Hợp tác Việt Nam - Italia: Từ đối tác tin cậy đến khát vọng mới

Nền tảng của sự tin cậy và bổ trợ

Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam - Italia 2025 không chỉ là một sự kiện ngoại giao hay xúc tiến thương mại đơn thuần, mà là một minh chứng sống động cho sự phát triển vượt bậc của mối quan hệ Đối tác Chiến lược giữa hai quốc gia.

Với sự tham gia của lãnh đạo cấp cao cùng hàng trăm doanh nghiệp từ cả hai phía, diễn đàn đã khẳng định tầm vóc của một cột mốc quan trọng, đánh dấu sự chuyển mình mạnh mẽ trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đang tái định hình chuỗi cung ứng và hướng tới các mô hình phát triển bền vững. Đây là thời điểm mà Việt Nam và Italia cùng nhau mở ra những chân trời hợp tác mới mẻ, dựa trên nền tảng vững chắc của sự tin cậy và khát vọng chung.

Mối quan hệ Việt Nam - Italia được xây dựng trên một nền tảng vững chắc của tình hữu nghị truyền thống và sự hiểu biết lẫn nhau. Điều này được thể hiện rõ qua bốn điểm tương đồng mang tính bổ trợ cao mà Thứ trưởng Bộ Tài chính Hồ Sỹ Hùng đã đúc kết là đối tác tin cậy, có nền kinh tế thúc đẩy lẫn nhau, có tình cảm ấm áp và chung khát vọng vươn lên mạnh mẽ.

Chính những yếu tố vô hình này đã tạo nên một hình mẫu hợp tác khu vực đáng tự hào, biến Italia thành đối tác thương mại lớn thứ ba của Việt Nam trong Liên minh châu Âu (EU) và đưa Việt Nam trở thành đối tác then chốt của Italia tại khu vực Đông Nam Á đầy tiềm năng.

Nhìn vào bức tranh kinh tế, dữ liệu trong 7 tháng đầu năm 2025 cho thấy kim ngạch thương mại song phương đã đạt hơn $4,3 tỷ, tăng trưởng 5,1% so với cùng kỳ năm 2024. Sự tăng trưởng này không chỉ đến từ các mặt hàng truyền thống như dệt may, da giày, nông sản của Việt Nam hay máy móc, công nghệ từ Italia, mà còn phản ánh sự đa dạng hóa ngày càng cao của các mặt hàng trao đổi.

Tuy nhiên, khi nhìn vào bức tranh đầu tư, với 162 dự án của Italia tại Việt Nam nhưng chỉ có 1 dự án của Việt Nam tại Italia, có thể thấy dư địa để khai thác vẫn còn rất lớn. Diễn đàn lần này chính là lời khẳng định mạnh mẽ từ cả hai phía về quyết tâm lấp đầy khoảng trống đó, biến tiềm năng thành những dự án cụ thể, thực chất, mang lại lợi ích cùng thắngcho cả hai quốc gia.

Từ thương mại truyền thống đến động lực tăng trưởng mới

Sự kiện lần này không chỉ là dịp để tái khẳng định các lĩnh vực hợp tác truyền thống mà còn là thời điểm để xác định những động lực tăng trưởng mang tính đột phá cho tương lai.

Các phiên thảo luận chuyên đề và hơn 10 bản ghi nhớ (MoU) được ký kết đã vẽ nên một bức tranh toàn diện về những hướng đi mới, cho thấy sự dịch chuyển trọng tâm hợp tác từ thương mại đơn thuần sang các lĩnh vực có hàm lượng công nghệ cao và giá trị gia tăng lớn.

Việt Nam đang quyết liệt với mục tiêu đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, một cam kết mang tính lịch sử tại COP26. Để hiện thực hóa mục tiêu này, việc học hỏi kinh nghiệm và hợp tác với một quốc gia có nền kinh tế xanh tiên tiến như Italia là một bước đi chiến lược.

