Trung tâm Tài chính quốc tế TPHCM chạy đua cho giao dịch đầu tiên

Tháo gỡ điểm nghẽn để đưa trung tâm vào vận hành

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đã chủ trì buổi làm việc với VIFC-HCMC nhằm thúc đẩy tiến độ vận hành trung tâm, chuyển trọng tâm từ thiết lập tổ chức, thu hút thành viên sang phát triển thị trường và triển khai giao dịch thực tế.

Theo yêu cầu đặt ra, trong tháng 11/2026, trung tâm cần hoàn tất cấp phép cho ngân hàng thành viên và thực hiện giao dịch đầu tiên. Các lĩnh vực được ưu tiên khởi động gồm năng lượng, hạ tầng, logistics, quản lý tài sản và dịch vụ tài chính. Đây là những lĩnh vực có nhu cầu vốn lớn, tạo dư địa phát triển các sản phẩm tài chính chuyên sâu và thu hút nguồn vốn quốc tế.

Tuy nhiên, quá trình chuẩn bị đang gặp những trở ngại trực tiếp đối với hoạt động giao dịch. VIFC-HCMC chưa có ngân hàng thành viên đi vào hoạt động, khiến doanh nghiệp thiếu hệ thống tài khoản để tiếp nhận vốn, chuyển tiền và thanh toán. Các thành viên cũng phản ánh những hạn chế về giới hạn cấp tín dụng đối với chi nhánh ngân hàng nước ngoài, điều kiện cấp phép dịch vụ ngân hàng đầu tư, cơ chế vận hành quỹ đầu tư và chính sách thuế.

Đại diện UOB Việt Nam đề nghị xem xét giới hạn cấp tín dụng đối với chi nhánh ngân hàng nước ngoài trên cơ sở năng lực tài chính của ngân hàng mẹ. Trong khi đó, Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) kiến nghị hoàn thiện quy định cấp phép đối với các dịch vụ ngân hàng đầu tư chuyên sâu, gồm tư vấn thu xếp vốn, bảo lãnh phát hành trái phiếu, lưu ký và giám sát tài sản.

Các doanh nghiệp và quỹ đầu tư cũng đề xuất cơ chế chuyển tiếp cho phép sử dụng tài khoản vốn đầu tư trực tiếp tại các ngân hàng đang hoạt động ở Việt Nam để thực hiện giao dịch trong thời gian chờ ngân hàng thành viên của trung tâm đi vào hoạt động. Phương án này cần được xem xét cùng các yêu cầu kiểm soát dòng tiền, ngoại hối và an toàn hệ thống.

Trước những kiến nghị trên, Phó Thủ tướng yêu cầu phân loại vấn đề theo thẩm quyền và cơ sở pháp lý để xác định hướng xử lý. Những nội dung đã đủ căn cứ cần được giải quyết ngay; các vấn đề cần hướng dẫn phải có trách nhiệm và thời hạn cụ thể; những nội dung cần sửa đổi pháp luật phải được xây dựng phương án rõ ràng.

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam được giao chủ trì tháo gỡ vướng mắc về ngân hàng thành viên, tài khoản, ngoại hối, chuyển vốn và thanh toán. Cơ quan này đồng thời rà soát điều kiện cấp phép, nghiên cứu phương án giao dịch qua ngân hàng đang hoạt động tại Việt Nam trong giai đoạn chuyển tiếp, đi kèm cơ chế kiểm soát và phân tách dòng tiền.

Bộ Tài chính chủ trì xử lý các vấn đề về quỹ đầu tư, quản lý tài sản, thị trường vốn và chính sách thuế; phối hợp với Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tư pháp và các cơ quan liên quan rà soát, đề xuất sửa đổi, bổ sung các nghị định về trung tâm trong vòng 15 ngày.

