Bức tranh sáng xuất siêu nông lâm thủy sản

Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, trong tháng 8/2024, tổng kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản đạt 5,55 tỷ USD, tăng 12,3% so với cùng kỳ năm 2023. Trong đó, nông sản chính đạt 2,99 tỷ USD, tăng 22,6% so với cùng kỳ năm 2023; lâm sản đạt 1,45 tỷ USD, tăng 4,7% so với cùng kỳ năm 2023; thủy sản đạt 900 triệu USD, tăng 5% so với cùng kỳ năm 2023.

Riêng xuất khẩu chăn nuôi, trong tháng 8 mang về 46,5 triệu USD, giảm 4,8% so với cùng kỳ năm trước và đầu vào sản xuất đạt 161 triệu USD, giảm 23% so với cùng kỳ năm trước.

Đáng chú ý, mặt hàng rau quả tiếp tục tăng trưởng ấn tượng, với kim ngạch xuất khẩu trong tháng 8/2024 đạt 750 triệu USD, tăng 29% so với tháng trước và tăng 52,8% so với cùng kỳ năm 2023. Đây là một trong những tháng có giá trị xuất khẩu rau quả cao nhất năm do rơi vào giai đoạn cao điểm thu hoạch sầu riêng tại Tây Nguyên.

Lũy kế 8 tháng đầu năm 2024, Việt Nam xuất khẩu nông lâm thủy sản đạt 40,08 tỷ USD, tăng 18,6% so với cùng kỳ năm trước.

Các mặt hàng xuất khẩu trong nhóm hầu như đều tăng so với cùng kỳ như: nông sản đạt 21,32 tỷ USD, tăng 24% so với cùng kỳ năm trước; lâm sản đạt 10,97 tỷ USD, tăng 19,7% so với cùng kỳ năm trước; thủy sản đạt 6,23 tỷ USD, tăng 7,6% so với cùng kỳ năm trước; chăn nuôi đạt 324 triệu USD, tăng 0,3% so với cùng kỳ năm trước; đầu vào sản xuất đạt 1,23 tỷ USD, giảm 6,8% so với cùng kỳ năm 2023.

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho hay, kim ngạch xuất khẩu các mặt hàng chủ lực đều có cao hơn cùng kỳ năm 2023 như: Gỗ và sản phẩm gỗ đạt 10,24 tỷ USD, tăng 20,6% so với cùng kỳ năm trước; rau quả đạt 4,63 tỷ USD, tăng 30,6% so với cùng kỳ năm trước. Việt Nam xuất khẩu 1,05 triệu tấn cà phê với kim ngạch 4,03 tỷ USD, giảm 11,9% về lượng nhưng lại tăng 36,1% về giá trị. Trong nhóm thủy sản, Việt Nam xuất khẩu tôm mang về 2,41 tỷ USD, tăng 9,5% so với cùng kỳ năm trước; cá tra đạt 1,2 tỷ USD, tăng 8,2% so với cùng kỳ năm trước.

Về thị trường, Mỹ, Trung Quốc và Nhật Bản tiếp tục là 3 thị trường xuất khẩu lớn nhất. Trong đó, Mỹ chiếm tỷ trọng 21,4% tỷ trọng trong 8 tháng đầu năm 2024, tăng 23,5% so với cùng kỳ năm trước; Trung Quốc chiếm 20,4%, tăng 10,2% so với cùng kỳ năm trước và Nhật Bản chiếm 6,7%, tăng 4,6% so với cùng kỳ năm trước.

Ngành nông nghiệp cũng đón nhiều tin vui trong tháng 8. Theo đó, nhân chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến Trung Quốc, Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn và Tổng cục Hải quan Trung Quốc chính thức ký kết 3 nghị định thư quan trọng, mở đường cho việc xuất khẩu dừa tươi, sầu riêng đông lạnh và cá sấu sang thị trường Trung Quốc. Bộ Nông nghiệp Mỹ và Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn đã hoàn tất quá trình đàm phán kỹ thuật, chuyển sang thực hiện các thủ tục pháp lý cho phép nhập khẩu chanh leo Việt Nam. 

