Dự án đường sắt Bến Thành – Cần Giờ, bước tiến lớn trong việc hoàn thiện hệ thống giao thông công cộng của TP.HCM

Mức đầu tư rất lớn

Dự án đường sắt Bến Thành – Cần Giờ (TP. Hồ Chí Minh) có tổng mức đầu tư sơ bộ hơn 102.430 tỷ đồng, chưa bao gồm khoảng 12.784 tỷ đồng chi phí giải phóng mặt bằng do ngân sách nhà nước đảm bảo.

Dự án nhằm hình thành tuyến đường sắt kết nối trực tiếp trung tâm TP. Hồ Chí Minh với huyện Cần Giờ, phù hợp chiến lược phát triển giao thông và hệ thống đường sắt đô thị, đồng thời tạo động lực phát triển kinh tế – xã hội cho khu vực phía Nam thành phố và vùng Đông Nam Bộ.

Theo quyết định được phê duyệt, tuyến đường sắt sử dụng đường đôi, khổ 1.435mm, dài hơn 54km, tốc độ thiết kế 350km/h, tải trọng trục 17 tấn/trục. Giai đoạn 1 gồm 2 ga: Bến Thành và Cần Giờ; giai đoạn 2 (khi có nhu cầu) sẽ bổ sung 4 ga: Tân Thuận, Tân Mỹ, Nhà Bè và Bình Khánh. Dự án có một depot và một trung tâm điều khiển vận hành (OCC) đặt tại xã Cần Giờ.

Thời hạn hoạt động của dự án là 70 năm kể từ ngày được chấp thuận chủ trương đầu tư. Công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng dự kiến bắt đầu từ quý IV/2025; thời gian xây dựng và đưa vào vận hành khoảng 30 tháng kể từ khi được giao đất, hướng tới mục tiêu khai thác từ năm 2028 (không bao gồm 4 ga giai đoạn 2).

Tuyến Bến Thành – Cần Giờ bắt đầu tại Công viên 23 Tháng 9, đi dọc các trục đường Lê Lai – Nguyễn Thái Học – Ký Con – Hoàng Diệu, tiếp tục theo trục Đoàn Như Hải, Nguyễn Văn Linh, Nguyễn Lương Bằng và các khu đô thị phía Nam trước khi vượt sông Soài Rạp để đến ga Cần Giờ.

Trong quá trình triển khai, nhà đầu tư phải bảo đảm năng lực tài chính, tự cân đối vốn và thực hiện dự án đúng tiến độ cam kết. UBND TP. Hồ Chí Minh giao các sở, ngành hướng dẫn nhà đầu tư hoàn thiện thủ tục về đất đai, môi trường, quốc phòng – an ninh và thẩm định các phương án thiết kế, kết nối hạ tầng, đồng thời cập nhật vào quy hoạch chung của thành phố.

TP.HCM đồng thời yêu cầu nhà đầu tư phối hợp chặt với các sở ngành để bảo đảm tính đồng bộ về quy hoạch, kết nối với Metro số 1, số 2, số 4 và các dự án hạ tầng lớn khác.

UBND TP.HCM cũng đưa ra 33 nhóm nghĩa vụ đối với nhà đầu tư, từ trách nhiệm bảo đảm năng lực tài chính, năng lực huy động vốn, đến việc hoàn thiện thủ tục đất đai, giải phóng mặt bằng, đánh giá tác động môi trường, bảo vệ rừng, bảo tồn di sản và tuân thủ đầy đủ các quy chuẩn kỹ thuật.

Đáng chú ý, nếu dự án không đáp ứng được điều kiện chuyển mục đích sử dụng đất rừng phòng hộ hoặc đất lúa, thành phố sẽ xem xét chấm dứt dự án theo quy định. Các sở ngành liên quan được giao nhiệm vụ giám sát nghiêm ngặt, bảo đảm dự án triển khai đúng quy hoạch, đúng tiến độ, đúng pháp luật và hạn chế tối đa tác động đến môi trường và đời sống cộng đồng.

Trước đó, trong tờ trình gửi Ban Thường vụ Đảng ủy UBND TP. HCM về danh mục các công trình trọng điểm chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV mới đây, UBND TP. HCM cho biết dự án metro Bến Thành - Cần Giờ đã đáp ứng đầy đủ điều kiện để tổ chức lễ khởi công vào ngày 19/12 tới đây.

Hiệu quả và tiện ích

Tuyến đường sắt Bến Thành – Cần Giờ được đánh giá sẽ tạo cú hích lớn cho hạ tầng giao thông TP.HCM, mở rộng không gian phát triển về phía Nam, giảm tải áp lực cho trục đường Nguyễn Hữu Thọ – Rừng Sác và tăng khả năng tiếp cận khu đô thị du lịch biển Cần Giờ.

Khi hoàn thành, dự án đường sắt metro Bến Thành - Cần Giờ sẽ tạo nên một trục kết nối đô thị tốc độ cao, rút ngắn thời gian di chuyển giữa trung tâm TP.HCM và huyện Cần Giờ chỉ còn khoảng 12 phút, kết nối mạng lưới metro hiện có, thúc đẩy phát triển kinh tế, du lịch, đặc biệt là khai thác tiềm năng Cần Giờ. Đây là dự án có vốn đầu tư lớn, được kỳ vọng sẽ là một bước tiến lớn trong việc hoàn thiện hệ thống giao thông công cộng của TP.HCM, khai thác tiềm năng du lịch và kinh tế của khu vực Cần Giờ. 

Theo đánh giá của UBND TP.Hồ Chí Minh về hiệu quả và tiện ích cơ bản của dự án khi tích hợp vào mạng lưới metro hiện có tại ga Bến Thành, giúp di chuyển thuận tiện hơn; giảm thời gian di chuyển từ trung tâm đến Cần Giờ; mở ra cơ hội phát triển cho Cần Giờ, kết nối với các khu vực lân cận; thúc đẩy du lịch Cần Giờ trở thành điểm đến dễ tiếp cận hơn, thu hút khách du lịch; đồng thời tích hợp công nghệ cao tuyến metro tốc độ cao, hiện đại. 

Dự án được kỳ vọng sẽ tạo đột phá trong kết nối đô thị - du lịch, thúc đẩy phát triển bền vững cho huyện Cần Giờ và khu vực phía Nam TP. Hồ Chí Minh. UBND TP. HCM cho biết, dự án metro Bến Thành - Cần Giờ đã đáp ứng đầy đủ điều kiện để tổ chức lễ khởi công vào ngày 19/12 tới.