Du lịch được đặt vào vai trò động lực tăng trưởng

Gỡ điểm nghẽn để mở dư địa tăng trưởng

Những kết quả đạt được trong năm 2025 cho thấy du lịch Việt Nam đã vượt qua giai đoạn phục hồi để bước vào quỹ đạo tăng trưởng rõ nét. Lượng khách quốc tế đạt hơn 21 triệu lượt, khách nội địa vượt 137 triệu lượt, tổng thu từ du lịch chạm mốc 1 triệu tỷ đồng, cùng sự bứt phá của nhiều địa phương và doanh nghiệp, đã khẳng định vị thế của du lịch như một điểm sáng của nền kinh tế. Tuy nhiên, như Phó Thủ tướng nhấn mạnh, kết quả tích cực chưa đồng nghĩa với phát triển bền vững nếu ngành không sớm chuyển từ tư duy “phục hồi sau khủng hoảng” sang tư duy tăng trưởng dài hạn, cạnh tranh và chất lượng.

Trong bối cảnh năm 2026 mang ý nghĩa bản lề, vừa là năm đầu thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội 5 năm mới, vừa diễn ra nhiều sự kiện chính trị quan trọng, yêu cầu đặt ra với du lịch không chỉ là tăng số lượng khách, mà là đóng góp thực chất vào mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số.

Để du lịch thực sự trở thành một trụ cột tăng trưởng, vấn đề đầu tiên được đặt ra là xử lý những điểm nghẽn mang tính cấu trúc. Thực tiễn cho thấy, dù quy mô thị trường mở rộng nhanh, nhưng chất lượng tăng trưởng của du lịch vẫn chưa đồng đều, năng lực cạnh tranh chưa tương xứng với tiềm năng, đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh khu vực ngày càng gay gắt.

Hoàn thiện thể chế vì thế được xác định là khâu đột phá đầu tiên. Việc rà soát, sửa đổi và bổ sung các luật, văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến du lịch theo hướng kiến tạo phát triển không chỉ nhằm tháo gỡ rào cản cho doanh nghiệp, mà còn tạo không gian chính sách linh hoạt để du lịch thích ứng với các mô hình mới, từ kinh tế số, kinh tế ban đêm đến các sản phẩm du lịch chuyên biệt.

Song song với thể chế là bài toán hạ tầng. Du lịch không thể bứt phá nếu thiếu kết nối đồng bộ, từ giao thông, lưu trú, khu dịch vụ đến hạ tầng số. Việc huy động nguồn lực xã hội, thúc đẩy hợp tác công – tư trong đầu tư kết cấu hạ tầng, vì vậy, không chỉ giúp giảm áp lực ngân sách mà còn nâng cao chất lượng dịch vụ, giảm chi phí và tăng khả năng tiếp cận điểm đến. Đặc biệt, hạ tầng phục vụ chuyển đổi số được coi là điều kiện then chốt để hình thành du lịch thông minh, nâng cao trải nghiệm và hiệu quả quản lý.

Một điểm nghẽn khác là nguồn nhân lực. Trong khi du lịch hướng tới phân khúc chi tiêu cao, lưu trú dài ngày và yêu cầu dịch vụ tinh tế, thì chất lượng lao động vẫn còn khoảng cách so với mục tiêu. Đầu tư cho đào tạo, tái đào tạo và nâng cao kỹ năng không chỉ là yêu cầu trước mắt, mà là nền tảng để du lịch tăng trưởng bền vững, tránh lệ thuộc vào tăng số lượng thuần túy.

Chuyển đổi số và chất lượng tăng trưởng

Nếu thể chế và hạ tầng tạo “đường băng”, thì chuyển đổi số chính là động cơ giúp du lịch tăng tốc. Thực tế cho thấy, chuyển đổi số đang từng bước làm thay đổi cách quản lý, kinh doanh và trải nghiệm du lịch tại nhiều địa phương. Từ cơ sở dữ liệu dùng chung, ứng dụng du lịch quốc gia, vé điện tử, đến các sản phẩm trải nghiệm số tại điểm đến, du lịch Việt Nam đang hình thành những mảnh ghép đầu tiên của hệ sinh thái du lịch thông minh.

Tuy nhiên, như các chuyên gia chỉ ra, chuyển đổi số không chỉ là bài toán công nghệ, mà là vấn đề tư duy. Việc ứng dụng công nghệ chỉ thực sự có ý nghĩa khi lấy sự hài lòng của du khách làm thước đo, đồng thời gắn với chiến lược sản phẩm, thị trường và thương hiệu điểm đến. Nếu không, số hóa có thể trở thành phong trào tốn kém, thiếu hiệu quả và khó duy trì.

Trong bối cảnh mục tiêu đón 25 triệu lượt khách quốc tế và 150 triệu lượt khách nội địa năm 2026 được đặt ra, yêu cầu chuyển từ tăng trưởng theo chiều rộng sang chiều sâu càng trở nên rõ nét. Điều này đòi hỏi tập trung vào các thị trường có mức chi tiêu cao, thời gian lưu trú dài, đồng thời phát triển các dòng sản phẩm du lịch đặc thù như du lịch xanh, du lịch chăm sóc sức khỏe, MICE, golf hay du lịch văn hóa chất lượng cao. Đây không chỉ là cách nâng giá trị gia tăng, mà còn giúp du lịch giảm phụ thuộc vào những phân khúc dễ tổn thương trước biến động toàn cầu.

Bên cạnh đó, cải cách thủ tục hành chính, đặc biệt là chính sách thị thực và quy trình xuất nhập cảnh, được xem là “điểm chạm” trực tiếp với du khách quốc tế. Việc ứng dụng công nghệ để rút ngắn thời gian, đơn giản hóa thủ tục không chỉ cải thiện trải nghiệm, mà còn tác động trực tiếp đến khả năng cạnh tranh của điểm đến Việt Nam.