Thương mại Việt Nam – Singapore tăng tốc nhờ chuỗi cung ứng công nghệ

Khi các nhóm hàng công nghệ, máy móc và năng lượng trở thành động lực tăng trưởng chủ đạo, Việt Nam đang từng bước khẳng định vai trò là mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng sản xuất khu vực. Xu hướng này mở ra dư địa mới cho đầu tư và xuất khẩu, đồng thời đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực cạnh tranh, quản trị rủi ro và thích ứng với những biến động của môi trường kinh tế quốc tế.

Tăng trưởng thương mại phản ánh sự dịch chuyển của chuỗi cung ứng

Trong bối cảnh kinh tế Singapore duy trì đà phục hồi nhờ sự khởi sắc của lĩnh vực chế tạo, đặc biệt là ngành bán dẫn và các lĩnh vực phục vụ phát triển trí tuệ nhân tạo (AI), quan hệ thương mại với Việt Nam cũng ghi nhận những bước tiến đáng kể. Sáu tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch thương mại hai chiều đạt gần 27,9 tỷ SGD, tăng 43,1% so với cùng kỳ năm trước. Đây là tốc độ tăng trưởng rất cao nếu đặt trong bối cảnh thương mại toàn cầu vẫn chịu tác động từ những bất ổn địa chính trị và xu hướng bảo hộ tại nhiều thị trường.

Tuy nhiên, giá trị lớn nhất của con số này không nằm ở quy mô kim ngạch mà ở sự thay đổi của cơ cấu thương mại. Nếu trước đây quan hệ thương mại giữa hai nước chủ yếu gắn với các nhóm hàng tiêu dùng, nông sản hoặc nguyên liệu, thì hiện nay động lực tăng trưởng đã chuyển mạnh sang các ngành công nghiệp chế tạo có hàm lượng công nghệ cao.

Nhóm máy móc và thiết bị điện (HS85) tiếp tục là mặt hàng xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam sang Singapore với giá trị 6,8 tỷ SGD, tăng tới 148,6% so với cùng kỳ và chiếm hơn một nửa tổng kim ngạch nhập khẩu của Singapore từ Việt Nam. Đáng chú ý hơn, nhóm máy móc, thiết bị cơ khí (HS84) đạt 4,5 tỷ SGD, tăng tới 265,3%, trong khi nhóm nhiên liệu và các sản phẩm dầu mỏ (HS27) cũng tăng gần 194%.

Những con số này cho thấy thương mại Việt Nam - Singapore đang dịch chuyển từ mô hình trao đổi hàng hóa truyền thống sang phục vụ trực tiếp chuỗi sản xuất công nghiệp và công nghệ. Đây là dấu hiệu cho thấy doanh nghiệp Việt Nam không chỉ gia tăng xuất khẩu về lượng mà còn từng bước tham gia sâu hơn vào mạng lưới cung ứng của các ngành điện tử, cơ khí và năng lượng trong khu vực.

Đằng sau xu hướng này là sự thay đổi của chính nền kinh tế Singapore. Trong quý II/2026, lĩnh vực chế tạo của nước này tăng trưởng 12,2%, trở thành động lực chính của nền kinh tế nhờ nhu cầu mạnh đối với chất bán dẫn và thiết bị phục vụ AI. Khi các ngành sản xuất công nghệ cao mở rộng, nhu cầu về linh kiện, thiết bị và nguyên vật liệu từ các đối tác trong khu vực cũng gia tăng, tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.

Theo đánh giá của Thương vụ Việt Nam tại Singapore, sự tăng trưởng mạnh của các nhóm hàng HS85, HS84 và HS27 phản ánh mức độ gắn kết ngày càng lớn giữa thương mại hai nước với chuỗi cung ứng điện tử, máy móc và năng lượng của khu vực. Điều này cũng đồng nghĩa với việc quan hệ thương mại đang được nâng lên một cấp độ mới, từ trao đổi hàng hóa sang liên kết sản xuất.

