Doanh nghiệp vật liệu xây dựng chuyển đổi xanh vững đà xuất khẩu

Doanh nghiệp vật liệu xây dựng với áp lực từ những tiêu chuẩn khắt khe

Tại Phiên thảo luận ESG - Tài chính xanh và xuất khẩu trong ngành xây dựng thuộc khuôn khổ Diễn đàn Phát triển bền vững ngành xây dựng Việt Nam 2026 diễn ra ngày 16/7, các chuyên gia và đại diện doanh nghiệp đã thẳng thắn chỉ ra rằng, chuyển đổi xanh không còn là một lựa chọn mang tính khuyến khích, mà đã trở thành điều kiện tiên quyết để duy trì năng lực cạnh tranh trên trường quốc tế.

Trong bối cảnh thế giới biến động nhanh, xung đột địa chính trị phức tạp và chuỗi cung ứng toàn cầu dịch chuyển mạnh mẽ sang mô hình bền vững, việc minh bạch hóa quy trình sản xuất và truy xuất nguồn gốc sản phẩm là yêu cầu bắt buộc.

Bà Võ Thị Liên Hương, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Vật liệu xây dựng Secoin, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn từ một đơn vị đã xuất khẩu sản phẩm đi hơn 60 quốc gia từ năm 1999. Theo bà, để chuyển đổi xanh thành công, doanh nghiệp cần xác định rõ những động lực sát sườn nhất thay vì theo đuổi các mục tiêu quá xa vời.

Trước hết là yêu cầu bảo vệ thị trường xuất khẩu cốt lõi. Với các thị trường khó tính như châu Âu và Bắc Mỹ, việc siết chặt tiêu chuẩn môi trường đồng nghĩa với nguy cơ mất khách hàng và doanh thu nếu doanh nghiệp chậm chân trong việc xanh hóa.

Tiếp đến là bài toán kiểm soát tối ưu chi phí sản xuất. Ngành vật liệu xây dựng đang chịu áp lực rất lớn trước sự khan hiếm tài nguyên và đà tăng phi mã của chi phí năng lượng, nguyên vật liệu. Việc tối ưu hóa tài nguyên và tìm kiếm giải pháp thay thế là cách duy nhất để giảm bớt sức ép chi phí.

Cuối cùng là việc giữ chân nguồn nhân lực nòng cốt. Xây dựng môi trường làm việc an toàn và thực hiện tốt trách nhiệm xã hội chính là chìa khóa để doanh nghiệp duy trì đội ngũ nhân sự bền vững.

Từ thực tế của Secoin, hành trình ứng dụng ESG không phải là câu chuyện làm thương hiệu hay truyền thông, mà là bài toán sống còn gắn liền với doanh thu và chi phí. Thay vì sao chép rập khuôn, doanh nghiệp này đã chủ động tham khảo phân tích trọng yếu của S&P Global dành riêng cho ngành vật liệu xây dựng, tập trung nguồn lực giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu nhằm mang lại hiệu quả thiết thực nhất.

Chứng nhận công trình xanh mở cánh cửa tài chính cho doanh nghiệp vật liệu xây dựng

Không chỉ giúp doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu khắt khe từ đối tác ngoại, chuyển đổi xanh và xây dựng các công trình đạt chuẩn còn mở ra cơ hội tiếp cận nguồn tài chính bền vững vô cùng dồi dào. Ông Vũ Hồng Phong, Chuyên gia công trình xanh của Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC), nhận định chứng nhận công trình xanh hiện nay không đơn thuần là một bộ tiêu chuẩn kỹ thuật mà đã trở thành công cụ đắc lực giúp doanh nghiệp mở rộng khả năng tiếp cận dòng vốn ưu đãi.

Tại thị trường Việt Nam, hệ thống chứng nhận EDGE đã được công nhận phù hợp với Quyết định số 21/2025/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tiêu chí môi trường và xác nhận dự án xanh. Sự đồng bộ này tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp khi có tới gần 20 ngân hàng thương mại trong nước đưa chứng nhận công trình xanh vào khung tài chính bền vững hoặc khung trái phiếu xanh để làm căn cứ giải ngân.

Để tận dụng tốt nguồn lực này, chuyên gia IFC khuyến nghị các doanh nghiệp cần chủ động nghiên cứu kỹ lưỡng các tiêu chuẩn và khung phân loại xanh ngay từ khâu chuẩn bị dự án, thay vì chỉ trông chờ vào các khoản vay tín dụng truyền thống vốn gặp nhiều rào cản.

Thực tế, chứng minh đã có nhiều doanh nghiệp gặt hái quả ngọt từ chiến lược này. Điển hình như năm 2025, Ngân hàng HSBC đã thu xếp thành công khoản tín dụng xanh trị giá lên tới 3.700 tỷ đồng cho Gamuda Land để tài trợ cho các dự án đạt chứng nhận EDGE của doanh nghiệp này.

Song song đó, Tập đoàn Nam Long cũng đã huy động thành công nguồn vốn ấn tượng gần 500 triệu USD từ cả các nguồn tài chính xanh trong nước và quốc tế để phát triển bảy dự án đạt chứng nhận bảo vệ môi trường EDGE.

Những con số biết nói này cho thấy, trong bối cảnh thị trường vốn truyền thống còn nhiều biến động và khó khăn, việc đáp ứng các tiêu chí xanh chính là con đường ngắn nhất giúp doanh nghiệp đa dạng hóa kênh huy động vốn, giảm thiểu chi phí tài chính và tạo dựng nền tảng vững chắc cho sự tăng trưởng dài hạn tại cả thị trường trong nước lẫn quốc tế.