TP.HCM đẩy mạnh chuyển đổi xanh trong công nghiệp

Doanh nghiệp cần vốn, hạ tầng và hỗ trợ thị trường

Để đạt các mục tiêu này, Thành phố cần tháo gỡ khó khăn về vốn, công nghệ, hạ tầng logistics và nhân lực, tạo điều kiện để doanh nghiệp chuyển đổi phương thức sản xuất. Công nghiệp chiếm khoảng 35,2% cơ cấu kinh tế TP.HCM. Trong 9 tháng đầu năm, chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng 10,9%, riêng công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 11,3%.

Quy mô sản xuất lớn đặt ra yêu cầu giảm tiêu hao năng lượng, tiết kiệm nguyên liệu và kiểm soát phát thải. Thành phố định hướng phát triển công nghiệp dựa trên công nghệ cao, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo, đồng thời nâng cấp các khu công nghiệp hiện hữu để đáp ứng yêu cầu sản xuất xanh.

Ông Hà Văn Út, Phó Giám đốc Sở Công Thương TP.HCM, cho rằng phát triển công nghiệp bền vững cần gắn với ba nhiệm vụ: nâng năng suất và giá trị sản xuất, giảm tác động môi trường và bảo đảm trách nhiệm xã hội. Theo ông, Thành phố cần tập trung đổi mới công nghệ, tiết kiệm năng lượng, phát triển năng lượng tái tạo và cải thiện điều kiện làm việc cho người lao động.

Chi phí chuyển đổi là trở ngại lớn đối với doanh nghiệp. Việc thay thế máy móc, nâng cấp dây chuyền và áp dụng công nghệ mới đòi hỏi vốn đầu tư, trong khi khả năng tiếp cận nguồn vay ưu đãi còn gặp khó khăn.

Ông Trần Thành Trọng, Phó Chủ tịch Thứ nhất Hiệp hội Doanh nghiệp Cơ khí - Điện TP.HCM (HAMEE), khuyến nghị doanh nghiệp bắt đầu từ những giải pháp có thể đo lường hiệu quả như tiết kiệm điện, nâng hiệu suất máy móc, giảm hao hụt nguyên vật liệu và hạn chế phế phẩm.

Các biện pháp này giúp doanh nghiệp giảm chi phí sản xuất và xác định rõ hiệu quả đầu tư trước khi triển khai những thay đổi lớn hơn. Tuy nhiên, để mở rộng chuyển đổi, doanh nghiệp cần được tiếp cận nguồn vốn ưu đãi và chính sách hỗ trợ phù hợp.

Hạ tầng sản xuất và logistics cũng cần được nâng cấp. Nhiều khu công nghiệp hình thành từ trước chưa đáp ứng yêu cầu mới về môi trường. Hệ thống giao thông, kho bãi, kho lạnh và kết nối giữa các khu vực sản xuất chưa đồng bộ, gây khó khăn cho hoạt động vận chuyển và tổ chức chuỗi cung ứng.

Bà Lý Kim Chi, Phó Chủ tịch Liên đoàn Doanh nghiệp TP.HCM, Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Thực phẩm TP.HCM (FFA), đề nghị Thành phố hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng, chứng nhận xanh và tiếp cận thông tin thị trường. Sau các chương trình kết nối đối tác, doanh nghiệp cần được hướng dẫn hoàn thiện tiêu chuẩn để tiến tới ký kết hợp đồng thương mại.

Đối với ngành chế biến thực phẩm, bà Chi kiến nghị bố trí quỹ đất và hạ tầng phù hợp khi chuyển đổi các khu công nghiệp, khu chế xuất hiện hữu. Mặt bằng sản xuất ổn định, kho lạnh, logistics và vùng nguyên liệu là những điều kiện cần thiết để doanh nghiệp duy trì hoạt động và mở rộng sản xuất.

Công nghệ và khu công nghiệp sinh thái là trọng tâm

TP.HCM đặt mục tiêu đến năm 2030 có ít nhất 10% khu công nghiệp chuyển đổi sang mô hình sinh thái. Thành phố cần rà soát, nâng cấp các khu công nghiệp hiện hữu, cải thiện hạ tầng giao thông và logistics, đồng thời tăng kết nối giữa các doanh nghiệp để sử dụng hiệu quả nguồn lực.

Chuyển đổi số và tự động hóa là những giải pháp giúp doanh nghiệp kiểm soát quy trình sản xuất, giảm tiêu hao năng lượng và nâng chất lượng sản phẩm. Việc ứng dụng công nghệ cũng hỗ trợ doanh nghiệp theo dõi mức sử dụng điện, phát hiện khâu gây lãng phí và giảm tỷ lệ phế phẩm.

Thành phố cần bảo đảm nguồn điện ổn định cho sản xuất, khuyến khích sử dụng năng lượng tiết kiệm và phát triển năng lượng tái tạo. Mục tiêu giảm cường độ sử dụng năng lượng 1–1,5% mỗi năm đòi hỏi doanh nghiệp cải thiện hiệu suất thiết bị, kiểm soát tiêu hao và đổi mới quy trình vận hành.

Nguồn nhân lực cũng là yếu tố cần được ưu tiên. Doanh nghiệp cần lao động có kỹ năng để tiếp nhận, vận hành và khai thác công nghệ hiện đại. Hoạt động đào tạo phải gắn với nhu cầu sản xuất thực tế, đồng thời bảo đảm an toàn lao động, việc làm và thu nhập trong quá trình chuyển đổi.

Để đạt mục tiêu công nghiệp xanh vào năm 2030, TP.HCM cần tập trung giải quyết những khó khăn về vốn, công nghệ, hạ tầng và nhân lực. Doanh nghiệp cần bắt đầu từ các giải pháp tiết kiệm chi phí có hiệu quả rõ ràng, sau đó từng bước nâng cấp công nghệ và đáp ứng tiêu chuẩn thị trường. Tiến độ chuyển đổi sẽ phụ thuộc vào khả năng phối hợp giữa chính sách hỗ trợ của Thành phố và năng lực thực hiện của từng doanh nghiệp.