Hơn 219 nghìn tỷ đồng vốn đầu tư công đã được giải ngân

Trong bối cảnh nguồn vốn được bố trí ở mức cao, tiến độ phân bổ, giải ngân và khả năng triển khai dự án đang trở thành những nội dung được các cơ quan quản lý đặc biệt quan tâm.

Quy mô vốn hơn 1 triệu tỷ đồng, tỷ lệ phân bổ đạt gần 98%

Theo thông tin từ Bộ Tài chính, đến hết tháng 5/2026, tổng vốn đầu tư công giải ngân đạt 219.358,8 tỷ đồng, tương đương 21,6% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. So với cùng kỳ năm trước, số vốn giải ngân tăng thêm 34.816,6 tỷ đồng về giá trị tuyệt đối.

Cùng với việc theo dõi tiến độ giải ngân, Bộ Tài chính đang triển khai bộ tiêu chí đánh giá theo chỉ số KPI và yêu cầu các bộ, ngành, địa phương cập nhật đầy đủ dữ liệu lên hệ thống thông tin nhằm tăng cường công tác giám sát, theo dõi và nhận diện các khó khăn phát sinh trong quá trình thực hiện.

Theo kế hoạch được Quốc hội thông qua, tổng vốn đầu tư công năm 2026 đạt 1,08 triệu tỷ đồng, tăng khoảng 175 nghìn tỷ đồng so với năm 2025.

Trong tổng số vốn được Quốc hội quyết định, Thủ tướng Chính phủ đã giao chi tiết khoảng 1,01 triệu tỷ đồng, tương đương 92,6% kế hoạch. Số vốn còn lại khoảng 79,7 nghìn tỷ đồng chưa được giao.

Bộ Tài chính cho biết các bộ, ngành và địa phương đã phân bổ chi tiết 1.004.037,1 tỷ đồng, tương đương 97,8% kế hoạch vốn được Thủ tướng Chính phủ giao.

Tuy nhiên, đến thời điểm cuối tháng 5 vẫn còn 22.732,2 tỷ đồng chưa được phân bổ chi tiết, chiếm 2,2% kế hoạch Thủ tướng giao. Khoản vốn này thuộc 12 bộ, cơ quan trung ương và 12 địa phương.

Nguyên nhân chủ yếu được xác định là một số dự án đang trong quá trình hoàn thiện thủ tục đầu tư nên chưa đủ điều kiện bố trí vốn. Một số trường hợp khác đang thực hiện thủ tục điều chỉnh hoặc đề xuất điều chuyển kế hoạch vốn.

Về kết quả giải ngân, đến ngày 31/5/2026, tổng số vốn đã giải ngân đạt 219.358,8 tỷ đồng, tương đương 21,6% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao.

Xét theo nguồn vốn, ngân sách trung ương giải ngân 70.643,8 tỷ đồng, đạt 19,4% kế hoạch. Trong khi đó, vốn ngân sách địa phương giải ngân 148.715,1 tỷ đồng, đạt 22,9% kế hoạch.

So với cùng kỳ năm 2025, tỷ lệ giải ngân cơ bản tương đương nhưng giá trị tuyệt đối tăng thêm 34.816,6 tỷ đồng.

Bộ Tài chính cho rằng những tháng đầu năm thường là giai đoạn các chủ đầu tư tập trung thực hiện công tác chuẩn bị đầu tư, hoàn thiện hồ sơ thiết kế, lập, thẩm định và phê duyệt dự toán cũng như tổ chức lựa chọn nhà thầu. Vì vậy, khối lượng nghiệm thu để thực hiện thanh toán và giải ngân chưa phát sinh nhiều.

Nhiều vướng mắc về vật liệu, mặt bằng và thủ tục đầu tư

Theo tổng hợp của Bộ Tài chính, quá trình triển khai và giải ngân vốn đầu tư công hiện nay đang chịu tác động của nhiều yếu tố.

Một trong những khó khăn được ghi nhận là tình trạng thiếu hụt nguồn cung vật liệu xây dựng trong bối cảnh nhu cầu tăng cao. Cùng với đó, giá nguyên vật liệu xây dựng có biến động so với dự toán được phê duyệt trước đây, làm phát sinh chênh lệch chi phí và ảnh hưởng đến việc triển khai các hợp đồng xây dựng.

