Thủy sản Việt Nam đổi mới và bền vững

Vị thế vững chắc và những con số ấn tượng

Việt Nam từ lâu đã được công nhận là một cường quốc thủy sản, liên tục duy trì vị trí trong top đầu thế giới. Theo Chủ tịch VASEP Đỗ Ngọc Tài, Việt Nam hiện đứng thứ 3 thế giới về xuất khẩu thủy sản, chiếm hơn 7% thị phần toàn cầu, chỉ xếp sau Trung Quốc và Na Uy. Đây là minh chứng rõ nét cho năng lực cạnh tranh vượt trội và sự thích nghi linh hoạt của doanh nghiệp Việt trong bối cảnh thị trường quốc tế đầy biến động.

Những con số của 7 tháng đầu năm 2025 càng củng cố niềm tin vào đà phục hồi và phát triển mạnh mẽ của ngành. Tổng sản lượng thủy sản đạt khoảng 5,5 triệu tấn, tăng 3,1% so với cùng kỳ. Đáng chú ý, nuôi trồng thủy sản đóng vai trò trụ cột với hơn 3,18 triệu tấn, tăng gần 5%.

Đặc biệt, kim ngạch xuất khẩu ước đạt 6,2 tỷ USD, tăng tới 17%, cho thấy sự phục hồi ấn tượng về cả quy mô thị trường và giá trị gia tăng của sản phẩm. Những kết quả này không chỉ là thành tựu kinh tế mà còn là động lực để ngành tự tin hướng tới mục tiêu 10 tỷ USD và tiếp tục giữ vững vị trí thứ 3 thế giới.

Chủ đề của Vietfish 2025 là “Đổi mới và Bền vững” không chỉ là một khẩu hiệu mà là tuyên ngôn về tầm nhìn chiến lược của ngành thủy sản Việt Nam. Sự kiện quy tụ hơn 280 doanh nghiệp với 526 gian hàng cùng sự góp mặt của 17 quốc gia và vùng lãnh thổ đã vẽ nên một bức tranh toàn diện về tiềm năng, nỗ lực và khát vọng của ngành.

Trong bối cảnh quốc tế đầy thách thức với cạnh tranh địa chính trị gay gắt, gia tăng rào cản thương mại, tác động khốc liệt của biến đổi khí hậu, dịch bệnh, và đặc biệt là áp lực về khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) cùng "thẻ vàng" của EU, ngành thủy sản Việt Nam đã và đang phải đối mặt với những thử thách chưa từng có.

Chính vì thế, "Đổi mới" không chỉ dừng lại ở công nghệ chế biến, bảo quản hay logistics hiện đại mà còn bao hàm sự đổi mới trong tư duy quản lý, sản xuất. "Bền vững" không chỉ là bảo vệ nguồn lợi thủy sản mà còn là đảm bảo phúc lợi động vật, tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế như ASC (Aquaculture Stewardship Council) và áp dụng các tiêu chí ESG (Môi trường - Xã hội - Quản trị) trong toàn bộ chuỗi giá trị. Đây là những yếu tố then chốt giúp thủy sản Việt Nam không chỉ giữ vững thị trường truyền thống mà còn mở rộng sang các thị trường khó tính, đòi hỏi tiêu chuẩn cao.

Chiến lược và định hướng đến 2030

Để đạt được mục tiêu tham vọng 14 - 16 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu mỗi năm vào năm 2030, ngành thủy sản Việt Nam đang kiên định với những quan điểm chủ đạo là phát triển bền vững gắn với bảo vệ nguồn lợi với cam kết không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng, tập trung bảo tồn đa dạng sinh học. Điều này thể hiện qua việc đẩy mạnh nuôi biển công nghiệp, nuôi tôm, cá tra công nghệ cao xuất khẩu, giảm thiểu áp lực khai thác lên nguồn lợi tự nhiên.

Hiện đại hóa khai thác và chuỗi giá tri bằng việc tổ chức lại sản xuất theo hướng liên kết - hợp tác, hiện đại hóa khai thác xa bờ, kết hợp phát triển đồng bộ công nghiệp chế biến, bảo quản, dịch vụ hậu cần nghề cá và logistics hiện đại. Mục tiêu là giảm thất thoát sau thu hoạch, nâng cao giá trị gia tăng của sản phẩm, đưa thủy sản Việt Nam từ nguyên liệu thô thành những sản phẩm tinh chế, chất lượng cao.

Kiên quyết chống khai thác IUU và gỡ "thẻ vàng" là nhiệm vụ cấp bách và mang tính sống còn đối với ngành. Việc gỡ bỏ "thẻ vàng" của EU không chỉ mở lại cánh cửa vào một thị trường quan trọng mà còn khẳng định uy tín và trách nhiệm của Việt Nam đối với thủy sản toàn cầu.

Bên cạnh việc giữ vững và mở rộng thị trường xuất khẩu, ngành cũng chú trọng đẩy mạnh tiêu thụ nội địa, khẳng định thương hiệu “Vietnam Seafood - Thủy sản Việt Nam” trong lòng người tiêu dùng trong nước và quốc tế.

Đầu tư mạnh mẽ vào nghiên cứu, áp dụng các công nghệ tiên tiến, gắn liền với quản trị hiện đại và trách nhiệm xã hội theo chuẩn ESG. Đây là nền tảng để tăng năng suất, chất lượng và khả năng truy xuất nguồn gốc sản phẩm.

Vietfish 2025 không chỉ là một sự kiện thường niên; nó là một thông điệp mạnh mẽ về ý chí và khả năng vươn lên của ngành thủy sản Việt Nam. Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đầy biến động, việc duy trì tăng trưởng ấn tượng, thích ứng với các tiêu chuẩn quốc tế ngày càng cao, và đặt "Đổi mới và Bền vững" làm kim chỉ nam là minh chứng cho sự trưởng thành vượt bậc.

Ngành thủy sản Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để không chỉ giữ vững vị thế hiện tại mà còn vươn xa hơn nữa, trở thành một trụ cột kinh tế vững mạnh, đảm bảo sinh kế cho hàng triệu người lao động và khẳng định thương hiệu quốc gia trên bản đồ thủy sản thế giới.

Hành trình này đòi hỏi sự đồng lòng từ chính sách, doanh nghiệp đến từng người dân, để mỗi sản phẩm thủy sản Việt Nam khi đến tay người tiêu dùng quốc tế không chỉ mang theo hương vị biển cả, mà còn là câu chuyện về nỗ lực, trách nhiệm và khát vọng vươn lên.