R&D Việt Nam 2025: Khai phóng tiềm năng, kiến tạo tương lai

R&D - Chìa khóa vàng cho sự bứt phá quốc gia

Diễn đàn R&D Việt Nam 2025, với sự hội tụ của trí tuệ và tâm huyết, thực sự là một dấu mốc quan trọng, một bước đi chiến lược trên hành trình biến Việt Nam thành một trung tâm R&D mới nổi của khu vực.

Sự tham gia của những nhà tư tưởng có tầm ảnh hưởng toàn cầu như ông Navi Radjou (một trong 50 nhà tư tưởng quản trị có ảnh hưởng nhất thế giới, chuyên gia cố vấn về đổi mới sáng tạo và lãnh đạo bền vững), ông Hamilton Mann (giảng viên cao cấp tại INSEAD và HEC Paris, Phó chủ tịch Tập đoàn Thales, người dẫn dắt các sáng kiến về AI và chuyển đổi số)và GS.TS Lim Weng Marc (nằm trong Top 2% nhà khoa học hàng đầu thế giới và giữ kỷ lục “Giáo sư trẻ tuổi nhất” trong Sách Kỷ lục Malaysia) đã nâng tầm diễn đàn, mang đến những góc nhìn đa chiều và kinh nghiệm quốc tế quý báu. Những thảo luận tại đây không chỉ là sự trao đổi kiến thức mà còn là sự dung hòa giữa tầm nhìn chiến lược và khả năng ứng dụng thực tiễn.

GS.TS Nguyễn Đức Khương, Chủ tịch AVSE Global đã nhấn mạnh ý nghĩa đặc biệt của việc tổ chức sự kiện để cùng nhau chia sẻ khát vọng và giấc mơ về sự phát triển của Việt Nam. Để thực hiện giấc mơ đó, tất cả chúng ta đều mang trong mình tình yêu và khát vọng cống hiến.

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và cạnh tranh khốc liệt, R&D không còn là lựa chọn mà là yếu tố sống còn quyết định vị thế của một quốc gia. Kinh nghiệm từ các cường quốc đổi mới như Pháp, Hàn Quốc, Singapore hay Israel đã chứng minh rõ ràng: đầu tư vào R&D chính là đầu tư vào năng lực cạnh tranh quốc gia và sự phát triển bền vững. Nghiên cứu trên 35 quốc gia OECD cho thấy, chỉ 1% tăng chi tiêu cho R&D có thể mang lại 2,83% tăng trưởng GDP thực tế. Đây là minh chứng hùng hồn cho thấy hiệu quả vượt trội của việc rót vốn vào lĩnh vực này.

Tại Việt Nam, dù tỷ trọng chi tiêu cho R&D trên GDP đã tăng lên 0,43% vào năm 2021, con số này vẫn còn khá khiêm tốn khi so sánh với tiềm năng và mục tiêu trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao vào năm 2045. Để thấy rõ hơn sự khiêm tốn này, hãy nhìn vào một số quốc gia trong khu vực và trên thế giới: Hàn Quốc chi khoảng 4,8% GDP cho R&D, Israel khoảng 4,9%, Nhật Bản khoảng 3,6% và thậm chí Singapore cũng đạt mức 1,9%.

 Điều này cho thấy khoảng cách đáng kể mà Việt Nam cần phải nỗ lực để bắt kịp và vươn lên. Chúng ta vẫn đối mặt với nhiều thách thức, từ khả năng tiếp nhận công nghệ còn hạn chế, thiếu sự liên kết chặt chẽ giữa doanh nghiệp và các viện nghiên cứu, trường đại học, đến việc chưa huy động hiệu quả nguồn lực chất xám khổng lồ từ cộng đồng người Việt toàn cầu.

Ba trụ cột chiến lược định hình tương lai R&D Việt Nam

Diễn đàn R&D Việt Nam 2025 không chỉ dừng lại ở việc nêu lên những thách thức mà còn mạnh dạn đề xuất những giải pháp đột phá dựa trên ba trụ cột chính.

Thứ nhất, lộ trình R&D Việt Nam 2025 - 2035 nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng các cơ chế thương mại hóa sản phẩm nghiên cứu, kết nối mạng lưới chuyên gia và hình thành các mô hình hợp tác hiệu quả giữa ngành công nghiệp và học thuật. Đây là nền tảng để biến những ý tưởng khoa học trên giấy thành sản phẩm thực tiễn, tạo ra giá trị kinh tế và xã hội.

Thứ hai, khung chính sách quốc gia về R&D tập trung đề xuất những sáng kiến mang tính chiến lược như thành lập Hội đồng R&D Quốc gia - một cơ quan chuyên trách đủ mạnh để dẫn dắt và điều phối các hoạt động R&D. Đồng thời, việc xây dựng chính sách đãi ngộ nhân tài hấp dẫn và cơ chế tín dụng thuế để khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào R&D là vô cùng cần thiết. Bởi lẽ, nguồn nhân lực chất lượng cao và sự chủ động của doanh nghiệp chính là hai yếu tố then chốt cho sự phát triển của R&D.

Thứ ba, kế hoạch hành động đầu tư R&D theo ngành đề xuất các giải pháp hỗ trợ đầu tư ban đầu, đào tạo chuyên sâu, và đặc biệt là xây dựng các khu kinh tế đặc thù (SEZs) dành riêng cho R&D cùng các quỹ hỗ trợ đầu tư mạo hiểm. Điều này sẽ tạo ra một môi trường thuận lợi, thu hút và nuôi dưỡng các dự án R&D tiềm năng, thúc đẩy các ngành kinh tế mũi nhọn.

Ông Nguyễn Trung Kiên, Chủ nhiệm Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài hoan nghênh sáng kiến của AVSE Global và nhấn mạnh vai trò quan trọng của cộng đồng hơn 6 triệu người Việt Nam ở 130 quốc gia và vùng lãnh thổ. Đồng thời, khẳng định, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài có đóng góp rất lớn trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước. Những thay đổi lớn mà đang trải qua có một phần đóng góp về ý tưởng, nguyện vọng thiết tha từ kiều bào. Đồng thời, khoa học sẽ không bao giờ đến cuộc sống và khoa học không phải là một phần của cuộc sống nếu không có nghiên cứu và phát triển (R&D).