Chạm vào di sản

Từ tư duy lối mòn đến cuộc cách mạng trải nghiệm

Ngành du lịch đang đứng trước một cuộc chuyển dịch mang tính thời đại khi mô hình tham quan thuần túy dần nhường chỗ cho du lịch sáng tạo. Nếu như trước đây, thành công của một hành trình thường được đo đếm bằng số lượng điểm đến thì ngày nay, giá trị lại nằm ở độ sâu của sự tương tác.

Du khách không còn hài lòng với vị thế của một người quan sát đứng ngoài cuộc; họ khao khát được chạm, được cảm và được cùng cộng đồng bản địa viết nên câu chuyện của chính mình. Sự thay đổi trong hành vi này buộc các doanh nghiệp lữ hành phải thực hiện một cuộc tái cấu trúc toàn diện, nơi sản phẩm du lịch không còn là những gói dịch vụ đóng sẵn mà là những kịch bản trải nghiệm đầy tính nghệ thuật.

Thực tế cho thấy, tài nguyên thiên nhiên hay di sản văn hóa dù lộng lẫy đến đâu cũng chỉ là những nguyên liệu thô nếu thiếu đi bàn tay nhào nặn của tư duy sáng tạo. Tại Việt Nam, không ít sản phẩm vẫn đang loay hoay trong vòng xoáy của sự trùng lặp và thiếu bản sắc. Điểm nghẽn lớn nhất không nằm ở sự nghèo nàn về tài nguyên mà nằm ở năng lực của nguồn nhân lực.

Một sản phẩm du lịch sáng tạo đúng nghĩa đòi hỏi đội ngũ nhân sự không chỉ giỏi nghiệp vụ mà còn phải có tư duy của một nhà thiết kế trải nghiệm, khả năng của một nhà nghiên cứu thị trường và tâm hồn của một người kể chuyện. Chỉ khi con người đủ tầm để thổi hồn vào di sản, khi đó du lịch mới thực sự tạo ra được những giá trị khác biệt và bền vững.

Nâng cao năng lực nhân sự không đơn thuần là việc mở thêm các lớp tập huấn kỹ năng, mà là việc thay đổi hệ điều hành trong tư duy của mỗi cá nhân. Đối với các đơn vị như Tổng Công ty Du lịch Hà Nội, trọng tâm phải đặt vào hai lực lượng nòng cốt là đội ngũ phát triển sản phẩm và đội ngũ hướng dẫn viên.

Họ chính là những người trực tiếp kết nối quá khứ với hiện tại, biến những kiến thức khô khan thành những trải nghiệm sống động. Để làm được điều này, doanh nghiệp cần tạo ra một môi trường mở, nơi những ý tưởng khác biệt được trân trọng và những thử nghiệm mới mẻ được bảo vệ trước những rủi ro thị trường vốn có.

Bệ đỡ thể chế và sức mạnh từ sự đồng kiến tạo

Để khát vọng sáng tạo không chỉ dừng lại ở những ý tưởng trên giấy, cần có một cơ chế hỗ trợ đủ mạnh mẽ và thực chất. Đề xuất thành lập quỹ đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp lữ hành chính là một giải pháp mang tính đột phá, đóng vai trò như một bộ giảm chấn trước những rủi ro trong quá trình thử nghiệm sản phẩm mới.

Khi người lao động được tiếp sức bởi một hệ thống quản trị rủi ro khoa học, họ sẽ mạnh dạn bước ra khỏi vùng an toàn để theo đuổi những giá trị khác biệt. Đây chính là cách để nuôi dưỡng lòng trung thành và khát vọng cống hiến, biến mỗi nhân viên thành một đại sứ sáng tạo của doanh nghiệp.

Bên cạnh nỗ lực tự thân của doanh nghiệp, vai trò dẫn dắt của Nhà nước trong việc xây dựng hệ thống chính sách bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ là vô cùng cấp thiết. Trong ngành du lịch, một ý tưởng hay rất dễ bị sao chép một cách chóng vánh, điều này làm triệt tiêu động lực đổi mới của những người tiên phong.

Khi hành lang pháp lý đủ vững chắc để bảo vệ thành quả sáng tạo, các doanh nghiệp mới có đủ niềm tin để đầu tư dài hạn vào những sản phẩm có chiều sâu văn hóa. Đồng thời, việc kiến tạo một môi trường du lịch minh bạch và hạ tầng đồng bộ sẽ là nền tảng để các ý tưởng sáng tạo có thể cất cánh và tiếp cận sâu rộng với thị trường quốc tế.

Mắt xích quan trọng nhất để đảm bảo tính bền vững của du lịch sáng tạo chính là sự tham gia của cộng đồng địa phương. Một sản phẩm chỉ thực sự có sức sống khi nó được nuôi dưỡng bởi chính những chủ thể văn hóa.

Khi doanh nghiệp và người dân cùng đồng kiến tạo, cùng chia sẻ lợi ích, du khách sẽ nhận được những giá trị chân thực nhất mà không một công nghệ hay kỹ xảo nào có thể thay thế được. Sự gắn kết này không chỉ làm giàu thêm cho sản phẩm mà còn góp phần bảo tồn những giá trị di sản một cách tự nhiên và bền bỉ nhất.

Tầm nhìn đến năm 2030, khi du lịch Việt Nam hướng tới sự chuyên nghiệp và chất lượng cao, nguồn nhân lực sáng tạo sẽ chính là chìa khóa để mở ra cánh cửa dẫn đến trái tim của du khách toàn cầu. Hành trình này đòi hỏi sự kiên trì, lòng tự trọng nghề nghiệp và một tư duy không ngừng đổi mới.

Khi mỗi hành trình đều mang trong mình một thông điệp riêng biệt, du lịch không chỉ là một ngành kinh tế mà còn là nhịp cầu văn hóa, đưa hình ảnh một Việt Nam sáng tạo, bản lĩnh và thân thiện vươn xa trên bản đồ thế giới.