Hà Nội được đề xuất làm chủ đầu tư hai dự án đường sắt 40.000 tỷ đồng

Tạo dư địa phát triển hạ tầng và không gian đô thị

Tại cuộc họp do Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc chủ trì ngày 25/6, các bộ, ngành đã thống nhất phương án giao UBND TP. Hà Nội làm cơ quan chủ quản đối với hai dự án đường sắt quốc gia gồm tuyến từ ga Phú Xuyên đến ga Ngọc Hồi và tuyến đường sắt vành đai phía Đông kết nối Hà Nội với Hưng Yên. Tổng mức đầu tư dự kiến của hai dự án khoảng 40.000 tỷ đồng.

Đây được xem là bước đi quan trọng trong quá trình đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho địa phương đối với các dự án hạ tầng quy mô lớn, đồng thời tạo điều kiện để Hà Nội chủ động hơn trong công tác chuẩn bị đầu tư, giải phóng mặt bằng và tổ chức thực hiện.

Theo đánh giá tại cuộc họp, việc triển khai hai tuyến đường sắt không chỉ bổ sung năng lực vận tải mà còn có ý nghĩa chiến lược đối với quy hoạch phát triển Thủ đô.

Khi các tuyến đường sắt mới được đưa vào khai thác, tuyến đường sắt quốc gia hiện hữu đoạn Ngọc Hồi - Hà Nội - Gia Lâm sẽ từng bước được di dời khỏi khu vực nội đô. Đây là điều kiện quan trọng để thành phố triển khai các quy hoạch đô thị, cải tạo và mở rộng Quốc lộ 1A cũng như nhiều dự án hạ tầng khác đang được chuẩn bị đầu tư.

Đối với tuyến đường sắt vành đai phía Đông, dự án được kỳ vọng sẽ tăng cường kết nối giữa Hà Nội và Hưng Yên, góp phần hoàn thiện mạng lưới giao thông vùng Thủ đô, tạo động lực phát triển logistics, công nghiệp và các khu đô thị vệ tinh.

Theo các cơ quan chức năng, nếu hai dự án không được triển khai đúng tiến độ, nhiều dự án hạ tầng trọng điểm khác trên địa bàn Hà Nội cũng sẽ chịu ảnh hưởng, làm chậm quá trình thực hiện quy hoạch phát triển đô thị của thành phố.

Cơ chế đặc thù mở đường cho tiến độ

Điểm đáng chú ý của đề xuất lần này là việc áp dụng các cơ chế đặc thù theo Nghị quyết số 258/2025/QH15 của Quốc hội và Luật Thủ đô nhằm rút ngắn quy trình chuẩn bị đầu tư.

Theo đánh giá tại cuộc họp, nếu thực hiện theo quy trình thông thường, thời gian chuẩn bị và triển khai dự án có thể kéo dài từ 4-5 năm. Trong khi đó, với cơ chế phân cấp mới cùng các chính sách đặc thù, Hà Nội đặt mục tiêu hoàn thành hai dự án trong giai đoạn 2027-2028.

Bên cạnh việc thống nhất giao Hà Nội làm cơ quan chủ quản, Phó Thủ tướng cũng giao Bộ Xây dựng khẩn trương nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Luật Đường sắt nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý cho việc phân cấp quản lý các dự án đường sắt quốc gia. Đây được xem là bước đi cần thiết để xử lý những vướng mắc của pháp luật hiện hành, đồng thời tạo hành lang pháp lý lâu dài cho việc triển khai các dự án hạ tầng quy mô lớn tại địa phương.

Gói dự án khoảng 40.000 tỷ đồng không chỉ mở ra cơ hội cho các doanh nghiệp xây dựng, vật liệu, tư vấn và hạ tầng giao thông mà còn tạo động lực thúc đẩy phát triển không gian đô thị, nâng cao năng lực kết nối vùng của Thủ đô. Đồng thời, việc giao địa phương làm cơ quan chủ quản các dự án đường sắt quốc gia cũng được kỳ vọng sẽ trở thành tiền đề để tiếp tục mở rộng cơ chế phân cấp đối với các dự án hạ tầng chiến lược trong thời gian tới.