Thanh Hóa tập trung tháo gỡ điểm nghẽn trong xử lý rác thải

Áp lực từ khối lượng rác lớn và hạ tầng xử lý chưa đồng bộ

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường Thanh Hoá, năm 2025, tổng khối lượng rác thải sinh hoạt phát sinh trên địa bàn tỉnh khoảng 2.521 tấn/ngày. Trong đó, khối lượng được thu gom, xử lý đạt 2.361 tấn/ngày, tương đương 93,68%. Khối lượng rác phát sinh lớn, phân bố trên phạm vi rộng, trong khi hạ tầng xử lý chưa đồng bộ đang tạo sức ép đáng kể đối với công tác bảo vệ môi trường.

Hiện toàn tỉnh có 16 bãi chôn lấp rác thải tập trung cấp huyện (trước đây) và 13 khu lò đốt rác thải. Công nghệ xử lý rác thải được thực hiện theo 4 nhóm, gồm: chôn lấp; đốt; tái chế, tái sử dụng; và xử lý làm phân mùn hữu cơ. Tuy nhiên, tỷ lệ xử lý bằng hình thức chôn lấp vẫn còn cao, trong khi các mô hình xử lý hiện đại, thân thiện với môi trường chưa được triển khai đồng bộ ở tất cả các địa phương.

Một số cơ sở xử lý chất thải rắn sinh hoạt đang hoạt động trên địa bàn tỉnh gồm: Nhà máy xử lý rác thải Đông Nam tại phường Đông Quang với công suất 500 tấn/ngày; Khu xử lý chất thải Nghi Sơn tại xã Trường Lâm (giai đoạn 1) với công suất đốt rác không thu hồi năng lượng 120 tấn/ngày; Nhà máy xử lý chất thải Vĩnh Lộc công suất 100 tấn/ngày; các lò đốt rác thải tại Yên Định và Như Thanh.

Bên cạnh đó, tỉnh đang triển khai nhiều dự án nhà máy xử lý rác thải quan trọng, như: Dự án Nhà máy đốt rác phát điện tại phường Bỉm Sơn; Dự án Nhà máy xử lý rác thải sinh hoạt Quảng Minh tại phường Nam Sầm Sơn; Dự án Khu xử lý chất thải Nghi Sơn tại xã Trường Lâm (giai đoạn 2); Dự án Khu xử lý chất thải tập trung cấp vùng tại xã Sao Vàng… Đây được xác định là các công trình then chốt, góp phần nâng cao năng lực xử lý rác, giảm dần tỷ lệ chôn lấp, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.

Nhận diện rõ tồn tại trong phân loại, thu gom và công nghệ xử lý

Theo đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường, công tác quản lý, thu gom và xử lý chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn tỉnh vẫn còn những tồn tại, hạn chế. Đáng chú ý, việc triển khai mô hình phân loại rác thải tại nguồn chưa được thực hiện rộng khắp, chưa tạo thành phong trào và chưa hình thành ý thức, thói quen tự giác trong Nhân dân.

Tỷ lệ rác thải sinh hoạt xử lý bằng hình thức chôn lấp còn cao; trên địa bàn vẫn tồn tại nhiều bãi rác nhỏ, tự phát tại các xã, tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm môi trường. Bên cạnh đó, tiến độ đầu tư, đưa các dự án nhà máy xử lý rác thải vào hoạt động còn chậm so với yêu cầu thực tiễn, trong khi khối lượng rác phát sinh ngày càng tăng.

Từ thực trạng thu gom, xử lý và những hạn chế đã được nhận diện, các đại biểu tham dự hội nghị đã thảo luận, phân tích làm rõ các “điểm nghẽn” về hạ tầng, công nghệ và tổ chức thực hiện; đồng thời nhấn mạnh yêu cầu phải sớm tháo gỡ, nhất là đối với các dự án xử lý rác thải quy mô lớn, có vai trò quyết định trong việc giải quyết căn cơ bài toán môi trường của tỉnh.

Yêu cầu hoàn thiện hạ tầng, nâng cao năng lực xử lý theo hướng hiện đại

Trên cơ sở đó, các ý kiến thống nhất cần đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án trọng điểm như Dự án Nhà máy đốt rác phát điện tại phường Bỉm Sơn, Dự án Nhà máy xử lý rác thải sinh hoạt Quảng Minh tại phường Nam Sầm Sơn. Đồng thời, cần đóng cửa, dừng hoạt động các bãi chôn lấp, lò đốt rác không bảo đảm yêu cầu kỹ thuật, gây ô nhiễm môi trường, nhất là bãi chôn lấp rác thải Đông Nam tại phường Đông Quang, bãi rác Trung Sơn tại phường Sầm Sơn và bãi rác núi Voi tại phường Bỉm Sơn.

Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Hoài Anh khẳng định, công tác thu gom, xử lý rác thải trên địa bàn tỉnh thời gian qua đã đạt được những kết quả nhất định, song vẫn còn nhiều bất cập, hạn chế, gây bức xúc trong Nhân dân.

Từ yêu cầu thực tiễn, đồng chí đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với các đơn vị liên quan đánh giá toàn diện thực trạng thu gom, xử lý rác thải hiện nay, dự báo nhu cầu xử lý trong thời gian tới, làm cơ sở tham mưu các giải pháp tổng thể và lộ trình thực hiện. Mục tiêu là bảo đảm toàn bộ lượng rác thải phát sinh được xử lý triệt để, đáp ứng yêu cầu về vệ sinh môi trường và đúng quy định của pháp luật.

Về đầu tư các dự án xử lý rác thải, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các ngành chức năng tăng cường đôn đốc, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ các dự án đang triển khai. Đối với các dự án đang trong quá trình đấu thầu, cần khẩn trương tổ chức thực hiện để sớm triển khai xây dựng. Đồng thời lưu ý, tất cả các dự án đầu tư mới cũng như các dự án mở rộng quy mô, nâng công suất đều phải đáp ứng yêu cầu về công nghệ xử lý hiện đại, bảo đảm tiêu chuẩn môi trường.

Chủ tịch UBND tỉnh giao Sở Nông nghiệp và Môi trường tham mưu, đề xuất với UBND tỉnh các giải pháp nhằm giải quyết dứt điểm tình trạng các bãi chôn lấp rác gây ô nhiễm, ảnh hưởng đến môi trường và đời sống Nhân dân, góp phần từng bước hoàn thiện hệ thống hạ tầng xử lý rác thải theo hướng đồng bộ, hiện đại và bền vững.