Ngành thủy sản phục hồi mạnh mẽ, chờ đợi bứt phá

Mức tăng trưởng gần 7% trong 6 tháng đầu năm 2025 cho thấy sự nỗ lực vượt bậc của các doanh nghiệp thủy sản Việt Nam. Con số này không chỉ phản ánh khả năng thích ứng linh hoạt của ngành trước các biến động thị trường, mà còn là minh chứng cho sức sống nội tại của một trong những ngành kinh tế mũi nhọn.

Việc chưa trở lại đỉnh cao năm 2022 là điều dễ hiểu, bởi thời điểm đó, ngành thủy sản hưởng lợi từ sự bùng nổ nhu cầu sau đại dịch, cùng với các yếu tố thuận lợi về chuỗi cung ứng. Hiện tại, kinh tế toàn cầu vẫn còn đối mặt với nhiều bất ổn, lạm phát duy trì ở mức cao tại nhiều thị trường lớn, và các rào cản thương mại kỹ thuật ngày càng chặt chẽ. Tuy nhiên, việc duy trì được đà tăng trưởng dương, thậm chí là mức tăng trưởng đáng kể như 7%, là một thành công đáng ghi nhận.

Sự phục hồi của ngành thủy sản Việt Nam đang được thúc đẩy bởi nhiều yếu tố then chốt. Cụ thể là sức hút từ thị trường Trung Quốc với dân số đông đảo và nhu cầu tiêu thụ thực phẩm ngày càng tăng, Trung Quốc luôn là một thị trường đầy tiềm năng cho thủy sản Việt Nam. Sau giai đoạn bị ảnh hưởng bởi các chính sách kiểm soát dịch bệnh nghiêm ngặt, việc thị trường này mở cửa trở lại và nhu cầu tăng cao đã tạo ra động lực lớn cho xuất khẩu.

Bên cạnh đó, Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) tiếp tục phát huy hiệu quả, mở ra cánh cửa tiếp cận các thị trường chất lượng cao như Canada, Úc, Nhật Bản, Mexico… với những ưu đãi về thuế quan và các tiêu chuẩn thương mại minh bạch. Điều này giúp thủy sản Việt Nam tăng cường khả năng cạnh tranh, đặc biệt là với các sản phẩm chế biến sâu, có giá trị gia tăng cao.

Đáng chú ý là sự chuyên nghiệp hóa và thích ứng của doanh nghiệp Việt. VASEP đã nhận định chính xác về vai trò quan trọng của các doanh nghiệp. Sau những bài học từ các cú sốc thị trường trước đây, doanh nghiệp Việt đã chủ động hơn trong việc đầu tư vào các chứng nhận chất lượng quốc tế, truy xuất nguồn gốc và thực hành nuôi trồng bền vững để đáp ứng các yêu cầu khắt khe từ thị trường nhập khẩu.

Áp dụng công nghệ cao vào nuôi trồng, chế biến và bảo quản, không chỉ giúp nâng cao năng suất, chất lượng mà còn tối ưu hóa chi phí. Ví dụ, công nghệ nuôi tôm siêu thâm canh, hệ thống chế biến tự động đã giúp giảm thiểu rủi ro dịch bệnh và nâng cao hiệu quả sản xuất.

Không chỉ tập trung vào các mặt hàng truyền thống, doanh nghiệp đang đẩy mạnh chế biến sâu, tạo ra các sản phẩm giá trị gia tăng, đáp ứng thị hiếu đa dạng của người tiêu dùng quốc tế.

Xây dựng các kịch bản ứng phó với biến động giá cả, thay đổi chính sách thương mại và các yếu tố thời tiết, dịch bệnh.

Với những động lực hiện hữu và sự chủ động của cộng đồng doanh nghiệp, VASEP hoàn toàn có cơ sở để kỳ vọng ngành thủy sản sẽ giữ vững đà tăng trưởng trong nửa cuối năm 2025. Sự phục hồi của kinh tế toàn cầu, dù chậm, vẫn sẽ là yếu tố hỗ trợ cho nhu cầu tiêu thụ.

Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu bứt phá và phát triển bền vững từ năm 2026 trở đi, ngành thủy sản Việt Nam cần tiếp tục giải quyết các thách thức cố hữu: Đảm bảo nguồn cung ổn định, chất lượng cao, có khả năng truy xuất nguồn gốc rõ ràng, đáp ứng các tiêu chuẩn xanh của thế giới.

Nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế không chỉ về giá mà còn về chất lượng, uy tín thương hiệu và khả năng đáp ứng linh hoạt các đơn hàng lớn.

Đầu tư vào nghiên cứu và phát triển (R&D) tạo ra các giống mới, quy trình nuôi trồng tiên tiến và sản phẩm chế biến sáng tạo để đón đầu xu hướng thị trường.

Chính phủ cần tiếp tục tạo môi trường pháp lý thuận lợi, đầu tư hạ tầng logistics và hỗ trợ doanh nghiệp trong việc tiếp cận công nghệ và vốn.

Mặt khác là đối phó với biến đổi khí hậu với các hiện tượng thời tiết cực đoan ngày càng gia tăng đòi hỏi ngành phải có các giải pháp ứng phó hiệu quả để giảm thiểu rủi ro cho nuôi trồng và đánh bắt.

Ngành thủy sản Việt Nam đang ở một điểm uốn quan trọng. Dấu hiệu phục hồi tích cực trong 6 tháng đầu năm 2025 là tín hiệu đáng mừng, mở ra cơ hội để ngành không chỉ lấy lại vị thế mà còn vươn lên tầm cao mới, đóng góp vững chắc vào sự phát triển kinh tế bền vững của đất nước.