Thủ tướng yêu cầu tăng tốc giải ngân gần 1 triệu tỷ đồng vốn đầu tư công ngay từ đầu năm 2026

Đầu tư công là trụ cột điều hành và thước đo trách nhiệm

Thủ tướng khẳng định, đầu tư công không chỉ đơn thuần là một công cụ tài khóa nhằm phân bổ nguồn lực ngân sách, mà còn luôn được xác định là một nhiệm vụ chính trị trọng tâm, gắn chặt với trách nhiệm của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp, khi Quy định 366-QĐ/TW của Bộ Chính trị về kiểm điểm, đánh giá và xếp loại chất lượng tổ chức, cá nhân trong hệ thống chính trị đã đưa kết quả giải ngân vốn đầu tư công trở thành một tiêu chí quan trọng trong đánh giá cán bộ, qua đó thể hiện rõ yêu cầu về kỷ luật, kỷ cương và hiệu quả trong tổ chức thực thi chính sách.

Từ góc độ điều hành kinh tế vĩ mô, Thủ tướng phân tích rằng thông qua chi tiêu của Nhà nước, đầu tư công tác động trực tiếp đến tổng cầu của nền kinh tế, đóng vai trò như một công cụ hữu hiệu để điều tiết, ổn định kinh tế vĩ mô và giữ vững các cân đối lớn, đặc biệt trong bối cảnh nền kinh tế cần những động lực đủ mạnh để duy trì đà tăng trưởng. Trong tổng thể các động lực tăng trưởng, đầu tư công giữ vai trò dẫn dắt, kích hoạt các dòng vốn đầu tư tư nhân và đầu tư trực tiếp nước ngoài, tạo ra hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ tới hoạt động sản xuất, kinh doanh, qua đó thúc đẩy mở rộng việc làm, tạo sinh kế cho người dân và nâng cao tổng vốn đầu tư toàn xã hội.

Theo Thủ tướng, ý nghĩa của đầu tư công không chỉ dừng lại ở tác động ngắn hạn mang tính kích cầu, mà còn có vai trò nền tảng trong trung và dài hạn, khi tạo dựng hệ thống kết cấu hạ tầng chiến lược, mở ra không gian phát triển mới cho các vùng, các địa phương, giảm chi phí và thời gian cho hoạt động sản xuất kinh doanh, từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, của sản phẩm, hàng hóa và của cả nền kinh tế. Chính vì vậy, đầu tư công có thể được ví như “luồng điện” kích hoạt bộ máy kinh tế, khi dòng vốn này được khơi thông và vận hành hiệu quả sẽ tạo ra sức lan tỏa, thu hút các nguồn lực xã hội cùng chuyển động, hình thành sức mạnh tổng hợp để thúc đẩy tăng trưởng nhanh và bền vững.

Trong bối cảnh đó, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ thời gian qua đã liên tục quan tâm, chỉ đạo quyết liệt và sát sao việc thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công, đồng thời triển khai ba Chương trình mục tiêu quốc gia ngay từ những ngày đầu, tháng đầu của năm, coi đây là một trong những trụ cột quan trọng để bảo đảm mục tiêu tăng trưởng, ổn định kinh tế vĩ mô và an sinh xã hội.

Yêu cầu hành động sớm năm 2026

Thực tế triển khai cho thấy, trong năm 2025, công tác chỉ đạo điều hành về đầu tư công đã được thực hiện với cường độ cao, khi Thường trực Chính phủ tổ chức bốn hội nghị chuyên đề về thúc đẩy giải ngân, Chính phủ ban hành 11 nghị quyết, Thường trực Chính phủ có hai kết luận quan trọng, Thủ tướng Chính phủ ký ban hành tám chỉ thị, công điện cùng nhiều văn bản chỉ đạo khác, đồng thời Thủ tướng, các Phó Thủ tướng và các thành viên Chính phủ trực tiếp đi kiểm tra, làm việc tại nhiều địa phương, dự án trọng điểm nhằm tháo gỡ vướng mắc, đôn đốc tiến độ và yêu cầu cam kết trách nhiệm.