Công tác giải phóng mặt bằng tiếp tục là một trong những nội dung ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện nhiều dự án. Các vướng mắc liên quan đến xác định nguồn gốc đất, đơn giá bồi thường và phương án đền bù khiến việc bàn giao mặt bằng tại một số nơi chưa đáp ứng yêu cầu tiến độ.

Ngoài các yếu tố khách quan, Bộ Tài chính cũng chỉ ra một số nguyên nhân trong khâu tổ chức thực hiện. Trong đó có tình trạng công tác chuẩn bị đầu tư chưa sát với nhu cầu và khả năng thực hiện thực tế, dẫn tới việc phải điều chỉnh dự án hoặc đề xuất hoàn trả kế hoạch vốn.

Bên cạnh đó, năng lực của một số chủ đầu tư, ban quản lý dự án và nhà thầu còn hạn chế. Một số đơn vị chưa thực sự chủ động trong tổ chức thực hiện và xử lý các vấn đề phát sinh trong quá trình triển khai dự án.

Bộ Tài chính cũng lưu ý vẫn còn tình trạng kỷ luật, kỷ cương trong thực hiện nhiệm vụ chưa nghiêm; một số tổ chức, cá nhân thiếu trách nhiệm hoặc gây khó khăn, ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân.

Để tăng cường công tác quản lý, Bộ Tài chính đã xây dựng bộ tiêu chí KPI theo dõi và đánh giá giải ngân vốn đầu tư công, trình Thủ tướng Chính phủ xem xét phê duyệt.

Theo Bộ Tài chính, bộ tiêu chí này được xây dựng nhằm giúp các bộ, ngành và địa phương xác định tiến độ giải ngân của đơn vị mình so với mức bình quân chung của cả nước, từ đó có cơ sở theo dõi và điều chỉnh kịp thời. Một yêu cầu đi kèm với việc triển khai KPI là các đơn vị phải cập nhật đầy đủ dữ liệu giải ngân lên hệ thống thông tin của Bộ Tài chính theo đúng hướng dẫn và thời hạn quy định.

Thông qua dữ liệu được cập nhật thường xuyên, cơ quan quản lý có thể theo dõi tình hình thực hiện của từng đơn vị, nhận diện những khó khăn phát sinh và các nguyên nhân ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân.

Cùng với việc triển khai bộ tiêu chí KPI, Bộ Tài chính đề nghị các bộ, ngành và địa phương tiếp tục thực hiện các giải pháp tháo gỡ khó khăn trong quá trình triển khai dự án.

Đối với lĩnh vực vật liệu xây dựng, Bộ Tài chính đề nghị thực hiện nghiêm các chỉ đạo về quản lý, điều hành và kiểm soát giá nguyên vật liệu. Đồng thời, Bộ Xây dựng được đề nghị phối hợp với các địa phương theo dõi diễn biến thị trường, tăng cường kiểm tra, bình ổn giá và dự báo các biến động để có biện pháp xử lý phù hợp.

Đối với công tác tổ chức thực hiện, Bộ Tài chính yêu cầu phát huy trách nhiệm của người đứng đầu các bộ, ngành và địa phương trong việc xử lý các khó khăn thuộc thẩm quyền; tăng cường kỷ luật, kỷ cương và xử lý nghiêm các trường hợp gây ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân.

Song song với đó, các địa phương được yêu cầu tập trung tháo gỡ các vướng mắc về giải phóng mặt bằng, hoàn thiện thủ tục đầu tư đối với các dự án còn chưa đủ điều kiện bố trí vốn, đồng thời khẩn trương xử lý số vốn 22.732,2 tỷ đồng chưa được phân bổ chi tiết.

Theo Bộ Tài chính, việc theo dõi tiến độ giải ngân thông qua hệ thống KPI và dữ liệu số sẽ là cơ sở để nhận diện các điểm nghẽn trong quá trình thực hiện, từ đó kịp thời có giải pháp điều chỉnh nhằm nâng cao hiệu quả triển khai kế hoạch đầu tư công năm 2026.