Xuất khẩu thủy sản Việt Nam đang tiến gần đến mục tiêu 10 tỷ USD trong năm 2024, nhờ vào đà tăng trưởng mạnh mẽ trong quý IV. Trong tháng 10/2024, kim ngạch xuất khẩu thủy sản đã vượt mốc 1 tỷ USD, cho thấy sự tăng tốc ấn tượng của các doanh nghiệp trong ngành.
Tính đến cuối tháng 10, tổng giá trị xuất khẩu thủy sản đã đạt 8,24 tỷ USD, tăng 11% so với cùng kỳ năm ngoái, trong khi riêng tháng 10 ghi nhận mức tăng trưởng lên tới 20%.
Các nhóm sản phẩm thủy sản chủ lực đều ghi nhận sự tăng trưởng tích cực. Cụ thể, xuất khẩu tôm và cá tra tăng lần lượt 13% và 9% so với cùng kỳ năm ngoái. Lũy kế xuất khẩu tôm trong 10 tháng đầu năm đã đạt hơn 3,2 tỷ USD, và mục tiêu đạt 4 tỷ USD trong năm 2024 đang trong tầm tay. Cá tra cũng có thể đạt mốc 2 tỷ USD trong năm nay, sau khi thu về gần 1,7 tỷ USD trong 10 tháng qua.
Một điểm đáng chú ý là xuất khẩu cá ngừ tiếp tục giữ vững đà tăng trưởng mạnh mẽ, với mức tăng trưởng 18% tính đến cuối tháng 10. Dự báo xuất khẩu cá ngừ sẽ đạt 1 tỷ USD trong năm 2024. Dù xuất khẩu mực và bạch tuộc giảm nhẹ 1% so với cùng kỳ, nhưng nhu cầu dự báo sẽ tăng trong 2 tháng cuối năm, tạo kỳ vọng cho sự phục hồi trong thời gian tới.
Ảnh minh họa. Nguồn: IT
Đặc biệt, hai dòng sản phẩm cua ghẹ và nhuyễn thể có vỏ đã có mức tăng trưởng ấn tượng, lần lượt tăng 63% và 58%. Sự gia tăng nhu cầu từ Trung Quốc đối với các sản phẩm thủy sản tươi sống như cua, ngao và tôm sống từ Việt Nam đã góp phần thúc đẩy xuất khẩu trong thời gian qua. Xu hướng này dự báo sẽ tiếp tục trong thời gian tới, đặc biệt khi chiến tranh thương mại Mỹ - Trung có thể tạo ra những thay đổi lớn trong thị trường thủy sản toàn cầu.
Về triển vọng năm 2025, xuất khẩu thủy sản có thể đối mặt với những thách thức mới, đặc biệt là từ chính sách thuế mới của Mỹ đối với hàng hóa Trung Quốc. Điều này có thể dẫn đến tình trạng nhập khẩu dồn dập trong các tháng cuối năm 2024, tạo cơ hội cho các doanh nghiệp thủy sản Việt Nam, nhưng cũng đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng để đối phó với những rủi ro như tăng cước vận tải.
Về các thị trường xuất khẩu, hiện nay, xuất khẩu thủy sản sang Mỹ và Trung Quốc – Hồng Kông đều đạt trên 1,5 tỷ USD. Tuy nhiên, với đà tăng trưởng mạnh mẽ hiện tại, dự báo xuất khẩu sang Trung Quốc – Hồng Kông sẽ vượt Mỹ trong năm nay, với kim ngạch có thể đạt gần 2 tỷ USD vào cuối năm. Trong tháng 10, xuất khẩu sang Trung Quốc – Hồng Kông đạt 212 triệu USD, tăng 39%, trong khi xuất khẩu sang Mỹ đạt 195 triệu USD, tăng 30%.
Cùng với đó xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam sang Nhật Bản tăng trưởng liên tiếp trong 2 tháng qua ở mức cao. Theo số liệu thống kê của Hải quan Việt Nam, riêng trong tháng 10/2024, XK cá ngừ sang thị trường này đã tăng 31% so với cùng kỳ, đạt gần 3,5 triệu USD. Con số này góp phần bù đắp lại lượng sụt giảm XK sang Nhật Bản trong nửa đầu năm, nâng tổng giá trị XK trong 10 tháng đầu năm 2024 lên gần 28 triệu USD, tăng 5% so với cùng kỳ.
Trong số các nhóm sản phẩm cá ngừ XK sang Nhật Bản, các sản phẩm cá ngừ chế biến khác mã HS 16 như thịt cá ngừ hun khói, cá ngừ cắt miếng tẩm… (trừ cá ngừ đóng hộp), đang là nhóm sản phẩm XK chủ lực sang thị trường này. Và cũng là nhóm sản phẩm duy nhất tăng so với cùng kỳ trong 10 tháng đầu năm nay.
Hiện Việt Nam có hơn 20 doanh nghiệp hiện đang XK cá ngừ sang Nhật Bản. Trong đó Mariso Việt Nam, AH Fishco và Evertrust Food Co., Ltd, là 3 Công ty đang dẫn đầu về XK sang thị trường này, chiếm tỷ trọng 66% tổng kim ngạch XK cá ngừ sang thị trường này.
Theo số liệu thống kê của Trung tâm Thương mại Thế giới (ITC), NK cá ngừ của Nhật Bản trong 8 tháng đầu năm 2024 tiếp tục sụt giảm. Nước này giảm NK từ hầu hết các nguồn cung chính. Và Việt Nam đang là nguồn cung có mức sụt giảm thấp nhất.
Bộ Nội vụ và Truyền thông Nhật Bản (MIC) thông tin, chi tiêu của các gia đình Nhật Bản trong tháng 5/2024 lần đầu tiên đã tăng, chấm dứt 14 tháng “thắt lưng buộc bụng”. Bên cạnh đó, kinh tế Nhật Bản đã tăng trưởng dương trở lại sau 2 quý âm. Chính phủ Nhật Bản cũng đang xem xét chi 21.900 tỷ JPY (tương đương 141 tỷ USD) như một phần trong gói kích thích kinh tế mới được phê duyệt nhằm giảm thiểu tác động của lạm phát đối với các hộ gia đình. Điều này dự kiến sẽ thúc đẩy nhu cầu tiêu thụ thủy sản, trong đó có cá ngừ, tại Nhật Bản và thúc đẩy NK.
Với những tín hiệu tích cực từ thị trường và các sản phẩm thủy sản, ngành thủy sản Việt Nam hoàn toàn có thể hoàn thành mục tiêu xuất khẩu 10 tỷ USD trong năm 2024. Dự báo ngành sẽ tiếp tục duy trì đà tăng trưởng trong năm 2025, mặc dù vẫn sẽ phải đối mặt với những thách thức từ chính sách thương mại quốc tế.