Nhờ sự chỉ đạo quyết liệt đó, đến hết tháng 12/2025, tổng số vốn đầu tư công đã giải ngân đạt trên 755 nghìn tỷ đồng, tương đương 83,7% kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ giao, cao hơn 3,4 điểm phần trăm về tỷ lệ và tăng 206,6 nghìn tỷ đồng về giá trị tuyệt đối so với cùng kỳ năm 2024. Kết quả này phản ánh rõ nỗ lực của các bộ, ngành và địa phương, song đồng thời cũng cho thấy áp lực rất lớn còn tồn tại khi mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch vốn vẫn chưa đạt được.

Từ thực tế đó, Thủ tướng chỉ rõ rằng khoảng 20 ngày cuối của tháng 1/2026 là giai đoạn mang tính quyết định để hoàn thành dứt điểm nhiệm vụ giải ngân vốn đầu tư công của năm 2025, khi khối lượng vốn chưa giải ngân vẫn chiếm tới 16,3% kế hoạch, đồng nghĩa với yêu cầu phải huy động tối đa sự tập trung, quyết liệt và trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị. Thủ tướng yêu cầu tuyệt đối không được chủ quan, không dừng lại ở kết quả đã đạt được, mà phải tiếp tục rà soát, tháo gỡ các vướng mắc cụ thể, tổ chức thực hiện một cách linh hoạt nhưng đúng quy định, nhằm hoàn thành trọn vẹn nhiệm vụ của năm cũ.

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, tổng số vốn đầu tư công năm 2025 được Thủ tướng Chính phủ giao cho các bộ, cơ quan Trung ương là hơn 902 nghìn tỷ đồng, và nếu tính cả phần vốn cân đối địa phương giao tăng cùng kế hoạch các năm trước chuyển sang thì tổng số vốn cần giải ngân lên tới hơn 1,16 triệu tỷ đồng. Đến hết ngày 31/12/2025, mới giải ngân được hơn 755 nghìn tỷ đồng, đồng nghĩa với việc còn gần 147 nghìn tỷ đồng phải hoàn thành giải ngân trước ngày 31/1/2026 để đạt mục tiêu 100% kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ giao, đặt ra áp lực rất lớn về tiến độ và tổ chức thực hiện.

Bước sang năm 2026, quy mô vốn đầu tư công tiếp tục được mở rộng, khi Thủ tướng Chính phủ đã giao kế hoạch đầu tư công vốn ngân sách nhà nước cho các bộ, cơ quan Trung ương với tổng mức hơn 995 nghìn tỷ đồng, bao gồm cả phần tiết kiệm chi đầu tư vốn ngân sách Trung ương để bổ sung cho Bộ Xây dựng thực hiện dự án đường sắt cao tốc Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng. Quy mô vốn lớn hơn đồng nghĩa với yêu cầu cao hơn về năng lực hấp thụ vốn, năng lực quản trị dự án và trách nhiệm của các chủ thể tham gia từ khâu chuẩn bị đầu tư đến tổ chức thực hiện.

Đến hết ngày 7/1/2026, các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương đã phân bổ, giao kế hoạch đầu tư vốn ngân sách nhà nước năm 2026 chi tiết cho danh mục nhiệm vụ, dự án với tổng số hơn 851,8 nghìn tỷ đồng, đạt 85,6% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Đây được xem là tín hiệu tích cực ban đầu, song Thủ tướng vẫn nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục đẩy nhanh tiến độ phân bổ phần vốn còn lại, đồng thời tổ chức triển khai ngay các dự án đã đủ điều kiện, tránh tư duy chờ đợi, dồn việc vào cuối năm như những hạn chế đã được chỉ ra nhiều lần.

Khi giải ngân được thực hiện thông suốt, hiệu quả, dòng vốn đầu tư công sẽ thực sự trở thành động lực quan trọng góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026, đồng thời tạo nền tảng vững chắc cho phát triển nhanh và bền vững của nền kinh tế trong những năm tiếp theo.