Sửa đổi Luật Chứng khoán khơi thông điểm nghẽn, tạo bệ phóng nâng hạng

Hóa giải rào cản hành chính

Thị trường chứng khoán Việt Nam sau hơn 5 năm vận hành dưới khung pháp lý hiện hành đã đạt được những bước tiến dài, bồi đắp nền tảng cơ bản cho kênh dẫn vốn dài hạn của nền kinh tế. Tuy nhiên, trước các làn sóng chuyển đổi số mạnh mẽ cùng áp lực nâng hạng thị trường từ các tổ chức xếp hạng quốc tế, hệ thống quy định cũ bắt đầu bộc lộ những bất cập, vô hình trung trở thành rào cản đối với dòng vốn ngoại và sự phát triển của khối kinh tế tư nhân. Do đó, việc sửa đổi Luật Chứng khoán đã trở thành yêu cầu cấp thiết nhằm tái cấu trúc thị trường vốn, tối ưu hóa năng lực quản lý của Nhà nước.

Trong lần cập nhật thể chế mang tính bước ngoặt này, Bộ Tài chính tập trung thiết kế ba mũi nhọn chính sách lớn để tháo gỡ triệt để các nút thắt nội tại. Trọng tâm đầu tiên là chiến dịch đơn giản hóa các điều kiện đầu tư kinh doanh và triệt tiêu các thủ tục hành chính rườm rà. Định hướng này được dự báo sẽ giúp các doanh nghiệp tiết giảm tối đa chi phí tuân thủ, đồng thời rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, tạo dòng chảy thông suốt cho các hoạt động phát hành và giao dịch.

Đáng chú ý, để chuẩn bị cho một chu kỳ tăng trưởng dựa trên công nghệ, dự thảo luật đã bổ sung cơ sở pháp lý vững chắc cho các mô hình tài chính hiện đại tiên tiến. Việc đưa cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) và tổ chức bảo lãnh thanh toán trái phiếu vào luật hóa chính là bước đi mang tính đón đầu xu thế quốc tế.

Những công cụ này cho phép thị trường tiếp cận nhanh với các giải pháp tài chính mới, vừa kích thích tính sáng tạo của các định chế trung gian, vừa đảm bảo kiểm soát chặt chẽ các rủi ro hệ thống, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của nhà đầu tư.

Đồng bộ hóa chuẩn mực quốc tế

Bên cạnh các giải pháp kỹ thuật, việc nâng cao năng lực vận hành của các chủ thể thị trường cũng được đặt lên bàn nghị sự. Dự thảo luật hướng tới việc chuẩn hóa toàn diện các quy định về giao dịch điện tử, siết chặt tiêu chuẩn của người hành nghề chứng khoán, đồng thời củng cố hoạt động của các quỹ đầu tư và tổ chức kinh doanh dịch vụ tài chính.

Đánh giá về tầm quan trọng của dự án luật này tại buổi làm việc với Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, bà Đoàn Thị Thanh Mai, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, khẳng định việc sửa đổi hoàn toàn tương thích với các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, đóng vai trò đòn bẩy kích hoạt năng lực huy động vốn nội lực lẫn ngoại lực cho nền kinh tế.

Dưới góc nhìn của cơ quan điều hành, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi nhấn mạnh tầm nhìn của Luật Chứng khoán sửa đổi không chỉ đóng khung trong không gian nội địa mà phải đặt trong hệ quy chiếu toàn cầu. Việc nghiên cứu kỹ lưỡng và tham chiếu các thông lệ quốc tế tốt nhất là chìa khóa để nâng cao sức hấp dẫn của thị trường vốn Việt Nam.

Giới chuyên gia tài chính cũng đồng tình rằng, điểm nghẽn lớn nhất của thị trường hiện nay nằm ở không gian phát triển cho nhà đầu tư nước ngoài và chất lượng hàng hóa. Do đó, khung pháp lý mới cần cởi mở hơn về tỷ lệ sở hữu và điều kiện tiếp cận thị trường đối với dòng vốn ngoại, tạo lực đẩy đưa thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức bước vào nhóm các thị trường mới nổi.

Theo lộ trình được công bố, Bộ Tài chính đã đề xuất đưa Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán vào Chương trình xây dựng luật năm 2026. Dự kiến, dự án luật quan trọng này sẽ được trình Quốc hội khóa XVI xem xét tại Kỳ họp thứ hai diễn ra vào tháng 10/2026, hứa hẹn mở ra một kỷ nguyên mới minh bạch, linh hoạt và đồng bộ cho nền tài chính quốc gia.