Gạo Việt định vị thương hiệu tại châu Âu

Tấm vé thông hành từ tính minh bạch

Hoạt động xuất khẩu gạo của Việt Nam trong những tháng đầu năm đang ghi nhận quy mô tăng trưởng ổn định. Số liệu từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho thấy, xuất khẩu gạo năm tháng đầu năm đạt 4,5 triệu tấn, mang về kim ngạch 2,09 tỷ USD, tăng 6,6% về khối lượng so với cùng kỳ năm trước.

Trong bối cảnh đó, việc Liên minh châu Âu (EU) điều chỉnh cơ chế hưởng ưu đãi thuế quan theo Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) đối với từng phân khúc gạo như gạo thơm, gạo trắng chất lượng cao hay gạo phục vụ chế biến đang thu hút sự quan tâm lớn của toàn ngành. Riêng với nhóm gạo thơm, phía EU đưa ra quy định cụ thể về danh mục các giống lúa đặc sản được hưởng ưu đãi thuế quan, đòi hỏi doanh nghiệp phải chứng minh được tính xác thực của giống lúa một cách tuyệt đối.

Yêu cầu mới này đặt trọng tâm vào tính minh bạch của toàn bộ chuỗi cung ứng. Doanh nghiệp khi khai báo xuất khẩu bất kỳ giống lúa đặc sản nào đều phải chứng minh được toàn bộ quá trình sản xuất, thu hoạch và chế biến đều đồng nhất với chứng nhận chủng loại.

Nhận định về động thái từ thị trường châu Âu, ông Nghiêm Quang Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho rằng, việc EU định kỳ rà soát, cập nhật danh mục giống gạo thơm là hoạt động cần thiết để phù hợp với thực tiễn sản xuất.

Do đó, doanh nghiệp không nên nhìn nhận đây là việc EU siết chặt điều kiện nhập khẩu hay tạo ra một rào cản kỹ thuật mới, mà cần coi đây là cơ hội lớn để các giống lúa mới có chất lượng cao của Việt Nam chủ động tiếp cận sâu vào phân khúc thị trường có biên lợi nhuận tốt.

Nâng tầm chuỗi giá trị để chinh phục các thị trường cao cấp

Sự thay đổi từ các chính sách thương mại quốc tế đang tạo ra một định hướng phát triển rõ ràng và mang tính bền vững hơn cho ngành lúa gạo Việt Nam. Hiện nay, cơ cấu hàng xuất khẩu của nước ta rất đa dạng, bao gồm nhiều nhóm sản phẩm từ gạo đặc sản, gạo thơm đến gạo phục vụ công nghiệp chế biến.

Ông Lê Thanh Tùng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Ngành hàng Lúa gạo Việt Nam nhấn mạnh, thị trường EU không chỉ đòi hỏi cao về mặt chất lượng sản phẩm cảm quan mà còn đặt ra các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về an toàn thực phẩm, tổ chức vùng nguyên liệu bền vững. Để duy trì vị thế cạnh tranh, các doanh nghiệp buộc phải thay đổi phương thức vận hành cũ, tiến hành xây dựng các vùng nguyên liệu ổn định và thiết lập mối liên kết chặt chẽ, hài hòa lợi ích với người nông dân.

Việc vượt qua những bài kiểm tra khắt khe của EU sẽ mang lại giá trị thương hiệu rất lớn cho hạt gạo Việt. Ông Lê Thanh Tùng khẳng định việc duy trì và mở rộng sự hiện diện tại thị trường này đóng vai trò như một tấm giấy thông hành uy tín, giúp gạo Việt Nam dễ dàng bước vào các thị trường cao cấp khác trên thế giới như Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia hay khu vực Bắc Mỹ.

Đồng quan điểm về việc khai thác các hiệp định thương mại, ông Huỳnh Văn Thòn, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Lộc Trời cho biết, doanh nghiệp Việt Nam đã có những thành công thực tế khi xuất khẩu những lô hàng gạo thơm chất lượng cao quy mô hàng trăm tấn sang châu Âu, đáp ứng trọn vẹn các yêu cầu khắt khe nhất.

Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng dài hạn, người đứng đầu Tập đoàn Lộc Trời nhấn mạnh truy xuất nguồn gốc phải được xem là nền tảng quản lý xuyên suốt của toàn bộ chuỗi sản xuất, từ khâu quản lý hạt giống, kiểm soát vật tư nông nghiệp đầu vào cho đến chế biến sâu và lưu thông phân phối.

Việc chủ động xây dựng một hệ thống dữ liệu số đồng bộ không chỉ giúp đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn quốc tế áp dụng trong EVFTA mà còn là giải pháp cốt lõi để bảo vệ và khẳng định vị thế thương hiệu gạo Việt Nam vững chắc trên bản đồ nông sản toàn cầu.