UBND TPHCM có trách nhiệm bảo đảm hạ tầng, điều kiện hoạt động cho cơ quan điều hành và các dịch vụ hỗ trợ. Các doanh nghiệp, định chế tài chính cần hoàn thiện hồ sơ, chuyển những kiến nghị thành dự án và giao dịch có phương án triển khai cụ thể.

Giao dịch thực tế là thước đo hiệu quả

Hoàn thiện khung pháp lý là điều kiện cần để VIFC-HCMC vận hành, nhưng khả năng thu hút và luân chuyển dòng vốn mới quyết định hiệu quả hoạt động của trung tâm. Vì vậy, yêu cầu đặt ra là lựa chọn những giao dịch có đủ điều kiện triển khai, xác định rõ đối tác, phương án thu xếp vốn, căn cứ pháp lý và cơ quan chịu trách nhiệm xử lý các vướng mắc còn tồn tại.

Trong giai đoạn khởi động, trung tâm được định hướng phát triển các kênh huy động vốn dài hạn với chi phí cạnh tranh, ưu tiên thị trường vốn, tài chính xanh, tài trợ dự án và chuỗi cung ứng. Việc lựa chọn các sản phẩm đủ điều kiện để triển khai trước sẽ tạo cơ sở kiểm nghiệm cơ chế vận hành, nhận diện bất cập và hoàn thiện chính sách từ thực tiễn.

Đối với các sản phẩm tài chính mới, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) được đặt ra nhằm tạo không gian đổi mới, đồng thời bảo đảm an toàn hệ thống. Cách tiếp cận này đòi hỏi cơ quan quản lý xác định rõ phạm vi thử nghiệm, điều kiện tham gia và yêu cầu giám sát trước khi mở rộng hoạt động.

Một số kiến nghị từ doanh nghiệp cho thấy dư địa phát triển các dịch vụ tài chính chuyên biệt tại trung tâm còn đáng kể. Tập đoàn Sovico đề xuất xây dựng cơ chế phát triển tài chính hàng không để thu hút giao dịch thuê và tài trợ tàu bay. Gemadept Holdings kiến nghị thiết lập hệ thống dữ liệu liên thông giữa cảng biển, logistics, hải quan và ngân hàng, tạo nền tảng phát triển dịch vụ tài chính hàng hải.

Các đề xuất này gắn hoạt động tài chính với nhu cầu vốn và giao dịch của những ngành kinh tế cụ thể. Nếu được hoàn thiện về cơ chế và hạ tầng dữ liệu, chúng có thể mở rộng phạm vi dịch vụ của trung tâm, đồng thời tạo thêm kênh huy động vốn cho doanh nghiệp.

VIFC-HCMC cũng cần phối hợp chặt chẽ với Trung tâm Tài chính quốc tế tại Đà Nẵng để hình thành các hướng phát triển bổ trợ, tránh phân tán nguồn lực. Việc phân định vai trò và tăng cường kết nối giữa hai trung tâm có ý nghĩa trong tổ chức thị trường, phát triển dịch vụ và thu hút các định chế tài chính quốc tế.

Theo định hướng được nêu tại buổi làm việc, hiệu quả hoạt động cần được đánh giá bằng số lượng giao dịch thực tế, lượng vốn quốc tế huy động và giải ngân, chất lượng dịch vụ tài chính, tốc độ xử lý thủ tục cùng mức độ an toàn, minh bạch của thị trường. Số lượng giấy phép hay quy mô sự kiện không thể thay thế những kết quả này.

Mốc giao dịch đầu tiên trong tháng 11/2026 đặt ra áp lực lớn đối với tiến độ hoàn thiện cơ chế và tổ chức vận hành VIFC-HCMC. Trọng tâm trước mắt là xử lý các điểm nghẽn ảnh hưởng trực tiếp đến giao dịch, đồng thời duy trì yêu cầu quản lý rủi ro và minh bạch. Khả năng chuyển các cam kết đầu tư thành dòng vốn được huy động, giải ngân và sử dụng hiệu quả sẽ là cơ sở đánh giá bước tiến thực chất của trung tâm.