Càng về những tháng cuối năm, các sản phẩm nông nghiệp có nhiều cơ hội lớn để bước vào chu kỳ tăng tốc xuất khẩu, sớm đạt mục tiêu xuất khẩu cả năm. Ngay lúc này, ngành thuỷ sản đã tăng tốc với giải pháp xúc tiến thương mại nhằm sớm chạm mốc 10 tỷ USD trong năm nay.

Trước những khó khăn và thách thức do suy giảm kinh tế thế giới thì tập trung xúc tiến thương mại cũng đang là đích đến của doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản nửa cuối năm nay. Mục tiêu để hưởng lợi từ làn sóng dịch chuyển các đơn hàng của Mỹ và các lợi thế đẩy mạnh xuất khẩu vào Trung Quốc. Ông Phùng Đức Tiến, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn cho biết, sản lượng hơn, xuất khẩu được nhiều hơn thì mục tiêu xuất khẩu nông sản năm 2024 sẽ về đích sớm.

Cũng theo ông Tiến, dù đã có khởi sắc về thị trường, về giá xuất khẩu, nhưng các doanh nghiệp thủy sản vẫn còn phải đối mặt nhiều thách thức từ nay đến cuối năm. Do vậy, theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, doanh nghiệp cần đa dạng hóa thị trường xuất khẩu để tránh sự phụ thuộc vào một thị trường; hướng đến mở rộng và đẩy mạnh phát triển thị trường nội địa. Bên cạnh đó, cần tiếp tục đẩy mạnh quảng bá hình ảnh sản phẩm đến người tiêu dùng, xây dựng hình ảnh và độ nhận diện cho thủy sản Việt Nam.

Bên cạnh thủy sản, Bộ Công Thương dự tính, từ nay đến cuối năm, 4 nhóm hàng là gạo, hạt điều, cà phê và rau quả đều rộng cửa tăng xuất khẩu. Giá bình quân xuất khẩu cà phê Việt Nam đạt mức 3.683 USD/tấn, tăng 52% so với cùng kỳ năm ngoái là con số ấn tượng. Đối với rau quả, tốc độ xuất khẩu tăng trưởng 2 con số trong 8 tháng qua đã cho thấy chất lượng rau quả nước ta ngày càng được nâng cao, đáp ứng yêu cầu của các thị trường xuất khẩu. Việc ký kết thành công Nghị định thư cho dừa tươi và sầu riêng đông lạnh sang thị trường Trung Quốc vừa qua được coi là cú hích lớn giúp ngành hàng rau quả có tốc độ tăng trưởng mạnh nhất. Dự kiến, xuất khẩu sầu riêng đông lạnh có thể đạt kim ngạch xuất khẩu 400 - 500 triệu USD ngay trong năm đầu tiên sau khi ký kết nghị định thư.

Bên cạnh đó, theo Cục Bảo vệ thực vật, từ tháng 8 năm nay, các doanh nghiệp Việt Nam đã có thể xuất khẩu trái bưởi tươi sang thị trường Hàn Quốc. Như vậy, sau thanh long và xoài, bưởi là quả tươi thứ ba của Việt Nam được phép nhập khẩu vào Hàn Quốc. Riêng với cà phê, dự báo, xuất khẩu trong ngắn hạn sẽ giảm dần do nguồn cung cạn kiệt, nhưng về dài hạn, xuất khẩu cà phê sẽ phục hồi khi vụ thu hoạch cà phê niên vụ 2024 - 2025 bắt đầu và nhu cầu tiêu thụ tăng cao trong mùa lễ hội cuối năm. Dự báo, nếu tận dụng tốt thời cơ xuất khẩu trong những tháng còn lại, 4 nhóm hàng nông sản chủ lực có thể mang về từ 22 - 23,5 tỷ USD.