Dẫu vậy, triển vọng tích cực không đồng nghĩa với sự bền vững tuyệt đối. Singapore vẫn là trung tâm trung chuyển hàng hóa lớn của châu Á, do đó một phần kim ngạch thương mại có thể đến từ hoạt động tái xuất. Chính vì vậy, Thương vụ Việt Nam tại Singapore lưu ý cần tiếp tục theo dõi cơ cấu hàng hóa, tỷ trọng hàng tái xuất và lượng hàng có xuất xứ thực tế để đánh giá đầy đủ chất lượng tăng trưởng. Điều này cho thấy, dù xu hướng hiện nay rất tích cực, nhưng doanh nghiệp Việt Nam vẫn cần gia tăng giá trị nội địa và năng lực sản xuất nếu muốn duy trì vị trí trong chuỗi cung ứng khu vực một cách lâu dài.

Cơ hội mở rộng thị trường đi cùng yêu cầu nâng cao năng lực cạnh tranh

Bên cạnh đà tăng trưởng thương mại, môi trường kinh doanh tại Singapore cũng đang có những thay đổi đáng chú ý khi Cơ quan Quản lý Tiền tệ Singapore (MAS) tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ nhằm kiểm soát lạm phát và duy trì sức mạnh của đồng SGD. Đây là yếu tố có thể tác động trực tiếp tới hoạt động xuất nhập khẩu giữa hai nước trong thời gian tới.

Đối với doanh nghiệp Việt Nam, đồng SGD mạnh lên tạo ra hai tác động song hành. Một mặt, hàng hóa Việt Nam có điều kiện cải thiện sức cạnh tranh về giá tại thị trường Singapore, qua đó mở ra dư địa gia tăng xuất khẩu đối với những nhóm hàng có lợi thế như linh kiện điện tử, thực phẩm chế biến, thủy sản, dệt may hay đồ gỗ. Đây là cơ hội để doanh nghiệp mở rộng hiện diện tại một trong những thị trường có sức mua cao và đóng vai trò trung tâm logistics của khu vực.

Mặt khác, doanh nghiệp nhập khẩu máy móc, thiết bị hoặc nguyên vật liệu từ Singapore có thể phải đối mặt với chi phí cao hơn nếu thanh toán bằng đồng SGD. Trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp Việt Nam vẫn phụ thuộc vào nguồn máy móc và công nghệ nhập khẩu, biến động tỷ giá có thể ảnh hưởng trực tiếp tới chi phí sản xuất và hiệu quả đầu tư.

Điều đáng chú ý là lợi thế cạnh tranh trong giai đoạn tới sẽ không còn phụ thuộc chủ yếu vào giá cả mà ngày càng gắn với năng lực tham gia chuỗi cung ứng. Khi Singapore tiếp tục thu hút đầu tư vào bán dẫn, trung tâm dữ liệu và AI, các doanh nghiệp Việt Nam muốn trở thành đối tác lâu dài sẽ phải đáp ứng đồng thời các yêu cầu về chất lượng sản phẩm, tiêu chuẩn kỹ thuật, khả năng giao hàng ổn định và quản trị chuỗi cung ứng.

Theo khuyến nghị của Thương vụ Việt Nam tại Singapore, doanh nghiệp cần chủ động đa dạng hóa đồng tiền thanh toán, sử dụng các công cụ phòng ngừa rủi ro tỷ giá, đồng thời thường xuyên cập nhật chính sách tiền tệ và thương mại của Singapore để có phương án kinh doanh phù hợp. Đây không chỉ là giải pháp ứng phó với biến động ngắn hạn mà còn là điều kiện cần để tận dụng hiệu quả những cơ hội từ quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng trong khu vực.

Nếu tiếp tục nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, đầu tư vào công nghệ và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế, doanh nghiệp Việt Nam có cơ hội chuyển từ vai trò nhà cung cấp hàng hóa sang đối tác tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghiệp Singapore.