Trung tâm kinh tế trọng điểm phía Nam hợp nhất để bứt phá

Sức mạnh từ sự cộng hưởng

Sự hình thành vùng Trung tâm kinh tế trọng điểm phía Nam với sự góp mặt của bốn mảnh ghép chiến lược: Thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Tây Ninh và Lâm Đồng đã tạo nên một hệ sinh thái kinh tế hoàn chỉnh và bổ trợ lẫn nhau. Tại Diễn đàn Đầu tư - Kinh doanh vùng trung tâm kinh tế phía Nam tổ chức đầu tháng 2/2026, các chuyên gia đã phác họa một viễn cảnh đầy triển vọng khi các lợi thế đơn lẻ được gộp lại.

Ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng thư ký kiêm Trưởng ban Pháp chế VCCI, chỉ rõ cấu trúc chức năng của từng địa phương: Thành phố Hồ Chí Minh là đầu não tài chính và công nghệ, Đồng Nai là thủ phủ FDI thế hệ mới, Tây Ninh giữ vai trò cửa ngõ hành lang Đông - Tây, còn Lâm Đồng đóng vai trò hậu phương xanh với nông nghiệp công nghệ cao.

Lợi ích rõ rệt nhất của sự hợp nhất này chính là việc đồng bộ hóa hạ tầng logistics. Ông Đậu Anh Tuấn phân tích, việc quy hoạch liền mạch từ cảng biển, sân bay đến hệ thống cảng cạn sẽ giúp doanh nghiệp tiết kiệm từ 10% đến 15% chi phí logistics so với trước đây. Sự đồng bộ này không chỉ xóa bỏ tình trạng chồng chéo phí hạ tầng cảng biển và phí BOT giữa các địa phương cũ mà còn biến vùng này thành một điểm trung chuyển hàng hóa quốc tế quan trọng tại châu Á.

Tuy nhiên, thách thức hậu sáp nhập là có thật khi việc hợp nhất bộ máy và thiếu văn bản hướng dẫn đang khiến nhiều hồ sơ thủ tục hành chính rơi vào tình trạng bị treo, gây tốn kém thời gian cho doanh nghiệp.

Đặc biệt, tình trạng hạ tầng không đồng bộ đang là nút thắt cần tháo gỡ. Theo quan sát của chuyên gia VCCI, có những tuyến đường lớn đã thông xe nhưng đường gom vào khu công nghiệp vẫn chưa hoàn thiện do vướng mắc giải phóng mặt bằng. Điều này đòi hỏi một cơ chế điều phối liên ngành mạnh mẽ hơn để tránh tình trạng giải ngân vốn đầu tư công không đồng đều giữa các địa phương trong vùng.

Bốn trụ cột khuyến nghị và niềm tin từ giới đầu tư quốc tế

Để hóa giải các thách thức, ông Đậu Anh Tuấn đã đề xuất 4 nhóm khuyến nghị mang tính chiến lược. Một là thiết lập cơ chế quản trị vùng với Tổ Công tác chiến lược chuyên trách giải quyết thủ tục một cửa cho nhà đầu tư lớn. Hai là tập trung hoàn thiện các tuyến đường đấu nối từ trục giao thông trọng điểm vào khu công nghiệp. Ba là thúc đẩy kinh tế số và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Bốn là đổi mới tư duy phát triển kinh tế tư nhân, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm để tạo lập thị trường thông thoáng theo tinh thần Nghị định 68.

Những khuyến nghị này nhận được sự đồng tình lớn từ giới đầu tư quốc tế. Ông Nguyễn Hải Minh, Phó Chủ tịch EuroCham Việt Nam, khẳng định các nhà đầu tư châu Âu đánh giá rất cao sự chuyển mình trong tư duy chính sách của Việt Nam, đặc biệt là cách tiếp cận mới về kinh tế tư nhân.

Theo ông Minh, các tập đoàn châu Âu đang dành sự quan tâm đặc biệt cho hạ tầng đường sắt cao tốc, cảng biển và sân bay tại phía Nam. Dù vẫn còn lo ngại về các rào cản hành chính, nhưng niềm tin và sự lạc quan của họ vào tiến trình cải cách của Việt Nam trong năm 2026 là rất rõ rệt.

Dưới góc độ nhà phát triển hạ tầng, ông Leaw Wee Ming, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần VSIP Cần Thơ, chia sẻ rằng trong cuộc đua thu hút đầu tư, các nhà đầu tư chất lượng cao thường tìm kiếm ba yếu tố là hạ tầng tin cậy, môi trường vận hành minh bạch và quan hệ hợp tác dài hạn.

Chiến lược của những nhà phát triển như VSIP hiện nay là ưu tiên các doanh nghiệp có hoạt động sản xuất bền vững, phù hợp với xu hướng chuyển đổi xanh và có giá trị gia tăng cao. Sự nhất quán trong thực thi và hỗ trợ kịp thời từ chính quyền chính là chìa khóa để xây dựng niềm tin này.

Bức tranh kinh tế vùng trung tâm phía Nam năm 2026 đang hiện lên với những gam màu của sự đổi mới và quyết liệt. Khi những rào cản hành chính được dỡ bỏ và hạ tầng được kết nối đồng bộ theo đúng các khuyến nghị chuyên gia, siêu cực tăng trưởng này sẽ không chỉ là đầu tàu của cả nước mà còn là biểu tượng cho sự trưởng thành của kinh tế Việt Nam trong kỷ nguyên mới.