Tài sản mã hóa - Từ rào cản pháp lý đến vận hội tài chính

Những bước chạy nước rút trước thềm cấp phép

Thị trường tài chính Việt Nam đang đứng trước một bước ngoặt lịch sử khi "chợ" tài sản số đầu tiên đang dần lộ diện hình hài. Kể từ khi cơ quan quản lý mở cổng tiếp nhận hồ sơ vào đầu năm 2026, một cuộc đua ngầm nhưng khốc liệt đã diễn ra giữa các liên minh tài chính - công nghệ hàng đầu.

Những cái tên như TCEX, CAEX hay VIXEX không chỉ đại diện cho các doanh nghiệp phần mềm mà là sự kết hợp chiến lược giữa các ngân hàng thương mại lớn như Techcombank, VPBank và những tập đoàn đa ngành có tiềm lực tài chính hùng mạnh.

Tuy nhiên, tấm vé để vận hành một sàn giao dịch tài sản mã hóa nội địa không dành cho số đông. Theo yêu cầu từ Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, doanh nghiệp không chỉ cần có nền tảng kỹ thuật mà phải sở hữu mức vốn điều lệ tối thiểu 10.000 tỷ đồng. Đây là rào cản kỹ thuật cần thiết để đảm bảo rằng chỉ những chủ thể có thực lực tài chính thực sự mới có thể tham gia tổ chức thị trường.

Bên cạnh đó, việc phải vượt qua bài kiểm tra về an toàn hệ thống thông tin cấp độ 4 của Bộ Công an cho thấy sự thận trọng tối đa của Chính phủ trước các rủi ro về an ninh mạng và rửa tiền.

Chuyên gia kinh tế Phan Dũng Khánh nhận định, việc thành lập các sàn giao dịch này là dấu ấn lớn nhất của năm 2026. Hiện nay, dòng tiền giao dịch tài sản số của nhà đầu tư Việt Nam lên tới hơn 200 tỷ USD mỗi năm, nhưng phần lớn lại đang chảy qua các sàn ngoại.

Việc đưa được dòng vốn này về "sàn nhà" không chỉ giúp Nhà nước quản lý tốt hơn mà còn tạo ra một kênh dẫn vốn mới, cạnh tranh sòng phẳng với chứng khoán và bất động sản trong việc thu hút sự quan tâm của giới đầu tư.

Mã hóa tài sản thực, lời giải cho cơn khát vốn dài hạn

Giá trị cốt lõi mà cộng đồng doanh nghiệp chờ đợi ở "chợ" tài sản số không chỉ là việc giao dịch các đồng tiền mã hóa đơn thuần, mà là công nghệ mã hóa tài sản thực (Real World Assets - RWA). Đây chính là chìa khóa để giải bài toán vốn cho các ngành thâm dụng vốn như bất động sản hay năng lượng tái tạo. T

hông qua việc phát hành token dựa trên giá trị tài sản thực, doanh nghiệp có thể chia nhỏ dự án để chào bán cho nhà đầu tư quốc tế, thay vì phải chờ đợi các khoản giải ngân nhỏ giọt từ ngân hàng.

Ông Bùi Văn Huy, Phó Chủ tịch HĐQT FIDT, phân tích chiến lược huy động vốn xuyên biên giới này mở ra một viễn cảnh nơi các dự án nông nghiệp công nghệ cao hay các khu đô thị lớn của Việt Nam có thể tiếp cận trực tiếp với dòng vốn ngoại tệ toàn cầu.

Nhà đầu tư nước ngoài giờ đây có thể sở hữu một phần "mảnh đất" hay "cánh đồng" tại Việt Nam thông qua các token mã hóa một cách minh bạch và an toàn. Điều này không chỉ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí vốn mà còn giảm bớt áp lực lên hệ thống tín dụng nội địa vốn đang phải gánh vác quá nhiều trọng trách.

Dẫu vậy, con đường từ ý tưởng đến thực tế vẫn còn những khoảng cách nhất định. Đại diện từ Vinasteel lưu ý rằng đối với các doanh nghiệp sản xuất công nghiệp nặng, tín dụng ngân hàng vẫn là lựa chọn ưu tiên nhờ tính ổn định và mối quan hệ đối tác lâu năm. Các kênh vốn mới như tài sản số hay Trung tâm Tài chính quốc tế (IFC) dù hấp dẫn nhưng đòi hỏi doanh nghiệp phải nâng cấp toàn diện về chuẩn mực quản trị và văn hóa minh bạch thông tin.

Để sàn tài sản số không chỉ là một trào lưu nhất thời, Việt Nam cần xây dựng một hệ sinh thái tài chính hoàn chỉnh và có sự liên thông chặt chẽ. TS. Nguyễn Quốc Việt từ Đại học Kinh tế, ĐHQG Hà Nội, nhấn mạnh việc thúc đẩy số hóa cần sự tham gia đồng bộ của nhiều cơ quan, từ tài chính đến khoa học công nghệ.

Nếu làm tốt công tác dữ liệu lớn và ứng dụng blockchain, nền kinh tế có thể chuyển dịch mô hình từ vay vốn dựa trên tài sản thế chấp sang dựa trên dòng tiền và hiệu quả hoạt động thực tế.

Sự thận trọng của Bộ Tài chính trong việc cấp phép là minh chứng cho quyết tâm xây dựng một nền móng vững chắc. Trong một thị trường đầy rẫy rủi ro như tài sản mã hóa, bất kỳ một sự cố nào ở giai đoạn đầu cũng có thể làm sụp đổ niềm tin của nhà đầu tư.

Do đó, việc sàng lọc các doanh nghiệp minh bạch và có thực lực là bước đi đúng đắn để bảo vệ thị trường và hướng tới mục tiêu kết nối sâu rộng với thị trường tài chính quốc tế.