Thông tư 08 mở rộng cánh cửa thị trường chứng khoán

Bản lĩnh của người dẫn đường

Thị trường chứng khoán Việt Nam đang đứng trước một ngưỡng cửa lịch sử mà ở đó, mỗi chuyển động về chính sách đều mang sức nặng của một lời khẳng định vị thế. Sau nhiều năm kiên trì theo đuổi mục tiêu nâng hạng, sự ra đời của Thông tư số 08/2026/TT-BTC vào ngày 3/2/2026 không chỉ đơn thuần là một văn bản quy phạm pháp luật, đó là lời hồi đáp mạnh mẽ nhất của Chính phủ trước những đòi hỏi khắt khe từ các định chế tài chính quốc tế.

Chúng ta đã chứng kiến một hành trình bền bỉ để đạt được 9/9 tiêu chí của FTSE Russell, và giờ đây, những nút thắt kỹ thuật cuối cùng vốn được coi là đá tảng ngáng đường đã chính thức được nhấc bỏ.

Điểm nhấn quan trọng nhất chính là cơ chế Non-Pre-funding, hay còn gọi là không yêu cầu ký quỹ 100% bằng tiền mặt trước khi giao dịch. Trong quá khứ, việc bắt buộc nhà đầu tư nước ngoài phải có đủ tiền trên tài khoản trước khi đặt lệnh là một rào cản khiến dòng vốn quốc tế cảm thấy bị phân biệt đối xử và giảm hiệu quả sử dụng vốn.

Quy định mới không chỉ loại bỏ hình thức nêu tên công khai khi có lỗi giao dịch mà còn áp dụng các chế tài văn minh hơn, từ báo cáo nội bộ đến tạm dừng giao dịch NPF có thời hạn từ 7 - 180 ngày. Cách tiếp cận này cho thấy sự chuyển dịch tư duy từ quản lý bằng mệnh lệnh hành chính sang quản trị rủi ro dựa trên chuẩn mực quốc tế.

Bên cạnh đó, việc kết nối qua Global Brokers là một bước đi mang tính đột phá về hạ tầng giao dịch. Thay vì phải trải qua quy trình rườm rà để mở tài khoản tại từng công ty chứng khoán địa phương, các nhà đầu tư lớn giờ đây có thể giao dịch thông qua các nhà môi giới toàn cầu.

Điều này giống như việc xây dựng một đường cao tốc liên thông, giúp dòng tiền luân chuyển không còn độ trễ. Sự thay đổi này cho thấy Việt Nam không còn đứng ngoài cuộc chơi chung mà đang chủ động hòa nhập vào hệ sinh thái tài chính toàn cầu bằng một ngôn ngữ chung nhất.

Dòng vốn ngoại và kịch bản tăng trưởng trong tương lai mới

Nhìn vào bức tranh tổng thể, giới chuyên gia không giấu nổi sự lạc quan về một chu kỳ tăng trưởng mới đầy mạnh mẽ. Nhận định từ Chứng khoán Maybank Investment Banking đã chỉ rõ rằng Thông tư 08 là lời khẳng định về quyết tâm chính trị ở mức cao nhất.

Việc giải quyết triệt để vấn đề ký quỹ và nới lỏng cơ chế giao dịch sẽ kích hoạt một làn sóng vốn ngoại chảy mạnh vào thị trường. Đặc biệt, nhóm ngành chứng khoán sẽ là những người lính tiên phong hưởng lợi khi thanh khoản tăng vọt và các nghiệp vụ môi giới cho khối ngoại được mở rộng tối đa.

Ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Khối Phân tích của Chứng khoán Yuanta Việt Nam, đã đưa ra một góc nhìn thực tế về lộ trình thời gian. Theo đó, kỳ review vào tháng 3 năm 2026 sẽ là bài kiểm tra quan trọng để kiểm chứng phản ứng của các tổ chức xếp hạng. Niềm tin về việc nâng hạng chính thức có hiệu lực vào tháng 9/2026 đang lớn dần hơn bao giờ hết.

Một thực tế thú vị trên thị trường tài chính là các dòng vốn chủ động thường có xu hướng chảy vào trước để đón đầu cơ hội, trước khi các quỹ thụ động giải ngân theo chỉ số. Điều này có nghĩa là ngay từ quý 1 năm 2026, thị trường có thể sẽ chứng kiến những đợt sóng mua ròng lớn từ các tổ chức quốc tế.

Không chỉ các nhà môi giới, những người trực tiếp quản lý dòng tiền như bà Nguyễn Thị Hoài Thu, Phó Tổng Giám đốc Quản lý Quỹ VinaCapital, cũng đánh giá khả năng vượt qua kỳ đánh giá này là rất khả quan. Sự chuẩn bị rốt ráo của các công ty chứng khoán cộng hưởng với sự quyết liệt của cơ quan quản lý đã tạo ra một môi trường sạch sẽ về mặt vướng mắc pháp lý.

Điều này không chỉ thu hút vốn mà còn nâng cao chất lượng quản trị của toàn thị trường. Khi các quỹ đầu tư lớn đổ bộ, họ mang theo không chỉ tiền bạc mà còn là những tiêu chuẩn về minh bạch, về quản trị doanh nghiệp và sự chuyên nghiệp trong đầu tư.

Tuy nhiên, nâng hạng không phải là cái đích cuối cùng mà là điểm bắt đầu cho một giai đoạn phát triển chất lượng hơn. Thách thức đặt ra là làm sao để duy trì được sự hấp dẫn sau khi đã vào bảng xếp hạng thị trường mới nổi.

Các doanh nghiệp niêm yết cần nỗ lực hơn nữa trong việc công bố thông tin bằng tiếng Anh, áp dụng các chuẩn mực kế toán quốc tế IFRS và nâng cao tinh thần trách nhiệm với cổ đông. Thị trường chứng khoán là hàn thử biểu của nền kinh tế, và khi cái phong vũ biểu ấy được nâng cấp, nó yêu cầu tất cả các thành phần tham gia đều phải trưởng thành tương xứng.

Hành trình từ thị trường cận biên lên mới nổi của Việt Nam là một câu chuyện về sự nỗ lực không ngừng nghỉ. Với sự hậu thuẫn từ Nghị định 245 và Thông tư 08, chúng ta đang thấy một kịch bản tươi sáng nơi chỉ số VN-Index không chỉ tăng về điểm số mà còn tăng về giá trị nội tại.

Sự hiện diện của các định chế tài chính lớn sẽ là bệ phóng để thị trường chứng khoán Việt Nam thực sự trở thành kênh dẫn vốn trung và dài hạn hiệu quả nhất cho nền kinh tế, góp phần hiện thực hóa khát vọng hùng cường của dân tộc trong kỷ nguyên mới.