Italia nổi tiếng với các công nghệ xử lý chất thải, năng lượng tái tạo (điện mặt trời, điện gió), và các mô hình sản xuất bền vững trong ngành công nghiệp thời trang, thực phẩm. Sự hợp tác này không chỉ giúp Việt Nam tiếp cận nguồn vốn và công nghệ xanh, mà còn tạo ra một "hệ sinh thái" kinh tế tuần hoàn mới, giảm thiểu tác động đến môi trường và tăng cường hiệu quả sản xuất.

Trong bối cảnh cuộc Cách mạng Công nghiệp 4.0, đổi mới sáng tạo và công nghệ cao là chìa khóa để nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Diễn đàn đã tập trung vào các lĩnh vực như công nghiệp 4.0, công nghệ robot, tự động hóa trong sản xuất và nông nghiệp công nghệ cao.

Sự hỗ trợ từ các doanh nghiệp Italia trong việc chuyển giao công nghệ và tiếp cận các nguồn đầu tư tài chính xanh sẽ giúp Việt Nam bứt phá, từ một nền kinh tế gia công, sản xuất thô sang một nền kinh tế tri thức với các sản phẩm có giá trị cao.

Việt Nam đang trong giai đoạn phát triển hạ tầng mạnh mẽ để đáp ứng nhu cầu tăng trưởng kinh tế. Lĩnh vực này hứa hẹn sẽ thu hút nguồn vốn và kinh nghiệm từ các nhà đầu tư Italia, đặc biệt trong các dự án giao thông, cảng biển, và hạ tầng đô thị thông minh. Sự hợp tác này không chỉ cải thiện năng lực logistics, kết nối các vùng kinh tế trọng điểm mà còn tạo ra một môi trường kinh doanh thuận lợi hơn cho cả doanh nghiệp trong và ngoài nước.

Kết nối và hiện thực hóa

Diễn đàn cũng gửi đi một thông điệp chính sách rõ ràng về sự quan tâm sâu sắc của Chính phủ Việt Nam trong việc tạo ra một hành lang pháp lý an toàn và minh bạch. Lời đề nghị Italia có tiếng nói để thúc đẩy Liên minh EU sớm phê chuẩn Hiệp định bảo hộ đầu tư Việt Nam - EU (EVIPA) cho thấy quyết tâm chính trị nhằm tháo gỡ những rào cản về đầu tư, củng cố niềm tin cho các nhà đầu tư Italia.

Bên cạnh đó, sự lắng nghe và đối thoại từ phía Bộ Tài chính Việt Nam cũng là yếu tố then chốt, tạo môi trường kinh doanh ngày càng thuận lợi, bình đẳng và hấp dẫn, đóng góp cho sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.

Những cuộc gặp gỡ trực tiếp và hoạt động kết nối song phương sôi nổi đã chứng minh rằng, chính các doanh nghiệp là động lực chủ đạo để đưa những bản ghi nhớ trên giấy thành hiện thực. Sự kiện này đã tạo ra một cầu nối vững chắc, giúp doanh nghiệp hai nước tìm kiếm đối tác, mở rộng thị trường và cùng nhau xây dựng chuỗi cung ứng toàn cầu. Từ đó, các dự án cụ thể sẽ sớm được triển khai, tạo ra những dấu ấn mới trong quan hệ hợp tác.

Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam - Italia 2025 không chỉ là một cột mốc, mà còn là một bước ngoặt. Nó thể hiện tầm nhìn xa của hai quốc gia trong việc chuyển đổi quan hệ Đối tác Chiến lược từ một khuôn khổ hợp tác truyền thống sang một mối quan hệ toàn diện hơn, lấy đổi mới sáng tạo, phát triển bền vững và chuyển đổi số làm kim chỉ nam. Đây là hành trình mới, hứa hẹn một tương lai thịnh vượng và bền vững cho cả hai dân tộc, góp phần củng cố tình hữu nghị và sự thịnh vượng chung của hai quốc gia.