Xử lý nghiêm các vi phạm về nhà ở xã hội

Bộ Xây dựng vừa có văn bản đề nghị Thanh tra Bộ Xây dựng và một số đơn vị liên quan tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm trong thực hiện pháp luật về nhà ở xã hội trong năm 2025.

Theo đó, Bộ Xây dựng yêu cầu các đơn vị thuộc Bộ phối hợp với UBND các tỉnh, thành phố tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm trong thực hiện pháp luật về nhà ở xã hội. Các đơn vị thuộc Bộ Xây dựng thực hiện thanh tra, kiểm tra đột xuất khi phát hiện các cơ quan, tổ chức, cá nhân có dấu hiệu vi phạm pháp luật về phát triển nhà ở xã hội hoặc các vụ việc có khiếu nại, tố cáo của tổ chức, cá nhân.

Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản, Thanh tra Bộ Xây dựng được giao phối hợp với Bộ Công an, UBND các tỉnh, thành phố thanh tra, kiểm tra, rà soát hoạt động kinh doanh bất động sản của doanh nghiệp, chủ đầu tư, sàn giao dịch, môi giới bất động sản trên địa bàn, đặc biệt tại các khu vực, dự án có hiện tượng tăng giá bất thường để kịp thời chấn chỉnh, ngăn chặn, xử lý nghiêm hành vi vi phạm.

Bên cạnh đó, Bộ Xây dựng cũng yêu cầu Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản đôn đốc các địa phương rà soát, bổ sung quy hoạch, bố trí quỹ đất để phát triển nhà ở xã hội khu vực đô thị, nhà ở công nhân khu công nghiệp theo quy định, thực hiện nghiêm việc dành 20% quỹ đất dự án nhà ở, khu đô thị làm nhà ở xã hội. Các đơn vị liên quan nghiên cứu, đề xuất đề án thí điểm mô hình trung tâm giao dịch bất động sản và quyền sử dụng đất do nhà nước quản lý.

Ngoài các nội dung trên, Bộ Xây dựng đề nghị Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản, Cục Quản lý hoạt động xây dựng và các đơn vị liên quan phối hợp với các đơn vị thuộc Bộ Công an cập nhật, hoàn thiện, vận hành hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về nhà ở và thị trường bất động sản, kết hợp với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, công chứng, đất đai, đầu tư, xây dựng.

Theo Bộ Xây dựng, từ năm 2021 đến hết năm 2024, trên địa bàn cả nước có 644 dự án nhà ở xã hội đã được triển khai với quy mô 580.109 căn. Trong đó, số lượng dự án đã hoàn thành là 96 dự án với quy mô 57.652 căn; số lượng dự án đã khởi công xây dựng là 133 dự án với quy mô 110.217 căn; số lượng dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư là 415 dự án với quy mô 412.240 căn.

Về nguồn vốn hỗ trợ 120.000 tỷ đồng theo Nghị quyết số 33/NQ-CP, đến nay đã có 36/63 UBND tỉnh có văn bản, công bố dự án đủ điều kiện vay vốn ưu đãi trên Cổng thông tin điện tử. Cụ thể, có 16 dự án đã được cho vay với tổng mức cam kết cấp tín dụng là 4.200 tỷ đồng, dư nợ là 1.727 tỷ đồng.

Trong năm 2024, Bộ Xây dựng đã chủ trì, phối hợp với các cơ quan Trung ương trình Ban Bí thư ban hành Chỉ thị số 34-CT/TW ngày 24/5/2024 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phát triển nhà ở xã hội trong tình hình mới; hoàn thiện, trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 927/QĐ-TTg ngày 30/8/2024 về Kế hoạch thực hiện Chỉ thị số 34-CT/TW.

Bộ Xây dựng cũng tham mưu cho Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà tổ chức thành công các hội nghị về tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội; Hội nghị triển khai Đề án “Đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội" năm 2024.

Bộ Xây dựng cũng tích cực đôn đốc, đẩy mạnh triển khai Đề án, trong đó đã giao chỉ tiêu nhà ở xã hội hoàn thành trong năm 2024 đối với từng địa phương.

Trước đó, ngày 3/4/2023, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Quyết định số 338/QĐ-TTg phê duyệt Đề án “Đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội cho đối tượng thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021 - 2030”.

Tiếp đó, ngày 23/9/2024, tại Phiên họp thứ 37, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về kết quả giám sát chuyên đề “Việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý thị trường bất động sản và phát triển nhà ở xã hội từ năm 2015 đến hết năm 2023”.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ khẩn trương bổ sung, hoàn thiện các đề xuất, kiến nghị các giải pháp cụ thể hơn để giải quyết những tồn tại, hạn chế đã nêu tại Báo cáo giám sát, bảo đảm khả thi và phù hợp với tính chất của Nghị quyết giám sát.

Trong đó, bao gồm các đề xuất, kiến nghị cụ thể để giải quyết việc triển khai dự án bất động sản vướng mắc, kéo dài, giải pháp về kiểm soát dòng vốn tín dụng bất động sản, việc thực hiện nghĩa vụ của doanh nghiệp phát hành trái phiếu doanh nghiệp, việc triển khai Đề án “Đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội cho đối tượng thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021-2030”.

Cùng đó là việc đơn giản hóa thủ tục mua, thuê mua, thuê nhà ở xã hội, đơn giản hóa thủ tục gói tín dụng 120 nghìn tỷ đồng; giảm giá nhà ở trên thị trường để bảo đảm an sinh xã hội cho người dân, tập trung tháo gỡ những dự án gặp khó khăn, vướng mắc, cải tạo, xây dựng chung cư cũ, hoàn thiện quy định về quản lý, sử dụng đất trong quá trình cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước.

Đồng thời, Chính phủ khẩn trương xử lý dứt điểm đối với các dự án bất động sản, nhà ở xã hội gặp khó khăn, vướng mắc pháp lý, đình trệ do quá trình triển khai thực hiện kéo dài, pháp luật qua các thời kỳ có nhiều thay đổi trên cơ sở đánh giá đầy đủ lợi ích - chi phí và tính khả thi của phương án giải quyết để bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân, doanh nghiệp, qua đó giải phóng nguồn lực cho thị trường bất động sản.

Đối với những dự án đã có kết luận của cấp có thẩm quyền về phương án tháo gỡ, đề nghị sớm hoàn thiện hồ sơ đề xuất trình Quốc hội tại kỳ họp gần nhất. Đối với những dự án khác, đề nghị tiếp tục rà soát, phân loại và xây dựng phương án giải quyết, ban hành theo thẩm quyền cơ chế giải quyết phù hợp, trường hợp vượt thẩm quyền thì báo cáo cấp có thẩm quyền để trình Quốc hội xem xét, quyết định.