đó là một tuyên bố về bản lĩnh và khát vọng phát triển trong giai đoạn mới.

Nhìn vào kịch bản tăng trưởng được xây dựng cho từng quý, chúng ta mới thấy hết độ dốc của ngọn núi này. Để đạt được con số bình quân cả năm, lộ trình được vạch ra vô cùng khắt khe: quý 1 phải đạt 9,1%, quý 2 tăng lên 10,2%, quý 3 duy trì 10,2% và quý 4 phải bứt tốc lên mức 10,4%.

Sở dĩ gọi đây là ngọn núi cao bởi lẽ mức nền của năm 2025 đã là một cột mốc rất đáng nể. Khi tốc độ tăng trưởng GDP các quý của năm trước lần lượt là 7,05%, 8,16%, 8,25% và 8,46%, việc chồng thêm một mức tăng trưởng hai con số lên nền tảng đó đòi hỏi một nội lực cực lớn.

Ngân hàng UOB khi phân tích về kinh tế Việt Nam đã dùng cụm từ mức nền thống kê cao như một lời cảnh báo về những thách thức phía trước. Thực tế, trong bối cảnh địa chính trị thế giới còn nhiều bất định, việc duy trì quỹ đạo tăng trưởng dốc đứng là bài toán khó cho bất cứ nền kinh tế nào, đặc biệt là một nền kinh tế có độ mở cao như Việt Nam.

Phân tích sâu hơn về các chỉ số cấu thành, chúng ta thấy áp lực đè nặng lên các trụ cột sản xuất và thương mại. Theo tính toán từ Bộ Tài chính, để hiện thực hóa con số GDP 10%, chỉ số sản xuất công nghiệp phải tăng từ 12% đến 14%, kim ngạch xuất khẩu cần đạt mức tăng trưởng 15% đến 16%, và tổng mức bán lẻ hàng hóa phải duy trì đà tăng từ 13% đến 15%.

So với kết quả của năm 2025, đây là những bước nhảy vọt không hề đơn giản. Đặc biệt, rủi ro từ các chính sách thuế quan mới của Mỹ và sự biến động của thị trường nội địa là những biến số có thể kìm hãm đà hưng phấn của các nhà sản xuất.

Tuy nhiên, áp lực cũng chính là động lực, việc đặt ra một mục tiêu cao ngay từ đầu năm buộc chúng ta phải thay đổi tư duy điều hành, từ trạng thái ứng phó sang trạng thái chủ động tấn công.

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã khẳng định mục tiêu tăng trưởng hai con số là một ngọn núi cao phải chinh phục, và để làm được điều đó, sự chuẩn bị không thể chỉ bắt đầu từ tháng 1 mà phải là sự tiếp nối liền mạch từ những thành quả của giai đoạn trước.

Tổng lực giải phóng nguồn lực và nội lực địa phương

Việt Nam bước vào năm 2026 với một tâm thế tự tin nhờ nền tảng vững chắc của năm 2025, nơi vốn FDI thực hiện đã đạt kỷ lục 27,6 tỷ USD và chỉ số PMI duy trì mức 53 điểm vào cuối năm. Đây chính là những điểm tựa về niềm tin để các nhà điều hành quyết liệt hơn trong việc dồn lực cho tăng trưởng.

Chìa khóa quan trọng nhất trong chiến lược dồn lực chính là đầu tư công. Với tổng nguồn lực lên tới 1,08 triệu tỷ đồng cho năm 2026, Chính phủ đã xác định giải ngân phải đi đôi với hiệu quả. Một yêu cầu mang tính đột phá đã được đưa ra: giảm hệ số ICOR từ mức 6 xuống còn 4,5.

Điều này đồng nghĩa với việc chúng ta không chỉ tiêu tiền mà phải tiêu tiền một cách thông minh, đưa các công trình vào khai thác sớm nhất để tạo ra giá trị gia tăng ngay lập tức cho xã hội. Đầu tư công năm 2026 được coi là mồi nháy quan trọng để kích hoạt các nguồn lực đầu tư tư nhân và đầu tư nước ngoài chảy vào các ngành công nghệ cao, bán dẫn và trí tuệ nhân tạo.

Sức mạnh của tăng trưởng năm nay còn đến từ sự cam kết mạnh mẽ của các địa phương, những đầu tàu kinh tế đang hừng hực khí thế. Hà Nội với mục tiêu tăng trưởng trên 11% đã thể hiện tinh thần làm ngay, làm nhanh, làm đến cùng.

Thành phố Hồ Chí Minh sau một năm thử lửa đầy thành công với mức tăng trưởng 8,03% cũng đã tự tin đặt mục tiêu 10% cho năm 2026. Các địa phương như Hải Phòng, Quảng Ninh, Bắc Ninh thậm chí còn đặt những mục tiêu cao hơn, từ 12% đến 13%.

Đây không chỉ là những con số đăng ký thi đua, mà là sự tính toán dựa trên các cơ chế đặc thù, sự tinh gọn của bộ máy và khả năng khơi thông những nút thắt về hạ tầng.

Bên cạnh các động lực truyền thống như đầu tư, tiêu dùng và xuất khẩu, năm 2026 đánh dấu sự chuyển mình mạnh mẽ sang các động lực mới. Việc hoàn thiện thể chế pháp luật về đầu tư kinh doanh để giải phóng sức sản xuất, cùng với việc xây dựng cơ chế thử nghiệm cho các mô hình kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn sẽ tạo ra những dư địa tăng trưởng mới.

Khi các dự án hạ tầng lớn rơi vào điểm rơi hoàn thành và Đại hội Đảng lần thứ XIV mở ra những quyết sách mang tính chiến lược, nền kinh tế Việt Nam đang sở hữu một thiên thời, địa lợi để hiện thực hóa giấc mơ tăng trưởng hai con số.

Chặng đường phía trước chắc chắn sẽ không ít ghềnh thác, nhưng với sự đồng lòng từ Trung ương đến địa phương, cùng một chiến lược dồn lực bài bản và quyết liệt ngay từ những ngày đầu năm, ngọn núi cao 2026 hoàn toàn có thể bị chinh phục. Đây không chỉ là thắng lợi về mặt kinh tế, mà còn là minh chứng cho sức mạnh nội sinh và khát vọng vươn mình của dân tộc Việt Nam trong kỷ nguyên mới.