Thị trường tài chính tiêu dùng bước vào chu kỳ tăng trưởng mới

Từ lực đẩy vĩ mô đến dấu ấn tái cấu trúc

Nền kinh tế Việt Nam trong năm 2025 đang chứng kiến một sự phục hồi vững chắc, tạo lực kéo không thể phủ nhận cho lĩnh vực tài chính tiêu dùng. Những con số vĩ mô đã vẽ nên một bức tranh lạc quan: 9 tháng đầu năm 2025, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng khá, đạt mức tăng 9,5% so với cùng kỳ năm trước.

Trụ tăng trưởng này được Bộ Tài chính dự báo sẽ đạt trên 11% cho cả năm, góp phần tích cực vào mục tiêu tăng trưởng GDP cao. Đặc biệt, tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống đã bật mạnh, đạt 13,4% tính đến hết tháng 9, mức cao nhất so với cùng kỳ 5 năm trở lại đây. Đây là một chỉ dấu rõ ràng cho thấy sức khỏe tâm lý người tiêu dùng đã cải thiện và nền tảng kinh tế vĩ mô đã vững vàng hơn.

Sự khởi sắc của các công ty tài chính (FinCos) không chỉ là hệ quả của cơn gió thuận chiều từ vĩ mô, mà còn là thành quả của quá trình tái cấu trúc mạnh mẽ và kỷ luật. Sau giai đoạn tăng trưởng nóng 2015 - 2019, nửa đầu năm 2025 ghi nhận các FinCos vẫn hành xử một cách thận trọng, ưu tiên lập kế hoạch cho giai đoạn tăng trưởng bền vững tiếp theo hướng đến năm 2030.

 Điều này được thể hiện qua việc họ áp dụng quy trình thẩm định kỷ luật hơn, kiểm soát rủi ro chặt chẽ và không chạy theo tốc độ. Tổng dư nợ cho vay tiêu dùng phục hồi mạnh mẽ nhưng tốc độ tăng trưởng của FinCos vẫn chỉ bằng khoảng một nửa so với các ngân hàng, một sự điều chỉnh cần thiết và sáng suốt.

Lợi nhuận toàn ngành đã tăng trưởng mạnh mẽ trong 9 tháng năm 2025, cho thấy hiệu quả rõ rệt của sự thận trọng này. Các tên tuổi dẫn đầu như HD Saison đạt 1.100 tỷ đồng lợi nhuận, duy trì vị thế dẫn đầu với ROE ấn tượng 24,4%.

Đặc biệt, sự phục hồi của các đơn vị từng chịu áp lực lớn như FE Credit báo lãi gần 300 tỷ đồng trong quý 3, nhờ ưu tiên lựa chọn lọc phân khúc khách hàng chất lượng và tinh chỉnh bộ máy hoạt động.

Thậm chí, VietCredit (TIN) còn ghi nhận lợi nhuận sau thuế tăng đột biến 1.111,16%, minh chứng cho hiệu ứng phục hồi sâu sắc của thị trường tiêu dùng đã tác động mạnh mẽ đến các FinCos. Chất lượng tài sản đang dần ổn định, chi phí tín dụng giảm tại các doanh nghiệp dẫn đầu, dù tỷ lệ nợ xấu bình quân toàn ngành vẫn cần được theo dõi sát sao.

Chuyển mình sang kỷ nguyên số hóa và bền vững

Sự phục hồi hiện tại của thị trường tài chính tiêu dùng đang được định hình không chỉ bởi nỗ lực quản trị rủi ro mà còn bởi sự chuyển hướng chiến lược mang tính thời đại. Các công ty tài chính hàng đầu nhận thức rằng tăng trưởng trong tương lai phải gắn liền với chuyển đổi số và phát triển bền vững, biến chúng thành chủ đề cốt lõi của ngành.

Sự chuyển hướng chiến lược được thể hiện rõ qua danh mục sản phẩm. Thẻ tín dụng và cho vay hàng tiêu dùng bền tăng mạnh, trong khi cho vay tiền mặt giảm sâu. Đây là một sự phản ánh chiến lược của FinCos, chuyển sự tập trung sang các sản phẩm gắn với tiêu dùng có mục đích và bền vững hơn.

Tín dụng tiêu dùng xanh và xe điện (EV) đang trở thành một trong những xu hướng mới nổi bật nhất. Các FinCos đang mở rộng kênh tài chính số và tài chính nhúng, hợp tác với các hệ sinh thái để nắm bắt cơ hội trong lĩnh vực mua trước trả sau (BNPL) và cho vay liên quan đến xe điện. Sự tích hợp này không chỉ tối ưu hóa trải nghiệm khách hàng mà còn mở ra không gian tăng trưởng mới, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng thông minh và có trách nhiệm với môi trường.

Để thúc đẩy sự phát triển toàn diện, các cải cách quy định đang được đề xuất là yếu tố then chốt. Việc xem xét tăng trần cho vay, nới lỏng quy tắc giải ngân và áp dụng giám sát dựa trên rủi ro được kỳ vọng sẽ mở rộng khả năng tiếp cận tín dụng, đặc biệt cho các phân khúc khách hàng chất lượng nhưng chưa được phục vụ đầy đủ.

Những cải cách này không chỉ nâng cao năng lực cạnh tranh của FinCos mà còn thúc đẩy tăng trưởng cho vay toàn diện, bền vững hơn, tạo điều kiện cho nguồn vốn chảy vào đúng kênh tiêu dùng có hiệu quả, góp phần ổn định và phát triển kinh tế xã hội.

Thị trường tài chính tiêu dùng đang bước vào một chu kỳ tăng trưởng mới. Sự phục hồi lợi nhuận mạnh mẽ là kết quả của sự thận trọng sáng suốt trong quản trị rủi ro, kết hợp với tầm nhìn chiến lược về số hóa và bền vững. Việc tái định vị này hứa hẹn một quỹ đạo phát triển kỷ luật và chất lượng hơn, nơi FinCos trở thành động lực quan trọng cho tăng trưởng tiêu dùng trong tương lai.