Gỡ “nút thắt” logistics, tạo động lực phát triển Khu kinh tế Đông Nam Nghệ An

Tiềm năng lớn, dư địa phát triển rộng mở

Theo lãnh đạo Ban Quản lý Khu kinh tế Đông Nam Nghệ An, tỉnh Nghệ An hội tụ nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển thành trung tâm logistics của khu vực Bắc Trung Bộ. Với vị trí địa lý chiến lược, Nghệ An sở hữu hệ thống hạ tầng giao thông đang từng bước hoàn thiện, bao gồm đường bộ, cảng biển, sân bay và các tuyến kết nối liên vùng.

Đặc biệt, Khu kinh tế Đông Nam Nghệ An đang nổi lên là điểm đến hấp dẫn của các nhà đầu tư trong và ngoài nước. Tỉnh cũng đã xây dựng đề án phát triển logistics đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, trong đó tập trung đầu tư các công trình hạ tầng trọng điểm như cảng nước sâu Cửa Lò - một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng khu vực.

Thực tế cho thấy, hoạt động thu hút đầu tư vào Khu kinh tế Đông Nam và các khu công nghiệp thời gian qua đạt nhiều kết quả tích cực. Đến nay, toàn khu đã thu hút 339 dự án với tổng vốn đăng ký gần 199.000 tỷ đồng, trong đó có 107 dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) với tổng vốn hơn 5,82 tỷ USD. Có 170 dự án đã đi vào hoạt động, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế và kim ngạch xuất, nhập khẩu của tỉnh.

Riêng năm 2025, kim ngạch xuất, nhập khẩu của các doanh nghiệp trong Khu kinh tế và các khu công nghiệp đạt khoảng 5,8 tỷ USD, chiếm tới 72% tổng kim ngạch xuất khẩu toàn tỉnh. Đây là con số cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của khu vực này trong bức tranh phát triển kinh tế Nghệ An.

Tháo gỡ điểm nghẽn, hình thành hệ sinh thái logistics đồng bộ

Mặc dù có nhiều tiềm năng, song theo đánh giá tại tọa đàm, hệ thống logistics và chuỗi cung ứng trên địa bàn vẫn chưa theo kịp tốc độ phát triển của sản xuất và thu hút đầu tư. Hạ tầng còn thiếu đồng bộ, đặc biệt là kết nối giữa cảng biển với các khu công nghiệp; chi phí logistics còn cao; dịch vụ giá trị gia tăng còn hạn chế; sự liên kết giữa các doanh nghiệp trong chuỗi chưa chặt chẽ.

Từ góc độ doanh nghiệp, ông Bùi Kiều Hưng - Tổng Giám đốc Công ty CP Cảng Nghệ Tĩnh cho biết, đơn vị đã và đang đầu tư mạnh vào hệ thống bến cảng, kho bãi, trang thiết bị hiện đại, đồng thời mở rộng các dịch vụ từ bốc xếp, lưu kho đến logistics trọn gói. Đáng chú ý, đây là doanh nghiệp cảng biển duy nhất khu vực Bắc Trung Bộ có khả năng tiếp nhận đầy đủ cả tàu container nội địa và quốc tế.

Mục tiêu lâu dài của doanh nghiệp không chỉ dừng lại ở vai trò điểm trung chuyển hàng hóa mà hướng tới trở thành trung tâm điều phối chuỗi cung ứng logistics tích hợp - nơi các dịch vụ được kết nối đồng bộ, giúp tối ưu chi phí và thời gian cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu này, cần có sự đồng hành từ phía cơ quan quản lý nhà nước cũng như sự liên kết chặt chẽ giữa các chủ thể trong chuỗi.

Đại diện Cảng Nghệ Tĩnh kiến nghị tỉnh tiếp tục duy trì cơ chế hỗ trợ các hãng tàu và doanh nghiệp xuất, nhập khẩu trong giai đoạn 2026–2028 nhằm ổn định và phát triển các tuyến vận tải container quốc tế. Đồng thời, đề nghị các sở, ngành tiếp tục hỗ trợ trong phát triển hạ tầng, khai thác cảng và cải cách thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động xuất, nhập khẩu.

Nhiều doanh nghiệp cũng cho rằng, bài toán lớn nhất hiện nay là làm thế nào để giảm chi phí logistics, rút ngắn thời gian vận chuyển và nâng cao sức cạnh tranh của hàng hóa. Để giải quyết vấn đề này, cần tăng cường kết nối giữa các doanh nghiệp trong chuỗi, đẩy mạnh sử dụng dịch vụ logistics nội tỉnh, qua đó từng bước hình thành hệ sinh thái logistics đồng bộ, bền vững.

Đại diện các cơ quan quản lý, đơn vị hải quan khẳng định sẽ tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, ứng dụng công nghệ số trong quản lý, tạo thuận lợi tối đa cho doanh nghiệp trong hoạt động xuất, nhập khẩu.

Theo đại diện Ban Quản lý Khu kinh tế Đông Nam Nghệ An, kết quả tọa đàm sẽ là cơ sở quan trọng để tỉnh tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển logistics trong thời gian tới. Đồng thời đề nghị các doanh nghiệp tăng cường liên kết, ưu tiên sử dụng dịch vụ logistics trong tỉnh nhằm phát huy nội lực; các đơn vị cung ứng dịch vụ cần chủ động nắm bắt nhu cầu, cung cấp giải pháp tổng thể thay vì chỉ dừng lại ở các dịch vụ đơn lẻ.